Komunikat archiwalny

Z pamiętnika Wyzwolonej_1918 odc.28

Wyzwolony Kraków oczami mieszkańców 

Kiedy opadły pierwsze emocje po odzyskaniu upragnionej wolności, przyszło nam zakasać rękawy i zabrać się do pracy. Czekała nas długa i żmudna droga do odzyskania dawnej świetności. Wiele budynków zostało zniszczonych, inne przejęte przez zaborcę zmieniono lub przystrojono w barwy i symbole wroga. I chociaż byliśmy wolni, to kolejne lata naznaczone były ciągłymi walkami o granice Polski. Był to niewątpliwie trudny start do nowego życia.

Z pamiętnika Wyzwolonej_1918 odc.28
Fot. Wydział Promocji i Turystyki

Sam Kraków szczęśliwie nie brał udziału w toczących się jeszcze przez kolejne lata zmaganiach wojennych, ale uczestniczyli w nich Krakowianie. Walczyli na wszystkich frontach, od Wilna po Cieszyn. W mieście panowała fatalna sytuacja aprowizacyjna, która opanowano dopiero po trzech latach. Szerzące się lichwiarstwo i spekulacje doprowadziły do zamieszek w czerwcu 1919 roku.

Pomimo trudności Kraków rozwijał się. W kolejnych latach udało się otworzyć w mieście nowe fabryki. W 1924 roku powstała fabryka kosmetyczna „Miraculum”, dwa lata później zakłady gumowe “Semperit” oraz w 1938 roku fabryka tytoniowa w Czyżynach. Kraków miał też stać się pośrednikiem handlowym pomiędzy Polską a krajami powstałymi na gruzach Cesarstwa Habsburskiego. W tym celu zbudowano okazały gmach handlowy spółki Bazar Polski. Niestety Kraków nie wytrzymał rosnącej konkurencji gospodarczego giganta, jakim stał się Górny Śląsk. Dodatkowo, brak bezpośredniego połączenia kolejowego z Warszawą, przyczynił się do utraty statusu lidera gospodarczego.

Nowo powstałe zakłady i fabryki nie zmieniły jednak oblicza Krakowa. Od zawsze był on bowiem miastem kupieckim i inteligenckim. Po wojnie w mieście działało ponad 1500 lokali gastronomicznych, a na około 300 tysięcy mieszkańców blisko 50 tysięcy utrzymywało się z handlu. Kwitło również życie naukowe, głównie wokół Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Polskiej Akademii Umiejętności. W 1923 roku rozpoczęto budowę Akademii Górniczej, zaś dwa lata później założono Wyższe Studium Handlowe, które z potem będzie znane jako Akademia Ekonomiczna. W mieście prężnie działała również Akademia Sztuk Pięknych. W zawrotnym tempie rosło miasteczko studenckie na Kawiorach. Kraków stał się miastem akademickim.

Materiały prasowe Wydziału Promocji i Turystyki

W międzywojennym Krakowie istotną rolę odgrywała również sztuka. To właśnie tutaj tworzyli znakomici artyści, którzy na stałe zapisali się na kartach historii. Powołano wiele stowarzyszeń artystów, a wśród nich słynną Awangardę. Grupa wydawała swoje teksty w czasopiśmie literackim “Zwrotnica”. Założeniem Awangardy było odejście od podstawowych kanonów oraz tworzenie nowych form i stylów. Hasło przewodnie stowarzyszenia brzmiało: “minimum słów, maksimum treści”.

Pomimo nowych trendów Kraków kultywował swoje tradycje. Mieszkańcy pragnęli kontemplować dawną kulturę i sztukę. W 1936 roku odbyły się pierwsze w mieście “Dni Krakowa”. Był to trwający kilka dni festyn, któremu towarzyszyły tradycyjne harce Lajkonika, intronizacje Króla Kurkowego oraz nadwiślańskie Wianki. Festyn odbywał się w czerwcu i przyciągał tłumy turystów.

Krakowianie mogli spędzać wolny czas na wiele sposobów. W mieście działał Teatr im. Juliusza Słowackiego, który całkiem skutecznie mógł konkurować z znakomitymi teatrami z Warszawy, Lwowa czy Wilna. W Krakowie powstało też kilka klubów futbolowych, a pierwsze polskie nie ligowe Mistrzostwa wygrała Cracovia Kraków w 1921 roku.

Wyzwolony Kraków rozwijał się prężnie. Nadal był jednym z najważniejszych miast w wyzwolonej już Polsce, miastem pełnym szacunku do tradycji, do tego co było, ale otwartym na nowe. Dzięki przybywającym zewsząd studentom nabrało wigoru i jakby odmłodniało. Majestatyczne i piękne - miasto królów…

Materiały prasowe Wydziału Promocji i Turystyki

Pokaż metkę
Autor: Wydział Promocji i Turystyki
Osoba publikująca: Tomasz Róg
Podmiot publikujący: Wydział Komunikacji Społecznej