Sprostowanie artykułu Gazety Wyborczej

W związku z artykułem „Nowa Huta na liście UNESCO ? Styropian może przeszkodzić", autorstwa pani Renaty Radłowskiej, który ukazał się w Gazecie Wyborczej 05.06.2013 r. pragnę sprostować, iż warunkiem ubiegania się o wpis na Listę UNESCO jest uznanie danego obiektu przez Prezydenta RP za pomnik historii. Natomiast dla każdego pomnika historii obligatoryjne jest uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Starania władz miasta Krakowa w celu uznania centrum Nowej Huty, obszaru wpisanego do rejestru zabytków pod nr A-1132, za pomnik historii zostały podjęte w 2010 r. Zgodnie z procedurą, do Generalnego Konserwatora Zabytków został wysłany wniosek, którego głównym elementem była dokumentacja, opracowana na zlecenie Urzędu Miasta Krakowa, przez Waldemara Komorowskiego. Generalny Konserwator Zabytków przekazał ją do Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Warszawie celem zaopiniowania. W 2011 r. odbyła się wizyta studialna przedstawicieli NID i w konsekwencji zalecono uzupełnienie dokumentacji m.in. o program działań ochronnych w otoczeniu obszaru proponowanego jako pomnik historii. Obecnie trwa aktualizacja i uzupełnianie tej dokumentacji.

Wydłużenie procesu korygowania dokumentacji związane jest z przystąpieniem przez miasto do aktualizacji Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Krakowa oraz do sporządzania planu miejscowego dla centrum Nowej Huty. Obecnie plan jest na końcowym etapie procedowania. Celem planu jest przede wszystkim ochrona historycznego układu urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków, wraz ze wszystkimi elementami kształtującymi urbanistykę miasta. W wytycznych do planu Miejski Konserwator Zabytków szczególny nacisk położył na ochronę zarówno rozplanowania ulic, placów, zieleńców jak i usytuowanie, bryły i gabaryty budowli, wystrój wnętrz architektoniczno-krajobrazowych, zieleń komponowaną, wprowadził także regulacje dotyczące nośników informacji wizualnej (reklamy, szyldy itd.), czy małej architektury, szczególnie w odniesieniu do punktów handlowych.

Niezależnie od kwestii pomnika historii prowadzone są działania związane z uznaniem Nowej Huty za światowe dziedzictwo. Miasto Kraków przystąpiło do programu mającego na celu wpis tego obszaru na Listę UNESCO w kategorii miast współczesnych, zainicjowanego przez Polski Komitet ICOMOS. Ideą tego programu jest wspólny wpis najlepszych realizacji z okresu socrealizmu z krajów byłego obozu socjalistycznego. Jak dotąd odbyły się konferencje w 2011 r. w Krakowie i w Warszawie z inicjatywy i przez Polski Komitet Narodowy UNESCO oraz miasta Kraków i Warszawę pt. „Urbanistyka socrealizmu jako przedmiot ochrony konserwatorskiej", w 2012 r. w Berlinie oraz w 2013 r. w Warszawie, następna zaplanowana jest w Rydze. Konferencje mają na celu wyłonienie kandydatur i określenie zakresu i charakteru wpisu na Listę.

Ponadto zgodnie z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z 23 lipca 2003 r. Miejski Konserwator Zabytków „nie służy do konserwowania", ale jako organ administracji sprawuje ochronę prawną.

Odnosząc się problemu termomodernizacji podnoszonego w artykule informuję, że wydawane są pozwolenia na ocieplenia wyłącznie tych budynków, które nie posiadają dekoracji architektonicznej lub wystrój elewacji jest bardzo skromny. W przypadku występowania szlachetnych tynków, np. na cokołach lub portalach, elementy te są wyłączna w ocieplenia. Natomiast w przypadku prostych dekoracji, np. w postaci prostych gzymsów lub opasek okiennych, są one odtwarzane w nowej substancji. Dobór kolorystyki jest każdorazowo poprzedzony badaniami poszczególnych bloków i na warstwa ocieplenia stosuje się kolor jak najbardziej zbliżony do pierwotnego, celem zachowania kolorystyki osiedli. Postępowanie tego typu nie niszczy wartości urbanistycznych i architektonicznych Nowej Huty i nie stanowi zagrożenia dla potencjalnego odrzucenia wniosku.

Odnosząc się do przywoływanego w artykule pani Radłowskiej „Studium kolorystyki Nowej Huty", opracowanego przez Waldemara Komorowskiego informuję, że jest to dokumentacja o charakterze pomocniczym, jednakże ze względu na pewien stopień ogólności nie może stanowić podstawy przy wydawaniu pozwoleń na remonty budynków położonych w układzie urbanistycznym Nowej Huty.

Miejski Konserwator Zabytków

Jerzy Zbiegień