Katedra na Wawelu

Adres:
Katedra Wawelska, Kraków

Katedra jest trójnawową gotycką bazyliką, z prosto zakończonym prezbiterium, z transeptem i ambitem (obejściem prezbiterium). Sklepienie żebrowe wsparte jest na wydłużonych filaro-szkarpach. Ten system jest typowy dla krakowskiego gotyku. Budulcem świątyni była cegła i kamień wapienny. W ciągu następnych stuleci do korpusu dostawiono zespół różnorodnych stylowo budowli towarzyszących, przede wszystkim kaplic.

 

Katedrę otaczają trzy wieże. Na stojącej od strony północnej wieży Zygmuntowskiej wisi słynny Dzwon Zygmunta, natomiast sąsiadującą z nią i wyższą od niej wieżę Zegarową zdobi barokowy hełm. Po stronie południowej widzimy wieżę Srebrnych Dzwonów, zwaną też Wikaryjską. Jednak najbardziej przykuwającym uwagę elementem południowej fasady jest nakryta złoconą kopułą kaplica Zygmuntowska. Jest wybitnym dziełem włoskich budowniczych okresu renesansu, kierowanych przez Bartolomeo Berrecciego. Wokół całej bryły biegnie fryz z łacińskim napisem Non nobis, Domine, non nobis sed nomini Tuo da gloriam (Nie nam, Panie, nie nam lecz imieniu Twojemu niech będzie chwała).

 

W katedrze, oprócz królów i ich rodzin, pochowani są także polscy bohaterowie narodowi i wielcy literaci. Tym ostatnim poświęcono specjalne miejsce - Kryptę Wieszczów. Ta niewielka krypta w północnej nawie kościoła mieści sarkofagi Adama Mickiewicza (zm. 1855 r.) i Juliusza Słowackiego (zm. 1849 r.).

Kaplice

Spośród dziewiętnastu kaplic, które otaczają katedrę, warto przyjrzeć się bliżej chociaż kilku. Kaplica Zygmuntowska (ukończona w 1533 r.) kryje unikatowy wystrój w stylistyce włoskiej, z bogatą ornamentyką arabeskowo-groteskową i srebrnym tryptykowym ołtarzem - dziełem szkoły norymberskiej. Naprzeciw ołtarza znajdują się nagrobki ostatnich królów z dynastii Jagiellonów: Zygmunta Starego (warsztat Berrecciego) i jego syna Zygmunta II Augusta (proj. Santi Gucci). Kaplica ta jest najwybitniejszym dziełem renesansowym w Polsce. Nazywana bywa także "perłą renesansu na północ od Alp".

 


Kaplica Świętokrzyska wzniesiona została jako mauzoleum Kazimierza Jagiellończyka i jego żony Elżbiety Rakuszanki (1467-1477 r.). Jej najcenniejszym elementem jest nagrobek króla (zm. 1492 r.). Wyrzeźbiona w marmurze przez Wita Stwosza postać monarchy jest jednym z najznakomitszych przykładów rzeźby kamiennej schyłkowego średniowiecza. Dużo skromniej została upamiętniona Elżbieta, współfundatorka kaplicy, nazywana matką królów (spośród sześciu synów tej pary aż czterech zostało koronowanymi władcami). Jej grób to zaledwie mosiężna płyta wmurowana w posadzkę kaplicy.

 

Kaplicę Potockich, pierwotnie gotycką, przebudował na mauzoleum biskupa Filipa Padniewskiego największy polski rzeźbiarz doby późnego renesansu, Jan Michałowicz z Urzędowa, nazywany "polskim Praksytelesem" (1572-1575). Jego dziełem jest ułożony w niszy alabastrowy nagrobek biskupa. W latach 30. XIX wieku została przekształcona w stylu empire, z posągiem Chrystusa dłuta Bertela Thorvaldsena. Jest jednym z nielicznych w Krakowie jednorodnych przykładów klasycyzmu.

Z katedry prowadzi wejście do Grobów Królewskich i na wieżę z Dzwonem Zygmunta.

 

Źródło: krakow.travel

Data: 2013-05-17 Pokaż metkę
Osoba publikująca: Weronika Dulowska
Podmiot publikujący: Wydział Informacji, Turystyki i Promocji Miasta
  • Wyślij znajomemu
  • Dodaj do ulubionych