Aktualności

08.12.2017

II Międzynarodowa konferencja w Krakowie o zanieczyszczaniu polami elektromagnetycznymi.

 

27 listopada 2017 roku w Urzędzie Miasta Krakowa odbyła się konferencja pt. „Międzynarodowe Forum Ochrony Środowiska przed Zanieczyszczeniem Polami 2 forum - 1Elektromagnetycznymi”, którego tematem przewodnim była „Ochrona Dzieci” Na drugie już forum zaprosili prof. Jacek Majchrowski – Prezydent Miasta Krakowa oraz Marta Patena – Radna Miasta Krakowa. Konferencja zorganizowana została przy czynnym udziale Konsulatu Generalnego Francji w Krakowie, tak aby przybliżyć mieszkańcom działania  Francji – światowego lidera w ochronie obywateli przed zanieczyszczeniem sztucznymi polami elektromagnetycznymi.

Prof. Jacek Majchrowski, Prezydent Miasta Krakowa podczas otwarcia forum zwrócił uwagę, że Kraków jako pierwsze miasto w Polsce rozpoczęło walkę ze smogiem. Jednak poza zanieczyszczeniem pyłami zawieszonymi w naszym otoczeniu istnieje również problem oddziaływania fal elektromagnetycznych. 2 forum - 2Z jednej strony chcemy, aby wszyscy mieli dostęp do łączności, z drugiej musimy dbać o zdrowie i sprawdzać, czy fale nie wpływają negatywnie na życie ludzi. Ponadto Prezydent Miasta Krakowa powiedział, że Międzynarodowe Forum  Ochrony Środowiska przed Zanieczyszczeniem Polami Elektromagnetycznymi stało się cyklem dorocznych spotkań, podczas których przedstawiane są działania innowacyjne i naprawcze mające na celu poprawę jakości życia krakowian w zakresie ochrony przed polami elektromagnetycznymi. 

Wśród prelegentów z Francji byli m.in. prof. Olivier Cachard, Honorowy Dziekan Wydziału Prawa Université de Lorraine i specjalista w zakresie prawa telekomunikacyjnego, który przedstawił „Aspekty prawne ochrony mieszkańców przed zanieczyszczeniem polami elektromagnetycznymi ze stacji bazowych 2 forum - 3telefonii komórkowej – na przykładzie Francji” zwracając uwagę na fundamentalną zasadę w ochronie środowiska, która we Francji ma charakter konstytucyjny, czyli „Zasadę Ostrożności”. Podkreślił, że nawet jeśli nie ma jednoznacznych opinii świata nauki, a wyniki badań są różne, obowiązkiem władz jest stosowanie prewencji i podejmowanie takich działań, które zminimalizują potencjalne szkody w środowisku. 

Prof. Dominique Belpomme z paryskiej uczelni medycznej Uniwersytetu René Descartes, który od wielu lat prowadzi badania naukowe dotyczące wpływu PEM na zdrowie, w tym na dzieci i dorosłych z nadwrażliwością elektromagnetyczną przedstawił wyniki swoich badań na temat wpływu sztucznych pól elektromagnetycznych na organizm człowieka. Opisał metodologię badań u osób z nadwrażliwością elektromagnetyczną, która jest w jego praktyce stosowana w celu prawidłowej diagnostyki i weryfikacji takich osób.

Ze strony polskiej referat pt. „Korzystanie z telefonów komórkowych, a ryzyko wystąpienia nowotworów w obrębie głowy” wygłosiła profesor Alicja Bortkiewicz z Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dr. med. Jerzego Nofera z Łodzi przedstawiając wyniki meta-analizy, która wykazała wzrost zachorowania na nowotwory w obrębie głowy u osób korzystających wiele lat z telefonów komórkowych. Podkreśliła jednocześnie, że ryzyko zachorowania u dzieci i młodzieży jest większe, z uwagi na fakt większej absorpcji promieniowania przez czaszkę młodej osoby.

Prof. Janusz Mikuła z Politechniki Krakowskiej oraz dr inż. Jacek Stępień z AGH zaprezentowali „Propozycje założeń i kierunków działań związanych z ochroną przed PEM dla Miasta Krakowa”.  Zwrócili uwagę na niespójne przepisy prawa, które obowiązują w Polsce oraz potrzebę monitoringu i prowadzenia systematycznych pomiarów pól elektromagnetycznych, aby dostarczyć mieszkańcom rzetelnej wiedzy w tym zakresie. 

Krzysztof Kwiatkowski, Prezes Najwyższej Izby Kontroli,  przedstawił wyniki kontroli NIK w zakresie budowy i funkcjonowania stacji bazowych telefonii komórkowych. Zwrócił uwagę, że niejasne przepisy sprawiły, że część stacji bazowych telefonii komórkowej funkcjonowała bez analizy ich oddziaływania na sąsiednie nieruchomości. W ocenie NIK obowiązujące regulacje prawne nie gwarantują także należytego badania wpływu na zdrowie i jakość życia mieszkańców działających już anten, nawet w przypadkach wielokrotnego zwiększania mocy nadawanego sygnału.  Przypomniał, że Najwyższa Izba Kontroli zbadała postępowania administracyjne dotyczące lokalizacji, budowy, rozbudowy i instalacji stacji komórkowych, a także to w jaki sposób spełniano standardy ochrony środowiska związane z emisją promieniowania elektromagnetycznego. Kontrola objęła postępowania w wybranych urzędach trzech miast (Krakowa, Warszawy i Lublina) w latach 2009-2014. 

Niedookreślone przepisy Prawa budowlanego sprawiały, że skontrolowane urzędy nie badały oddziaływania stacji bazowych telefonii komórkowej na sąsiednie nieruchomości w przypadku znacznego (nawet o ponad 800 proc.) zwiększania mocy zainstalowanych anten, ani też w przypadkach zwiększania ich liczby. Oddziaływanie anten na sąsiedztwo analizowano jedynie dla nowo powstających stacji telefonii komórkowej. Niejasne przepisy w tym zakresie sprawiały, że nie było podstaw do weryfikowania, czy stacje komórkowe o zwiększającej się mocy nie wpłyną w niedopuszczalny sposób na sąsiednie tereny, w tym także na możliwość ich przyszłego zagospodarowania.

Prezes NIK wskazał na niejednolitą wykładnię przepisów w tym zakresie przez sądy administracyjne, a także na dopuszczanie przez wojewodów i organy nadzoru budowlanego stosowania wobec stacji bazowych telefonii komórkowej procedury uproszczonej (czyli dopuszczanie do budowy stacji bazowych telefonii komórkowej w oparciu o zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych). W ocenie NIK niejasne przepisy prawa w tym obszarze mogą sprzyjać dowolności postępowania organów, a tym samym zwiększają ryzyko korupcji. W związku z ustaleniami kontroli NIK, Prezes podkreślił, że ubolewa, iż wniosek pilnego podjęcia inicjatywy legislacyjnej, aby jednoznacznie i kategorycznie doprecyzować procedury budowy stacji telefonii komórkowych i określić warunki ich powstawania, zwłaszcza pod kątem szeroko rozumianego bezpieczeństwa ludzi i środowiska nie został zrealizowany, mimo, iż od kontroli minęło już dwa lata.

„Wyniki pomiarów PEM z wykorzystaniem osobistych dozymetrów w Krakowie” przedstawiła dr Barbara Gałdzińska-Calik z Wydziału Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta Krakowa realizującego zadania miasta w tym zakresie. W prezentacji przypomniano jakimi narzędziami pomiarowymi dysponuje już Miasto Kraków oraz zaprezentowano syntetycznie wyniki z 24h pomiarów u mieszkańców oraz z pilotażowych pomiarów wykonanych w szkołach podstawowych w Krakowie.

2 forum - 4Marta Patena, Radna Miasta Krakowa na zakończenie konferencji podsumowała krótko  kierunki działań projektu „Bądźmy EkoCyfrowi” i dodatkowo na koniec forum wraz z prelegentami rozdała nagrody laureatom konkursu „Wyślij pocztówkę zamiast smsa”. Radna podkreśliła, że nauczyliśmy się segregować śmieci, oszczędzać wodę, szanować zieleń. Teraz czas na ochronę środowiska przed najnowszym zagrożeniem – falami elektromagnetycznymi. Musimy wyłączać sprzęty, których nie używamy, przede wszystkim w nocy, w czasie snu – tak, by zmniejszyć oddziaływanie pola elektromagnetycznego na nasze życie.

 

 

 

13.11.2017

Ochrona przed zanieczyszczeniem polami elektromagnetycznymi – II międzynarodowe forum w Krakowie.

Sztuczne pola elektromagnetyczne (PEM) towarzyszą dzisiaj człowiekowi wszędzie – w domu, w szkole, w miejscu pracy, w czasie podróży i wypoczynku. Ich występowanie jest konsekwencją lawinowego rozwoju technologii bezprzewodowej. Pola elektromagnetyczne wytwarzane przez smartfony, stacje bazowe telefonii komórkowej czy routery Wi-Fi nakładają się na istniejące w przyrodzie naturalne pola i zmieniają bezpowrotnie warunki życia człowieka na Ziemi.

Bezprzewodowe
Rys. Paweł Kuczyński, pt. „Bezprzewodowe”

Mija już kolejny rok nowatorskich działań Miasta Krakowa w zakresie ochrony mieszkańców przed sztucznymi polami elektromagnetycznymi. Ważnym krokiem, który dokonano w tym roku to między innymi zakup i rozpoczęcie wypożyczania na 24 godziny indywidualnych dozymetrów w celu dostarczenia rzetelnych i wiarygodnych informacji na temat poziomów PEM w środowisku mieszkańca. W ten sposób, Kraków dołączył do wielu miast i państw na świecie, które podejmują problem elektrosmogu i wdrażają konkretne działania. Aktywność Miasta Krakowa w zakresie PEM została dostrzeżona w świecie i opisana m.in. w czasopiśmie The Ecologist w artykule z dnia 12 stycznia 2017 roku, pt. „Krakow's bold step to curb electromagnetic pollution reflects growing evidence of harm” (link).

Przed Miastem Kraków również konferencja: „II Międzynarodowe Forum Ochrony Środowiska przed Zanieczyszczeniem Polami Elektromagnetycznymi. Ochrona Dzieci”, która odbędzie się 27 listopada (poniedziałek) 2017 roku, w Sali Obrad Rady Miasta Krakowa im. Stanisława Wyspiańskiego.

Technologia cyfrowa rozwija się z galopującą prędkością, która jest tak duża, że nie zostawia czasu na dodatkowe badania nad skutkami tego rozwoju. Wielu zwłaszcza młodych ludzi nie wyobraża sobie życia bez stałego bycia online, używania telefonu komórkowego czy przynależności do portalu społecznościowego. Są pierwsze raporty, które wręcz alarmują o konsekwencjach pozbawionego naukowej kontroli dostępu do cyfryzacji.  W tym roku zaprezentowane zostaną m.in. działania Francji – światowego lidera w ochronie obywateli przed zanieczyszczeniem sztucznymi polami elektromagnetycznymi. Zaproszenie na to wydarzenia przyjęli zarówno goście zagraniczni jak i z Polski. Wśród prelegentów z Francji będą: pani Michèle Rivasi, Poseł do Parlamentu Europejskiego z wykładem „Ochrona przed polami elektromagnetycznymi, a Zasada Ostrożności w technologii bezprzewodowej – propozycje działań w Unii Europejskiej”, pan prof. Olivier Cachard, Honorowy Dziekan Wydziału Prawa Uniwersité de Lorraine i specjalista w zakresie prawa telekomunikacyjnego, który przedstawi „Aspekty prawne ochrony mieszkańców przed zanieczyszczeniem polami elektromagnetycznymi ze stacji bazowych telefonii komórkowej - na przykładzie Francji” oraz pan prof. Dominique Belpomme z paryskiej uczelni medycznej Uniwersytetu René Descartes, który od wielu lat prowadzi badania naukowe dot. wpływu PEM na zdrowie, w tym na dzieci i dorosłych z nadwrażliwością elektromagnetyczną.

Ze strony polskiej referat pt. „Korzystanie z telefonów komórkowych, a ryzyko wystąpienia nowotworów w obrębie  głowy” wygłosi pani prof. Alicja Bortkiewicz z Instytutu Medycyny Pracy Imienia prof. dra med. Jerzego Nofera z Łodzi. Pan prof. Janusz Mikuła z Politechniki Krakowskiej oraz pan dr. Inż. Jacek Stępień z AGH zaprezentują „Propozycje założeń i kierunków działań związanych z ochrona przed PEM dla Miasta Krakowa”. „Wyniki pomiarów PEM z wykorzystaniem osobistych dozymetrów w Krakowie” przedstawi pani dr Barbara Gałdzińska-Calik z Wydziału Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta Krakowa realizującego zadania miasta w tym zakresie. Na zakończenie konferencji, podsumowanie i kierunki działań projektu „Bądźmy EkoCyfrowi” zaprezentuje pani Marta Patena, Radna Miasta Krakowa.

Szczegółowy program II Forum PEM znajdą Państwo tutaj.

Warto dodać, że już kolejny rok, działaniom Krakowa w zakresie ochrony przed zanieczyszczeniem polami elektromagnetycznymi towarzyszą grafiki Pawła Kuczyńskiego. Wybitny polski artysta stworzył serię ilustracji poświęconych mediom społecznościowym i powszechnej cyfryzacji społeczeństwa. Jego grafiki rozpoznawalne na całym świecie dają widzowi satyryczne spojrzenie na niektóre trudne aspekty cyfrowej rzeczywistości. Pokazują, jak rozwój cywilizacji informacyjnej opartej na technologii mobilnej przybliża do siebie ludzi, ale często też oddala. Jak jest katalizatorem rozpowszechniania wiedzy, ale i dezinformacji oraz plotek. Jak zmienia w naszym życiu pojęcie komunikacji, ale też bliskości i intymności. Tym razem na zaproszeniu na II Forum PEM, znajdą Państwo grafikę pt. „Bezprzewodowe”.

Mamy nadzieję, że ta konferencja będzie okazją do wymiany międzynarodowych opinii i doświadczeń oraz inspiracją do kolejnych działań dla naszego miasta. Serdecznie zapraszamy.

 

 

 

27.10.2017

Afera „PhoneGate” – wyższe wskaźniki SAR z telefonów komórkowych.

W latach 2012-2016 francuska agencja ds. częstotliwości (L'Agence nationale des fréquences - ANFR) przetestowała 379 różnych modeli telefonów komórkowych w celu sprawdzenie ich rzeczywistej emisji promieniowania elektromagnetycznego SAR. Raport jednak nie został udostępniony opinii publicznej. Dopiero po decyzji sądu, na wniosek lekarza Marca Arazi – wyniki pomiarów zostały opublikowane na stronach ANFR.

Co zostało znalezione w raporcie? Agencja rządowa we Francji stwierdziła, że 89% badanych telefonów przekroczyło zgłoszone poziomy emisji promieniowania - niektóre nawet o 300%. Oznacza to, że telefony emitowały nawet cztery więcej PEM, niż to deklarowane przez producentów.

Afera została przez media porównana ze skandalem przy testowaniu emisji spalin silników Diesla i nazwana aferą „PhoneGate”

W wyniku ujawnienia raportu agencji ANFR stwierdzono, że miliony użytkowników telefonów komórkowych, które zostały wprowadzone na rynek w ciągu ostatnich dwudziestu lat, zostają narażeni na poziomy promieniowania w kontakcie z ciałem, kilkukrotnie większe, niż przewidują obowiązujące normy. Badania agencji francuskiej dotyczące setek telefonów komórkowych ujawniły, że w 2015 roku 9 na 10 telefonów przekracza ustalone przez producenta poziomy testów.

www.satimo.com
Żródło: www.satimo.com

W Unii Europejskiej wartości SAR dla głowy i ciała muszą być mniejsze niż 2 W/kg. W raporcie ANFR z lipca 2016 r. przedstawiono wyniki pomiarów SAR ciała w kontakcie z urządzeniem, które zostały przeprowadzone w 95 telefonach komórkowych sprzedanych we Francji w 2015 r. 89% telefonów mierzonych przy kontakcie przez ANFR miało współczynnik SAR większy niż wartość graniczna 2 W/kg i 25%, współczynnik SAR większy niż 4 W/kg.

Co oznacza skrót SAR? Pochodzi on od wyrażenia Specific Absorption Rate. Wartość współczynnika SAR informuje nas jak dużo energii wypromieniowanej przez dany telefon komórkowy absorbowane jest przez organizm użytkownika.

Jaki rzeczywisty poziom SAR dla głowy (z francuskiego: DAS tête) i dla ciała (z francuskiego: DAS tronc) ma dany model telefonu komórkowego (a jaki deklarowany przez producenta), można znaleźć na stronach francuskiej agencji rządowej ANFR (link).

 

25.09.2017

Ukryte koszty technologii bezprzewodowych – dodatkowa emisja CO2.

Codziennie miliony Polaków ładują baterię swojego telefonu komórkowego, tabletu, laptopa czy smartwatcha. Statystyki pokazują, że w Polsce jest obecnie prawie 60 mln aktywnych telefonów komórkowych, co oznacza, że na 1 Polaka przypada aż 1,5 telefonu komórkowego. Średni czas jaki Polacy spędzają codziennie na urządzeniach mobilnych wynosi aż 1,3 godziny. Technologia bezprzewodowa rozwija się w galopującym tempie i warto się zastanowić ile pochłania energii? Przecież dodatkowy pobór energii to również dodatkowa emisja CO2 do atmosfery.

W 2013 roku, ośrodek naukowo badawczy w Australii - Centre for Energy-Efficient Telecommunications - CEET (wspólne przedsięwzięcie naukowe Uniwersytetu w Melbourne i jednego z producentów urządzeń mobilnych) - opublikował raport dotyczący energochłonności telekomunikacji bezprzewodowej, pt. „THE POWER OF WIRELESS CLOUD. An analysis of the impact on energy consumption of the growing popularity of accessing cloud services via wireless devices.”. Zwrócono w nim uwagę, że wszyscy skupiają się na wydajności i przepustowości systemu bezprzewodowego, jak najszybszej transmisji danych, a mało kto liczy, ile energii pochłania korzystanie z danych w tzw. „chmurze”. Według raportu, przemysł telekomunikacyjny, w tym przede wszystkim bezprzewodowy przyczynia się do produkcji aż 2% z całości światowej emisji CO2 wytwarzanej przez człowieka. CEET, który jest międzynarodowym liderem w modelowaniu efektywności energetycznej urządzeń, sieci i usług telekomunikacyjnych ocenił, że główny problem stanowi powszechne korzystanie bezprzewodowo z usług i danych zwartych w „chmurze”. Niestety ten wygodny i nowoczesny bezprzewodowy sposób korzystania z technologii jest „potworem energetycznym” z natury niewydajnym. CEET wyliczył, że globalny system telekomunikacyjny pochłonie w 2020 roku nawet 10%  światowej energii.  Paradoksalnie „Internet Rzeczy” i technologia 5G, które są forsowane przez producentów i dostawców technologii bezprzewodowej, i które mają m.in. pomóc w kontroli zużycia energii wielu gałęzi przemysłu – same mogą być bardzo energochłonne.

panasonic
Źródło: www.panasonic.com

Niektórzy producenci i dostawcy technologii bezprzewodowych dostrzegają powoli problem. Powstają  już stacje bazowe telefonii komórkowej zasilane energią słoneczną. Na rynku są

nuk
Źródło: www.nuk.pl

już sprzedawane urządzenia z funkcją ECO, której celem jest ograniczenie poboru energii, a zarazem emisji sztucznych pól elektromagnetycznych do niezbędnego minimum. Co oznacza, że np. router Wi-Fi będzie wysyłał sygnał, tylko wtedy, gdy inne urządzenie będzie się z nim łączyć. W stanie czuwania poziom emisji PEM generowany przez router ECO ograniczony jest do zera.

 

Uczy się Polaków już w szkole podstawowej, żeby wyłączać niepotrzebne światło, telewizor ze stanu czuwania, ale czy zwraca się uwagę, aby wyłączyć router Wi-Fi, kiedy się z niego nie korzysta? Czy Polacy mają świadomość, że można wybrać bardziej ekologiczne urządzenie bezprzewodowe, które będzie łączyć się, a zarazem emitować sztuczne pola elektromagnetyczne (PEM) wtedy, kiedy faktycznie jest to potrzebne?

Jeśli każdy użytkownik technologii bezprzewodowych zastosuje kilka praktyczny wskazówek, to z pewnością przyczyni się do ograniczenia emisji zanieczyszczeń zarówno sztucznymi polami elektromagnetycznymi, jak również CO2.

Warto więc:

  • Ograniczać rozmowy przez telefon komórkowy, smartfon, smartwatch do niezbędnego minimum;
  • Wyłączać zawsze, gdy się nie korzysta funkcje: Bluetooth, Wi-Fi, Synchronizację danych, Dane komórkowe.
  • Włączać na noc w urządzeniach mobilnych tryb samolotowy tzw. Offline.
  • Wyłączać w routerze zawsze, gdy się nie korzysta funkcje Wi-Fi,zwłaszcza na noc (niektóre routery można zaprogramować, aby automatycznie wyłączały/włączały się o określonej godzinie).
  • Priorytetowo wybierać Internet przewodowy, a z mobilnego korzystać okazjonalnie (łącze przewodowe, a zwłaszcza światłowodowe jest bezpieczniejsze, stabilniejsze i szybsze i nie pochłania dodatkowej energii podczas transmisji danych).
  • Wybierać telefony bezprzewodowe DECT, nianie elektroniczne, czy routery Wi-Fi z funkcją ECO.

 

 

5.09.2017

Sztuczne pola elektromagnetyczne (PEM) pod kontrolą – przykład francuski.

Nieuchronnie kończy się czas wakacji. Przed mieszkańcami Krakowa początek roku szkolnego, jesień, deszcz i coraz mniej słońca. Tym bardziej warto pomyśleć o kolejnych wakacjach … tym razem może warto wybrać nowy kierunek - Polinezja Francuska?

Od 2017 roku, kraj ten kojarzony jest nie tylko z egzotycznymi wakacjami. Polinezja Francuska rozpoczęła właśnie ważną kampanię edukacyjną mającą na celu podniesienie świadomości opinii publicznej na temat sposobów zmniejszenia narażenia na promieniowanie elektromagnetyczne z urządzeń elektronicznych, telefonów komórkowych i urządzeń bezprzewodowych. Kampania medialna Dyrekcji Generalnej ds. Gospodarki Cyfrowej w Polinezji Francuskiej (DGEN) obejmuje filmy i grafiki promowane na platformach telewizyjnych, radiowych i społecznościowych. Film "Fale elektromagnetyczne: dobre praktyki" przedstawia w prostym przekazie jak powszechna elektronika domowa - na przykład router Wi-Fi, konsola do gier wideo, czy bezprzewodowy monitor dla niemowląt - emituje promieniowanie elektromagnetyczne wysokich częstotliwości.

www.service-public.pf/dgen/
Źródło: www.service-public.pf/dgen/

Nowe prawo, przyjęte przez rząd Polinezji Francuskiej pod koniec 2016 roku zakazuje m.in. reklamy telefonów komórkowych dzieciom poniżej 14 roku życia, zabrania reklamowania telefonów komórkowych bez wskazania, w jaki sposób zminimalizować narażenie głowy na PEM, zabrania montowania nadajników łączności bezprzewodowej w przedszkolach i żłobkach oraz wskazuje jak zmniejszyć narażenie pracowników na nadmierną ekspozycję na pola elektromagnetyczne.

Najważniejsze zmiany przepisów, które weszły w życie w grudniu 2016 roku dotyczą następujących obszarów zaprezentowanych poniżej.

  • Zakaz reklamy, który promuje sprzedaż lub używanie telefonu komórkowego przez dzieci i młodzież poniżej 14 roku życia.
  • Reklama powinna wyraźnie i czytelnie wskazywać ograniczenie ekspozycji PEM na głowę (pod karą grzywny).
  • Telefony komórkowe nie mogą być sprzedawane bez akcesoriów ograniczających narażenie głowy na PEM.
  • Zalecenia dotyczące ograniczenia narażenia głowy na PEM i poziomu SAR powinny być czytelne i zrozumiałe dla użytkownika.
  • Zabrania się instalowania i użytkowania urządzeń bezprzewodowych emitujących PEM w przedszkolach i miejscach przeznaczonych do odpoczynku i aktywności dzieci poniżej trzeciego roku życia.
  • Urządzenia bezprzewodowe emitujące PEM należy przestawić na tryb „OFF” w szkole podstawowej, chyba że są specjalnie używane do poznawania cyfrowych umiejętności przez uczniów.
  • Rząd wdraża pomiar i monitorowanie poziomu narażenia obywateli na sztuczne pola elektromagnetyczne na terenie całej Polinezji Francuskiej.

Dodatkowo rząd Polinezji Francuskiej opublikował "Przewodnik dotyczący najlepszych praktyk" zawierający szczegółowe zalecenia mające na celu ograniczenia narażenia na PEM dzieci i młodzieży. Znalazły się w nim konkretne wskazówki dla nauczycieli, rodziców i lekarzy, m.in:

  • Nie zaleca się korzystania z telefonów komórkowych przez dzieci poniżej 15 roku życia.
  • Należy zachować odpowiednią odległość telefonu komórkowego od głowy.
  • Nawiązywanie połączeń głosowych powinno odbywać się przy użyciu przewodowego zestawu słuchawkowego w celu zmniejszenia narażenia mózgu na PEM.
  • Urządzenia mobilne należy trzymać z dala od elektronicznych implantów (rozruszników serca, pomp insulinowych, neurostymulatorów itp.), ponieważ może zakłócać działanie urządzenia medycznego.
  • Nie należy dzwonić w miejscach słabego zasięgu.
  • Należy unikać noszenia telefonu komórkowego w kieszeni spodni.
  • Należy preferować połączenia SMS-owe, zamiast połączeń głosowych.
  • Należy unikać rozmów podczas szybkich podróży (w samochodach lub innych pojazdach), ponieważ telefon musi emitować PEM w pełnym zakresie, aby móc kolejno łączyć się z różnymi stacjami bazowymi telefonii komórkowej w celu utrzymania połączenia.
  • Należy przebywać przynajmniej 1,50 metra od urządzenia Wi-Fi lub routera, a następnie wyłączyć go na noc. Dodatkowo warto wybrać opcję połączeń kablowych (sieci Ethernet) lub światłowodowych.

Warto w tym miejscu przypomnieć, że Wydział Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta Krakowa w 2016 roku wydał również broszurę informacyjną dla mieszkańców na temat ochrony przed polami elektromagnetycznymi, a w niej przedstawił m.in. sposoby jak ograniczyć poziom zanieczyszczenia PEM oraz przypomniał, że zgodnie z art. 86 Konstytucji RP „Każdy jest obowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie”. W broszurze zaproponowano proste wskazówki, jak codziennymi czynnościami zadbać o zmniejszenie poziomu zanieczyszczenia sztucznymi PEM w najbliższym otoczeniu czyli poprzez:

  • ograniczanie rozmowy przez telefon komórkowy do niezbędnego minimum;
  • wyłączanie w telefonie: Wi-Fi, Internetu mobilnego (3G/4G) i Bluetooth, synchronizacji danych, kiedy to możliwe (dzięki temu, dłużej wytrzyma również bateria);
  • włączanie na noc w telefonie, tablecie trybu samolotowego tzw. Offline (telefon nadal będzie działał jak budzik);
  • wyłączanie routera Wi-Fi, jeśli z niego się nie korzysta, zwłaszcza na noc (niektóre routery można zaprogramować, aby automatycznie wyłączały się o określonej godzinie);
  • preferowanie Internetu przewodowego, a korzystanie okazjonalnie z Internetu mobilnego (łącze przewodowe, a zwłaszcza światłowodowe jest bezpieczniejsze, stabilniejsze i szybsze, niż bezprzewodowe).

Czyli Kraków jest „EkoCyfrowy” jak Polinezja Francuska?

 

 

7.08.2017

Technologia 5G – szanse i zagrożenia.

Coraz częściej w mediach można przeczytać o planach wdrażania nowej technologii mobilnej 5G. Temat nabrał rozpędu po podpisaniu pod koniec czerwca br. przez Ministerstwo Cyfryzacji „Porozumienia na rzecz Strategii 5G dla Polski”, którego celem jest nawiązanie ścisłej współpracy pomiędzy państwem, jednostkami naukowymi i przedsiębiorcami w celu wdrożenia w Polsce sieci piątej generacji.  Ministerstwo Cyfryzacji planuje, aby Polska stała się liderem w Europie we wdrażaniu technologii 5G, a rozwój sieci 5G ma przyspieszyć i upowszechnić dostęp do Internetu o wysokiej jakości w miejscach do tej pory pozbawionych odpowiedniej infrastruktury opierając się na trzech podstawowych filarach zaprezentowanych poniżej.

Technologia 5G
źródło: Ministerstwo Cyfryzacji

„1. eMBB (enhanced Mobile Broadband - rozszerzony mobilny szerokopasmowy dostęp do internetu) - to przede wszystkim bardzo szybkie przekazywanie danych i masowe przetwarzanie informacji w czasie niemal rzeczywistym. Sieć 5G będzie znacznie szybsza i bardziej pojemna – wysokie prędkości transmisji (rzędu 1 Gb/s) będą osiągane przy większej liczbie użytkowników. Pozwoli to na oglądanie chociażby meczu w jakości 4K z możliwością własnego ustawienia kamery. Firmy będą mogły analizować ogromne ilości danych będąc w dowolnym miejscu w Polsce. Użytkownicy nie będą musieli martwić się o pamięć w telefonie – wszystkie dane będą zapisywane na bieżąco w chmurze.

2. mMTC (massive Machine Type Communications – masowa komunikacja pomiędzy maszynami) - umożliwi podłączenie się blisko 100-krotnie większej liczby urządzeń niż dzisiaj przy jednocześnie większej prędkości sięgającej 1 Gb/s i minimalnych opóźnieniach. 5G pozwoli zbudować tzw. inteligentne miasta (Smart Cities), co zapewni duże oszczędności w ich zarządzaniu, dzięki inteligentnym systemom energetycznym (Smart Grid), oraz Inteligentnym Systemom Transportu (ITS).

3. URLLC (Ultra-Reliable Low Latency Communications – ultraniezawodna transmisja o niskich opóźnieniach) – technologia, która dzięki minimalnym opóźnieniom na poziomie 1 milisekundy umożliwi połączenia w czasie rzeczywistym, a niezawodne działanie pozwoli na wykorzystanie ich w zastosowaniach krytycznych. Dzięki temu przyspieszymy rozwój   autonomicznych samochodów, które muszą otrzymywać i reagować na sygnały od otoczenia bez opóźnień, a zamontowane w drogach czujniki zapewnią maksymalne bezpieczeństwo. W tym aspekcie 5G to również automatyzacja przemysłu (bardziej wydajne i niezawodne systemy produkcyjne), medycyny (np. operacje bez fizycznej obecności chirurga w trakcie operacji), a także zwiększenie bezpieczeństwa dzięki możliwości natychmiastowego reagowania straży pożarnej czy policji, bez potrzeby ręcznego powiadamiania o  zagrożeniach.” (źródło: Ministerstwo Cyfryzacji).

Planowana rewolucja w komunikacji bezprzewodowej pozwoli na nieograniczone komunikowanie się urządzeń i ludzi w skali nieznanej dotąd ludzkości. Dlaczego więc wdrażanie technologii 5G na świecie napotkało taki opór obywateli i nieufność świata naukowego?

Obecnie urządzenia mobilne w Polsce pracują głównie w technologiach: 2G – czyli GSM, 3G – czyli UMTS oraz 4G – czyli powszechnie używanego LTE, które w praktyce wykorzystują zakres widma mikrofalowego od około 900 MHz do 2,6 GHz. Technologia 5G znacznie zwiększy zakres używanego widma wykorzystując częstotliwości, które nigdy wcześniej nie były używane w urządzeniach konsumenckich. Ministerstwo Cyfryzacji podało, że w Polsce planuje się, że sieć 5G będzie opierała się w pierwszej fazie rozwojowej na trzech głównych pasmach: 700 MHz, 3,4 – 3,8 GHz i 26 GHz, które zapewnią odpowiedni zasięg i wysokie prędkości transmisji. Ponadto wdrażanie technologii 5 generacji będzie wymagało wybudowania nowej infrastruktury, gdzie stacje bazowe telefonii komórkowej będą umieszczane na słupach ulicznych, czy w studzienkach kanalizacyjnych. Nieuchronnie spowoduje to również zwiększenie poziomów promieniowania elektromagnetycznego z zakresu mikrofalowego w środowisku.

Dodatkowy problem podnoszony przez naukowców dotyczy braku badań wpływu częstotliwości wykorzystywanych w technologii 5G. Dopiero teraz pojawiają się publikacje podsumowujące wieloletnie badania wpływu technologii 2G, czyli GSM na człowieka, m.in. dotyczące możliwego wpływ na rozwój raka mózgu. Podnoszone są nadal kwestie braku badań powszechnie użytkowanej już technologii LTE. Stąd wydawało się, że nie będzie zgody na wprowadzanie na masową skalę nowej generacji technologii mobilnej bez odpowiednich wcześniej badań - nawet na zwierzętach. Niektórzy eksperci ds. bezpieczeństwa sieci zwracają również uwagę na niebezpieczeństwa i słabe punkty technologii 5 generacji, m.in. wzrost zagrożenia cyberprzestępstwami i atakami hackerskimi na nieznaną dotąd w świecie skalę. A jednak nastąpiło gwałtowne przyspieszenie prac nad rozwojem technologii 5G forsowane przez inwestorów i rządy niektórych państw, w tym Polski.

 

4.07.2017

Rodzinny Piknik bez Smartfona

24zdj 1 czerwca - w pierwszy dzień wakacji – w Parku Jordana, Miasto Kraków zaprosiło krakowian na Rodzinny Piknik bez Smartfona, z okazji obchodów „Międzynarodowego Dnia Ochrony Środowiska przed Zanieczyszczeniem Polami Elektromagnetycznymi”. Organizatorami wydarzenia w ramach projektu „Bądźmy EkoCyfrowi” była Gmina Miejska Kraków i Centrum Młodzieży im. dr. H. Jordana w Krakowie, a partnerami: Młodzieżowy Dom Kultury „Dom Harcerza”, Miejskie Centrum Dialogu, Miejskie Centrum Profilaktyki Uzależnień w Krakowie, Fundacja "Schowaj Kciuki", Fundacja "Dbam o mój zasięg", Zespół Szkół Łączności w Krakowie, oraz MPO.

Na mieszkańców czekało mnóstwo atrakcji, które skutecznie odciągnęły rodziny od smartfonów pokazując, że można i że warto spojrzeć na realny świat zamiast na ekran urządzenia mobilnego.

Pierwszy zaprezentował się Zespół Pieśni i zdj 2Tańca „Małe Słowianki”, który  powstał w 1975 r. i działa w Centrum Młodzieży im. dr Henryka Jordana w Krakowie. Aktualnie Zespół liczy 300 członków w wieku 6 – 19 lat, uczniów 143 krakowskich szkół. Przez ponad 41 lat istnienia śpiewało i tańczyło w nim ok. 3700 wychowanków. Zespół odbył ponad 2500 koncertów na wielu scenach krajowych i zagranicznych. Kierownikiem zespołu od początku istnienia, jest pani prof. Władysława Maria Francuz.

zdj 3Następnie zaprezentowało się Centrum Sportu i Szkoła Sztuk Walki IRBIS ze  specjalnym pokazem sztuk walki. To klub sportowy działający od 2009 roku w krakowskich Bronowicach przy ul. Chełmońskiego 255. W ramach prowadzonej  działalności sportowej można znaleźć tam zajęcia dla dzieci, młodzieży oraz dorosłych na wszystkich poziomach zaawansowania, w takich dyscyplinach jak: Sztuki Walki Choy Lee Fut Kung Fu, Taniec Nowoczesny, Akrobatyka, Trening Siłowy z Kettlebell oraz z masą własnego ciała - Kalistenika, a także klasyczny Fitness.

Po sztukach walki, nastąpiły występy artystyczne. Chór Jaszczury pokazał jak łączyć pasję do śpiewania z radością wspólnego przebywania ze sobą. Opracowania wykonywane przez Chór zostały napisane na wyłączność przez prof. Akademii Muzycznej Annę Zawadzką-Gołosz. Chór regularnie koncertuje, bierze udział w konkursach muzycznych oraz wyjazdach na spotkania integracyjno-warsztatowe. Od niedawna Chór działa w Centrum Młodzieży im. dr. H. Jordana przy ul. Krupniczej 38. Po nich wystąpił działający przy Młodzieżowym Domu Kultury „Dom Harcerza" . Chór  koncertuje w Krakowie i Warszawie, oraz nagrał videoclip, którego premiera już wkrótce. Co roku organizowane są otwarte, młodzieżowe warsztaty Gospel, które prowadzą zaproszeni goście z zagranicy. Założycielem i dyrygentem chóru jest Aleksandra Sławik.zdj 4

Po dawce śpiewu, nadszedł czas na taniec. Pokaz Hip-Hopu zaprezentowała grupa z Centrum Młodzieży im. dr. H. Jordana pod opieką pani instruktor Aleksandry Czopek. A po nich grupa BNB KIDS z Szkoły Podstawowej nr 2 w Krakowie.

Wokół sceny równolegle w namiotach udzielane były porady ekspertów oraz prezentowane alternatywne i kreatywne sposoby spędzania czasu bez smartfona. Fundacja „Schowaj Kciuki” prezentowała swój projekt, którego najważniejszym elementem jest reklama społeczna skierowana do rodziców i ich dzieci. Pokazywano, jak dobrze bawić się bez elektroniki, były również konkursy i zagadki dla dzieci z nagrodami.

Pokaz układania kostki Rubika zaprezentował Radosław  Drozdowicz, pseudonim „DżoDżo” - wielokrotny laureat w speedcubingu, czyli dyscyplinie polegającej na jak najszybszym ułożeniu kostki Rubika i innych łamigłówek logicznych.

Porad dotyczących e-uzależnień udzielało Miejskie Centrum Profilaktyki i Uzależnień.

zdj 5Na pytania mieszkańców w zakresie elektrosmogu i pomiarów pól elektromagnetycznych czekali: dr inż. Jerzy Gremba – ekspert z zakresu telekomunikacji ruchomej oraz dr Barbara Gałdzińska-Calik – ekspert miejski ds. PEM. Można było zobaczyć jak zmierzyć pole elektromagnetyczne, dopytać o kwestie techniczne i środowiskowe związane z zanieczyszczeniem polami elektromagnetycznymi. Otrzymać ulotkę z konkretnymi wskazówkami jak samemu w swoim bezpośrednim otoczeniu ograniczać poziom pól elektromagnetycznych od urządzeń mobilnych. Na pytania i wątpliwości dotyczące elektrosmogu i jego potencjalnych negatywnych skutków na zdrowie odpowiadała doktor Bożena Burzyńska, pediatra i neonatolog ze Szpitala Dziecięcego na ul. Strzeleckiej w Krakowie.

W samo południe Prezydent Miasta Krakowa Jacek Majchrowski wręczył laureatom nagrody w konkursach literackim oraz fotograficznym pt. „Mój Dzień bez Smartfona”. Na finał, z dawką wakacyjnej energii zazdj 6śpiewał chór Sound’n’Grace.

I tak pierwszy w Polsce „Rodzinny Piknik bez Smartfona” przeszedł do historii.

Zaczął się czas wakacji, mamy nadzieję, że to wydarzenie przekonało mieszkańców do alternatywnego i wydaje się ciekawszego spędzania czasu,  niż przy urządzeniach mobilnych, smartfonach, tabletach itp. Po wakacjach dzieci i młodzież zapraszamy do korzystania z oferty Centrum Młodzieży im. dr. H. Jordana w Krakowie i Młodzieżowego Domu Kultury „Dom Harcerza”. Warto rozwijać swoje pasje i talenty w realnym świecie. Można umówić się przez telefon komórkowy, a spotkać się już na żywo, spędzając aktywnie czas, poznając nowych ludzi, nawiązując przyjaźnie.

 

31.05.2017

„Bądźmy EkoCyfrowi”  - nowy projekt Miasta Krakowa

W maju Miasto Kraków rozpoczyna nowy projekt pod hasłem „Bądźmy EkoCyfrowi”. Jego głównym celem jest proponowanie i prezentowanie mieszkańcom dobrych praktyk bezpiecznego dla środowiska i ludzi codziennego użytkowania technologii cyfrowych w swojej pracy, szkole, domu, czy podczas wypoczynku. Rozwój telekomunikacyjny jest paszportem do społeczeństwa informacyjnego oraz niezbędnym warunkiem m.in. wzrostu gospodarczego każdego kraju i rozwijania e-usług czy e-administracji. Do nowych zjawisk, które nieodłącznie towarzyszą dynamicznemu rozwojowi technologii mobilnych należą również e-uzależnienia, cyberprzemoc oraz elektrosmog. Wielu zwłaszcza młodych ludzi, nie wyobraża sobie życia bez stałego bycia online, używania telefonu komórkowego czy przynależności do portalu społecznościowego. Dlatego tak ważnym są różnego rodzaju działania edukacyjno-informacyjne w tym zakresie skierowane do dzieci i młodzieży oraz ich rodziców, które zwrócą uwagę na różne aspekty nowoczesnych technologii. W ramach projektu przewidziano w 2017 roku wiele ciekawych wydarzeń, które mają zwrócić uwagę na problem i zachęcić mieszkańców Krakowa do pozytywnych zmian.

Rys. „e-smog”, Paweł Kuczyński
Rys. „e-smog”, Paweł Kuczyński

Już teraz, dzieci i młodzież mogą zgłaszać do 9 czerwca swoje prace w konkursie literackim i fotograficznym „Mój dzień bez smartfona”. Na uczestników i laureatów czekają bardzo atrakcyjne nagrody, w tym wyjazd zagraniczny, rower, aparat fotograficzny i wiele niespodzianek. Szczegóły konkursu znajdują się na stronach: www.cmjordan.krakow.pl oraz www.mdk-dh.krakow.pl.

19 czerwca, na Plantach przy Bunkrze Sztuki otwarta zostanie plenerowa Wystawa grafik Pawła Kuczyńskiego. Wybitny polski artysta stworzył serię ilustracji, które dają widzowi satyryczne spojrzenie na niektóre trudne aspekty cyfrowej rzeczywistości. Jego rysunki związane z tematem projektu są rozpoznawalne na całym świecie, a przekaz jego prac ma uniwersalny i ponadnarodowy charakter. Wystawa plenerowa prac Pawła Kuczyńskiego ma zwrócić uwagę zarówno mieszkańcom, jak i odwiedzającym Kraków turystom na poruszane  w projekcie problemy: elektrosmogu, e-uzależnień i cyberprzemocy. Ilustracje Pawła Kuczyńskiego towarzyszą działaniom Krakowa w zakresie ochrony środowiska przed PEM od samego początku. Mieszkańcy znajdą je m.in. na Ulotce o PEM. Dodatkowo, specjalnie na inaugurację projektu „Bądźmy EkoCyfrowi” powstała ilustracja pt. „e-smog”.

Źródło: Oficjalna strona zespołu Sound'n'Grace
Źródło: Oficjalna strona zespołu Sound'n'Grace

24 czerwca - w pierwszy dzień wakacji – Miasto Kraków zaprasza przed południem do Parku Jordana na Rodzinny Piknik bez Smartfona, z okazji obchodów „Międzynarodowego Dnia Ochrony Środowiska przed Zanieczyszczeniem Polami Elektromagnetycznymi”. Impreza rozpocznie się o godz. 10.00 i potrwa do 14.00. Na wszystkich uczestników będą czekać ciekawe zabawy i konkursy z atrakcyjnymi nagrodami oraz poczęstunek. Piknik ma przekonać rodziny, że można wspólnie i ciekawie spędzać wolny czas wyłączając na chwilę swój smartfon. W trakcie trwania imprezy przewidziano możliwość bezpłatnych indywidualnych konsultacji z ekspertami i lekarzami w zakresie zjawisk: e-uzależnienia, cyberprzestępstw oraz elektrosmogu. Dodatkowo, na mieszkańców, którzy chcą pozbyć się elektroodpadów będzie czekać Elektrobrygada. Za każdy oddany zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny będzie można otrzymać wartościową niespodziankę. Około południa wystąpi z godzinnym koncertem zespół Sound’n’Grace.

Głównym inicjatorem projektu „Bądźmy EkoCyfrowi” jest Radna Miasta Krakowa Marta Patena, a organizatorem Urząd Miasta Krakowa. Patronatu honorowego udzielił Prezydent Miasta Krakowa.

 

26.04.2017

Monitoring PEM w Krakowie – pomiary osobistym Dozymetrem rozpoczęte.

Dynamiczny postęp techniczny w zakresie rozwoju systemu telekomunikacji mobilnej  wymaga bardzo zaawansowanych technik pomiarowych z wykorzystaniem skomplikowanej aparatury pomiarowej oraz unikalnych procedur pomiarowych. Mieszkańcy Krakowa od kilku lat zgłaszają swoje obawy odnośnie sposobów pomiarów pól elektromagnetycznych w środowisku. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom Krakowian, Urząd Miasta Krakowa zakupił najwyższej klasy sprzęt do osobistego, 24h monitoringu PEM. Każdy mieszkaniec może wypożyczyć Dozymetr na całą dobę i dokonać niezależnego pomiaru PEM w dowolnym, wybranym przez siebie  punkcie miasta.

Raport z takiego pomiaru przedstawia wyniki wyłącznie dla wiedzy i informacji mieszkańca i nie może zostać uznany za akredytowany zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów oraz art. 147a Ustawy Prawo Ochrony Środowiska.

Mimo to daje on pełną i obiektywną wiedzę na temat poziomów i źródeł PEM w  środowisku. Raport może być podstawą do przeprowadzenia dodatkowych, akredytowanych pomiarów PEM przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska za pomocą zestawu selektywnego pomiaru pól elektromagnetycznych, tzw. analizatora widma w miejscach, gdzie wartości PEM z pomiaru dozymetrem przekroczą 50% dopuszczalnych w Polsce obowiązujących limitów poziomów PEM dla częstotliwości z zakresu od 3 MHz do 3000 MHz: 7 V/m. Decyzję o tym każdorazowo podejmuje Wydział Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta Krakowa i zleca je Wojewódzkiemu Inspektoratowi Ochrony Środowiska w Krakowie ze wskazaniem punktów pomiarowych.

Nadal w gestii operatorów obsługujących w ramach swoich sieci stacje bazowe istnieje możliwość zdalnej regulacji emitowanej mocy przez anteny sektorowe stacji bazowej oraz zdalna zmiana kąta pochylenia elektrycznego (tiltu) osi wiązki antenowej. Zmiana tych parametrów zasadniczo wpływa na wartości równoważnej mocy promieniowanej izotropowo (EIRP) oraz na rozkład przestrzenny pola elektromagnetycznego w otoczeniu stacji, w tym również poziomów PEM dla miejsc dostępnych dla ludności. Jednak tym razem, nikt oprócz samego mieszkańca nie wie, w którym miejscu Krakowa akurat dokonywany jest pomiar Dozymetrem PEM – co skutecznie obiektywizuję otrzymywane wyniki.

Mieszkańcy wypożyczający Dozymetr PEM zgłaszają różne przypadki narażenia na nadmierne PEM w środowisku. Poniżej zaprezentowano 3 typowe sytuacje:

1. stacja bazowa telefonii komórkowej znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie – naprzeciwko okien Mieszkańca;

2. stacja bazowa telefonii komórkowej znajduje się „nad głową” Mieszkańca, na dachu budynku, który zamieszkuje;

3. mieszkaniec prowadzi aktywne życie, dużo przemieszcza się po Krakowie i dużo korzysta z dobrodziejstw technologii mobilnej.

W pierwszym przypadku, zanotowane wartości narażenia na PEM przekroczyły obowiązujący w Polsce limit 7 V/m, a średni poziom dobowy wyniósł 3.962 V/m, głównie jako sygnał pochodzący od stacji bazowych telefonii komórkowych.

TABELKA 1

W drugim przypadku, zanotowane wartości narażenia na PEM nie przekroczyły obowiązującego w Polsce limitu 7 V/m, natomiast średni poziom dobowy wyniósł 1.706 V/m, głównie jako sygnał pochodzący od stacji bazowych telefonii komórkowych.

tabela 2

W trzecim przypadku, zanotowane wartości narażenia na PEM nie przekroczyły obowiązującego w Polsce limitu 7 V/m, natomiast średni poziom dobowy wyniósł 0.189 V/m, głównie jako sygnał pochodzący od użytkowanych urządzeń mobilnych.

tabela 3

Dodatkowo, w Raporcie dla Mieszkańca, wyniki analiz pomiarów Dozymetrem PEM proponuje się odnieść do czterech wartości poziomów narażenia PEM:

- obowiązującej w Polsce normy PEM, tj. 7 V/m;

- zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia,  tj. 61 V/m;

- średnich poziomów PEM w Małopolsce publikowanych w każdym roku na stronie

  Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Krakowie w ramach ustawowego

  monitoringu środowiska, w 2015 r. tj. 0,438 V/m.

- biologicznych PEM zalecanych w publikacji naukowej pt.„EUROPAEM EMF Guideline 2016 for the prevention, diagnosis and treatment of EMF- related health problems and illnesses” tj.:

Częstotliwość Limit w V/m
pora dzienna
Limit w V/m
pora nocna
Limit w V/m
populacja wrażliwa
FM 1,90 0,60 0,20
TETRA 0,60 0,20 0,06
GSM/UMTS 900 0,20 0,06 0,02
DECT 0,20 0,06 0,02
UMTS 1800/2100 0,20 0,06 0,02
LTE 0,20 0,06 0,02
Wi-Fi 2G/5G 0,06 0,06 0,006

Pełne sprawozdanie z wykonanych w 2017 roku osobistych pomiarów 24h Dozymetrem PEM w Krakowie zostanie zaprezentowane podczas II Międzynarodowego Forum Ochrony Środowiska przed Zanieczyszczeniem Polami Elektromagnetycznymi, które odbędzie się pod koniec listopada 2017 r.

 

27.03.2017

Elektrosmog i e-uzależnienia – nowe wyzwania w ochronie dzieci.

Mimo, iż trwa burzliwa dyskusja na temat szkodliwości, czy braku szkodliwości sztucznych pól elektromagnetycznych emitowanych przez urządzenia bezprzewodowe codziennego użytku, tj. routery Wi-Fi, czy smartfony, zgodnie z podstawowymi zasadami ochrony środowiska należy kierować się: zasadą przezorności i zasadą prewencji. Art. 6 ust. 1 Ustawy Prawo Ochrony Środowiska stanowi, że „kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu”. Art. 6 ust. 2 wskazuję, że „kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze”.

Miasto Kraków, jako pierwsze w kraju, zapoczątkowało w 2010 roku działania prewencyjne i informacyjne na rzecz ochrony przed zanieczyszczeniem polami elektromagnetycznymi. W ten sposób, Kraków dołączył do wielu miast i państw na świecie, które podejmują problem elektrosmogu i wdrażają konkretne działania, zwłaszcza w odniesieniu do dzieci i młodzieży.

Dziewczynka z telefonami

W styczniu tego roku, Minister Edukacji i Kultury na Cyprze wydał dekret oznaczony jako „pilny” skierowany do wszystkich dyrektorów przedszkoli i szkół podstawowych, dotyczący wyeliminowania i zminimalizowania narażenia dzieci na promieniowanie elektromagnetyczne.  Podjęto decyzję o wyłączeniu bezprzewodowej sieci Wi-Fi we wszystkich publicznych przedszkolach na Cyprze, a instalacje bezprzewodowe mogą pozostać w szkołach tylko do użytku przez pracowników administracji. W wyjątkowych przypadkach, gdy korzystanie z Wi-Fi jest konieczne w konkretnym programie edukacyjnym, to dekret przewiduje, że należy podejmować niezbędne środki w celu ochrony dzieci, a bezprzewodowe punkty dostępu powinny pozostać nieaktywne,  gdy nie są używane do celów dydaktycznych. Ponadto należy uzyskać uprzednią zgodę rodziców - informując ich o przyczynie i czasie korzystania z sieci Wi-Fi.

Ponadto, Narodowy Komitet Ochrony Środowiska Naturalnego i Zdrowia Dziecka na Cyprze zainicjował już kilka lat temu ogólnokrajową kampanię medialną, aby zwiększyć świadomość użytkowników telefonów komórkowych i oddziaływania promieniowania elektromagnetycznego na dzieci oraz kobiety w ciąży.

W kilku krajach obowiązują już przepisy w zakresie zdrowia, mające na celu zmniejszenie narażenia zwłaszcza dzieci na promieniowanie elektromagnetyczne z urządzeń bezprzewodowych. Cypr przyłączył się w ten sposób do Francji, Brazylii, Belgii czy Izraela, gdzie wprowadzono zakaz instalowania urządzeń emitujących PEM oraz inne środki zminimalizowania narażenia na PEM. W 2014 roku Francja przyjęła kompleksowe prawodawstwo i opracowała narzędzia służące informowaniu opinii publicznej o sposobach zmniejszania ekspozycji na PEM. Podobne działania postulowała Rada Miasta Krakowa do ówczesnego rządu w Rezolucji z dnia 8 października 2014 r. (proszę wkleić link do rezolucji).

Wczytując się w instrukcję smartfonów, czy nań elektronicznych również można znaleźć zalecenia ograniczania ekspozycji na PEM oraz zachowania minimalnej odległości trzymania urządzenia bezprzewodowego od ciała. Jeden z operatorów telefonii komórkowej zaleca wprost, aby „Niezależnie od tego, czy korzystasz z zestawu słuchawkowego trzymaj telefon komórkowy lub inne urządzenie mobilne z dala od brzucha kobiety w ciąży, a w przypadku dzieci i młodzieży, z dala od podbrzusza.”. Ponadto, zgodnie z jego wskazówkami „Zaleca się, aby rodzice przed podarowaniem dziecku telefonu komórkowego zachęcali do wykorzystywania go z umiarem oraz przekazywali powyższe wskazówki dotyczące bezpieczeństwa użytkowania urządzenia.”.

Urząd Miasta Krakowa w 2016 roku wydał dla mieszkańców ulotkę na temat działań w zakresie ochrony przed PEM oraz wskazówkami, jak ograniczyć poziom zanieczyszczenia elektrosmogiem w najbliższym otoczeniu „Pola elektromagnetyczne. Informacje dla mieszkańców” (proszę wkleić ulotkę o PEM w pdf).

Do negatywnych zjawisk, które towarzyszą dynamicznemu rozwojowi technologii mobilnych należą również e-uzależnienia.

Pod koniec 2016 roku został opublikowany raport Najwyższej Izby Kontroli o przeciwdziałaniu e–uzależnieniu dzieci i młodzieży. Jak zauważa NIK, „nowoczesne technologie komunikacyjne trwale i w nieodwracalny sposób zmieniły obraz współczesnej rzeczywistości. Wielu zwłaszcza młodych ludzi, nie wyobraża sobie życia bez stałego bycia online, używania telefonu komórkowego czy przynależności do portalu społecznościowego. Dlatego e-uzależnienie jest nasilającym się problemem, dotykającym coraz młodszych użytkowników nowoczesnych technologii. Potwierdzają to wyniki badań opinii społecznej oraz opracowań naukowych, które wskazują jednocześnie na szkodliwość nadużywania mediów elektronicznych.”

Przeprowadzone przez NIK podczas kontroli w szkołach badania ankietowe uczniów, nauczycieli i rodziców wykazały m.in., że w opinii zdecydowanej większości nauczycieli, najważniejszym problemem szkolnej młodzieży jest nadmierne korzystanie z telefonów komórkowych (83,4%). Nieco ponad dwie trzecie wszystkich nauczycieli przyznało również, że problemem młodzieży jest nadmierne korzystanie z Internetu (69,2%), z komputera (68,5%) oraz udział w grach on-line (67,3%). Dokładnie taki sam układ ważności problemów uwidacznia się w odpowiedziach samych uczniów, przy czym w większym stopniu nie traktują tych problemów jako ważne. Problem e-uzależnienia wśród młodzieży dostrzegają nie tylko sami uczniowie i ich nauczyciele, ale również rodzice uczniów. Uzyskane w wyniku ankiety przeprowadzonej wśród rodziców dzieci uczęszczających do objętych kontrolą szkół dane wskazują, że ponad połowa rodziców (55%) przyznaje, iż ich dzieci nadmiernie korzystają z telefonów komórkowych, 45,8% wskazuje na nałogowe korzystanie z Internetu, zaś 40% z komputera.

Chłopcy z telefonamiWe wnioskach końcowych NIK, czytamy, że nie ma opracowanych wytycznych określających sposób postępowania w zakresie identyfikowania i diagnozowania zjawiska nadużywania przez dzieci i młodzież mediów elektronicznych oraz realizacji zadań w zakresie przeciwdziałania e-uzależnieniu. W związku z tym, w raporcie wskazano na pilną potrzebę wypracowania przez Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Zdrowia wspólnej strategii działań pozwalających na skuteczne identyfikowanie i rozwiązywanie problemu nadużywania mediów elektronicznych przez dzieci i młodzież.

Warto dodać, że władze Krakowa, niezależnie od wytycznych NIK, przewidziały w budżecie na rok 2017 opracowanie raportu o zjawisku e-uzależnień wśród dzieci i młodzieży w Krakowie oraz przedstawienie propozycji działań na następne lata.

Wychodząc naprzeciw nowym wyzwaniom jakie stanęły przed rodzicami, pedagogami i lekarzami, Miasto Kraków zaprasza na II Międzynarodowe Forum Ochrony Środowiska przed Zanieczyszczeniem Polami Elektromagnetycznymi, które odbędzie się 27 listopada 2017 r.. Tematem przewodnim tegorocznej konferencji będzie "Ochrona dzieci", bo zgodnie z ich prawem „We wszystkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych przez publiczne lub prywatne instytucje opieki społecznej, sądy, władze administracyjne lub ciała ustawodawcze, sprawą nadrzędną będzie najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka.”  (Art. 3 Konwencji o prawach dziecka).


24.02.2017 r. DOZYMETRY PEM

W zakładce Dozymetr PEM znajdują się informacje na temat Dozymetrów oraz ich wypożyczenia.


TERMINY DYŻURÓW DLA MIESZKAŃCÓW DOT. PEM

W 2017 roku ponownie zapraszamy mieszkańców Krakowa na dyżury dotyczące ochrony środowiska przed polami elektromagnetycznymi. Dyżury odbywają się
w Miejskim Centrum Dialogu na ulicy Brackiej 10, w godzinach 16.00 - 18.00 w następujące środy: 22 lutego, 1 marca, 15 marca, 29 marca, 5 kwietnia, 19 kwietnia, 26 kwietnia, 10 maja, 24 maja, 7 czerwca, 21 czerwca, 12 lipca, 26 lipca, 9 sierpnia, 23 sierpnia, 6 września, 20 września, 4 października, 18 października, 8 listopada, 22 listopada i 6 grudnia 2017 roku.

Ewentualne pytania w sprawie dyżurów prosimy kierować do Wydziału Kształtowania Środowiska UMK na adres e-mail: ws.umk@um.krakow.pl lub pod numer telefonu 12 616 8971.


Międzynarodowa konferencja w Krakowie o zanieczyszczaniu polami elektromagnetycznymi

Kraków jako pierwsze miasto w Polsce stara się podążać za rozwiniętymi krajami europejskimi – zwłaszcza Francją, które już wcześniej uznały za konieczne ochronę ludności przed polami elektromagnetycznymi. Wyrazem tego, była zorganizowana w Urzędzie Miasta Krakowa, 5 grudnia 2016r. międzynarodowa konferencja pt. „Międzynarodowe Forum Ochrony Środowiska przed Zanieczyszczeniem Polami Elektromagnetycznymi. Prawo Mieszkańca do Informacji”. Na forum zaprosili prof. Jacek Majchrowski – Prezydent Miasta Krakowa oraz Marta Patena – Radna Miasta Krakowa.

Tematem przewodnim tegorocznego spotkania poświęconego zanieczyszczeniu polami elektromagnetycznymi była "Informacja". Każdy mieszkaniec ma prawo do informacji na temat wielkości emisji zanieczyszczeń, w tym również emisji PEM, gwarantuje to szereg aktów prawnych: unijnych i krajowych., Zaproszenie na to wydarzenie przyjęli zarówno goście zagraniczni jak i z Polski. Wśród prelegentów była Sissel Halmøy - Prezes The International EMF oraz prof. Olle Johansson z noblowskiej uczelni medycznej Instytutu Karolińska ze Sztokholmu, który od ponad 20 lat prowadzi badania naukowe dot. wpływu PEM na zdrowie. Zaproszenie do wygłoszenia wykładu przyjął również pan prof. Włodzimierz Klonowski z Instytutu Biocybernetyki i Inżynierii Biomedycznej im. Macieja Nałęcza Polskiej Akademii Nauk.

Polskie działania organów administracyjnych w zakresie ochrony środowiska przed polami elektromagnetycznymi przedstawili Sławomir Mazurek - Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Środowiska oraz Edward Lis w zastępstwie Krzysztof Kwiatkowski - Prezesa Najwyższej Izby Kontroli prezentując wyniki raportu dotyczącego stacji bazowych telefonii komórkowych. oraz Działania Urzędu Miasta Krakowa w zakresie ochrony środowiska przed PEM zaprezentowały Dyrektor Ewa Olszowska-Dej z Wydziału Kształtowania Środowiska realizującego zadania miasta w tym zakresie oraz ekspert ds. PEM – dr Barbara Gałdzińska-Calik.

Prof. Jacek Majchrowski, Prezydent Miasta Krakowa otwierając forum podkreślił, że z ochroną środowiska jest tak jak z ochroną zabytków, to jest proces permanentny. Działania naprawcze i zapobiegawcze muszą być prowadzone nieprzerwanie i konsekwentnie. Muszą być kompleksowe i uwzględniać wszelkie, także nowe, pojawiające się wraz z postępem cywilizacyjnym zagrożenia. W dziedzinie ochrony środowiska, tak jak w przypadku ochrony dziedzictwa historycznego, Miasto Kraków stara się działać równolegle na wszystkich frontach. Podkreślono również, że władze Krakowa zawsze mogą liczyć na pomoc ekspertów, na wsparcie środowiska  nauki i starają się korzystać z dobrych praktyk oraz  wzorców wypracowanych przez zagranicznych partnerów.

Ponadto Prezydent Miasta Krakowa zapowiedział, że inaugurowane międzynarodowe forum jest pierwszym z tego typu dorocznych spotkań, podczas których przedstawiane będą  działania innowacyjne i naprawcze mające na celu poprawę jakości życia krakowian w zakresie ochrony przed polami elektromagnetycznymi. 

Sissel Halmøy - prezes największej pozarządowej organizacji międzynarodowej na świecie zajmującej się problematyką zanieczyszczania polami elektromagnetycznymi - The International EMF Alliance z siedzibą w Norwegii zaprezentowała wykład pt. „Pola elektromagnetyczne a Zasada Ostrożności w technologii bezprzewodowej – opis międzynarodowych działań”.

IEMFA jest niezależną organizacją międzynarodową, wspieraną przez niezależne autorytety naukowe (ponad 50 osób i instytucji) na całym świecie zajmujące się szeroko rozumianym problemem zanieczyszczenia polami elektromagnetycznymi, jego wpływu na  środowisko i organizmy żywe. IEMFA współpracuje w tym zakresie z czołowymi instytucjami i organizacji pozarządowych na całym świecie (ponad 100 organizacji pozarządowych).

Przedstawione zostały działania Parlamentu Europejskiego, Komisji Europejskiej i Rady Europy oraz  Europejskiej Agencji Środowiska i  WHO w aspekcie licznych rezolucji oraz działań przemysłu i firm ubezpieczeniowych w odniesieniu do aspektu zdrowotnego wpływu PEM.

Prof. Olle Johansson – z The Experimental Dermatology Unit Department of Neuroscience Karolinska Institute ze Szwecji przedstawił wykład pt. „Negatywny wpływ sztucznych pól elektromagnetycznych z telekomunikacji bezprzewodowej, takich jak telefony komórkowe i Wi-Fi - na zdrowie, ze szczególnym uwzględnieniem nadwrażliwość elektromagnetycznej (EHS)” Zaprezentował materiał dowodowy na temat skutków zdrowotnych pól elektromagnetycznych i podkreślił, że problem wymaga nowego podejścia do ochrony zdrowia publicznego, w tym do szczególnej ochrony i działań zapobiegawczych dotyczących płodu i kobiet w ciąży, dzieci oraz osób elektrowrażliwych. Podkreślił, że obecne międzynarodowe limity bezpieczeństwa publicznego są niewystarczające i nieaktualne w odniesieniu do długotrwałej ekspozycji, o niskiej intensywności, oraz że skutki zdrowotne są już obserwowane na poziomie znacznie poniżej tych istniejących standardów ekspozycji. Profesor zwrócił uwagę, że nowe standardy ekspozycji oparte na  biologicznych efektach należy pilnie wdrożyć w celu ochrony zdrowia publicznego na całym świecie. 

Prof. Włodzimierz Klonowski z Instytutu Biocybernetyki i Inżynierii Biomedycznej im. Macieja Nałęcza Polskiej Akademii Nauk wygłosił wykład pt. „Nietermiczne  interakcje  pól  elektromagnetycznych z żywymi organizmami”. Zwrócił uwagę, że podwaliny elektrofizjologii stworzyli profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego w 2. połowie XIX w. W Polsce w szeregu ośrodków prowadzone są badania nad wpływem PEM na organizmy. Doświadczenia wykazały, że PEM o małym natężeniu, które nie powodują efektów termicznych, wpływają nawet na kiełkowanie nasion kukurydzy,  a więc tym bardziej na ludzkie zdrowie. Organizmy żywe są układami chaotycznymi, dlatego wpływ PEM analizujemy metodami fraktalnymi. Metodami tymi można ocenić czy dana osoba jest nadwrażliwa na wpływ określonych PEM.

Sławomir Mazurek – Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Środowiska, przedstawił prezentację pt. „Ochrona przed polami elektromagnetycznymi a zrównoważony rozwój cyfryzacji”. Zwrócił uwagę, że istniejący system przepisów ochrony środowiska służy zapewnieniu właściwego poziomu ochrony ludności i środowiska przed polami elektromagnetycznymi. Podkreślił znaczenie udziału administracji samorządowej w doskonaleniu systemu przepisów, które trudno przecenić. Wynika to też ze spostrzeżeń NIK. Według Ministerstwa Środowiska, niezbędna jest poprawa dostępności do informacji o procedurach lokalizacji, budowy i o danych instalacji radiowych. Konieczne  jest zapewnienie łatwego dostępu do tych informacji. Dyskusja dotycząca skutków oddziaływania pól elektromagnetycznych toczy się na świecie od bardzo dawna. Wyniki miarodajnych prac naukowych muszą stanowić podstawę tej dyskusji. Jak wynika z doświadczenia Miasta Krakowa, współpraca między administracją samorządową i rządową została praktycznie zapoczątkowana. Pan Minister wyraził nadzieję, że dzięki tej współpracy uda się rozwiązać dzisiejsze i przyszłe problemy, związane z zapewnieniem równowagi między potrzebami użytkowników radiokomunikacji ruchomej a budową i działaniem infrastruktury sieci, przy zachowaniu przestrzegania przepisów ochronnych, co jest konieczne i warunkuje  zrównoważony rozwój cyfryzacji.

Edward Lis – Dyrektor Delegatury NIK w Lublinie, w zastępstwie Prezesa Najwyższej Izby Kontroli, Krzysztofa Kwiatkowskiego, przedstawił „Zadania Najwyższej Izby Kontroli w obszarze ochrony przed PEM – wyniki kontroli”.

Zwrócił uwagę, że niejasne przepisy sprawiły, że część stacji bazowych telefonii komórkowej funkcjonowała bez analizy ich oddziaływania na sąsiednie nieruchomości. W ocenie NIK obowiązujące regulacje prawne nie gwarantują także należytego badania wpływu na zdrowie i jakość życia mieszkańców działających już  anten, nawet w przypadkach wielokrotnego zwiększania mocy nadawanego sygnału.  

Najwyższa Izba Kontroli zbadała postępowania administracyjne dotyczące lokalizacji, budowy, rozbudowy i instalacji stacji komórkowych, a także to w jaki sposób spełniano standardy ochrony środowiska związane z emisją promieniowania elektromagnetycznego. Kontrola objęła postępowania w wybranych urzędach trzech miast (Krakowa, Warszawy i Lublina) w latach 2009-2014. 

Niedookreślone przepisy Prawa budowlanego sprawiały, że skontrolowane urzędy nie badały odziaływania stacji bazowych telefonii komórkowej na sąsiednie nieruchomości w przypadku znacznego (nawet o ponad 800 proc.) zwiększania mocy zainstalowanych anten, ani też w przypadkach zwiększania ich liczby. Oddziaływanie anten na sąsiedztwo analizowano jedynie dla nowo powstających stacji telefonii komórkowej. Niejasne przepisy w tym zakresie sprawiały, że nie było podstaw do weryfikowania, czy stacje komórkowe o zwiększającej się mocy nie wpłyną w niedopuszczalny sposób na sąsiednie tereny, w tym także na możliwość ich przyszłego zagospodarowania. Tymczasem zwiększenie mocy anten powoduje zwiększenie zasięgu oddziaływania pól elektromagnetycznych na otoczenie. Może to wpływać m.in. na ograniczenie praw do tych nieruchomości w związku ze znacznym wzrostem promieniowania elektromagnetycznego w miejscach dostępnych dla ludności.

Administracja architektoniczno-budowlana nie badała oddziaływania promieniowania stacji bazowych telefonii komórkowych na sąsiednie nieruchomości także w sytuacjach, gdy wysokość urządzenia nie przekraczała trzech metrów. W świetle istniejących przepisów Prawa budowlanego zarówno część inwestorów, jak i organów administracji architektoniczno-budowlanej oraz nadzoru budowlanego traktowała stacje do takiej wysokości po prostu jako urządzenia. A te nie wymagają pozwolenia na budowę, ani nawet zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych.

Dyrektor NIK wskazał na niejednolitą wykładnię przepisów w tym zakresie przez sądy administracyjne, a także na dopuszczanie przez wojewodów i organy nadzoru budowlanego stosowania wobec stacji bazowych telefonii komórkowej procedury uproszczonej (czyli dopuszczanie do budowy stacji bazowych telefonii komórkowej w oparciu o zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych). W ocenie NIK niejasne przepisy prawa w tym obszarze mogą sprzyjać dowolności postępowania organów, a tym samym zwiększają ryzyko korupcji.

Wraz ze zgłoszeniami środowiskowymi instalacji wytwarzających pola elektromagnetyczne operatorzy telefonii komórkowej przedkładali urzędom także wyniki pomiarów pól elektromagnetycznych, na które powoływali się w dokumentach. Nie wszystkie przedstawione pomiary zawierały komplet istotnych danych. Pomimo braków skontrolowane urzędy od momentu wprowadzenia zgłoszeń środowiskowych (od 2011 r.) nie wniosły zastrzeżeń ani nie żądały uzupełnienia niekompletnych wyników pomiarów, głównie ze względu na autorytet certyfikowanych firm. Ze względu na znaczenie problemu i jego wpływ na jakość życia mieszkańców NIK zwraca uwagę na potrzebę wnikliwego sprawdzania, czy firmy certyfikowane w Polskim Centrum Akredytacji wykonują pomiary zgodnie z metodami określonymi przez ministra środowiska, w tym w budynkach w sąsiedztwie stacji bazowych oraz w miejscach dostępnych dla ludności, w których wcześniej stwierdzono natężenie promieniowania bliskie dopuszczalnego limitu.

NIK zauważył przy tym także, że brakowało jednoznacznych przepisów prawa regulujących formę i układ prezentowania przez operatorów wyników pomiarów pól elektromagnetycznych. Stanowią zaś one jedyne dokumenty, umożliwiające organom ochrony środowiska ocenę dotrzymania limitów promieniowania, a tym samym określenia realnego narażenia ludności na to promieniowanie.

Skontrolowane urzędy nie były zobowiązane i nie przeprowadzały ocen oddziaływania stacji telefonii komórkowej na środowisko. Według NIK, brak konieczności prowadzenia takich badań był efektem znacznego uproszczenia w 2007 r. systemu kwalifikacji stacji bazowych telefonii komórkowej. Wprowadzone wówczas przepisy prawa nakazały analizować miejsca dostępne dla ludności wyłącznie w osi głównej wiązki promieniowania pojedynczej anteny. Wymagane analizy pomijały tym samym faktyczny, przestrzenny rozkład pól elektromagnetycznych, emitowanych z danej stacji oraz promieniowanie sąsiadujących anten innych operatorów.

Co więcej, te uproszczone analizy przeprowadzane były – także zgodnie z przepisami – jedynie przed budową stacji w oparciu o dokumenty przedłożone przez inwestora. Nie były natomiast ponawiane w późniejszym okresie – już podczas działania stacji telefonii komórkowej – nawet w przypadkach wielokrotnego i znacznego zwiększania ich mocy przez operatorów. Operatorzy nie dokumentowali bowiem dokonanej przez siebie kwalifikacji środowiskowej przedsięwzięcia, lecz jedynie deklarowali brak konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W związku z ustaleniami kontroli NIK, dyrektor podkreślił potrzebę pilnego podjęcia inicjatywy legislacyjnej, aby jednoznacznie i kategorycznie doprecyzować procedury budowy stacji telefonii komórkowych i określić warunki ich powstawania, zwłaszcza pod kątem szeroko rozumianego bezpieczeństwa ludzi i środowiska.

Ewa Olszowska–Dej, Dyrektor Wydziału Kształtowania Środowiska UMK oraz dr Barbara Gałdzińska-Calik, ekspert ds. PEM i wiceprezes Fundacji Instytut Badań Elektromagnetycznych im. J.C. Maxwella, przedstawiły działania Urzędu Miasta Krakowa w zakresie ochrony środowiska przed polami elektromagnetycznymi. Ewa Olszowska-Dej omówiła zadania  i główne problemy Wydziału Kształtowania Środowiska UMK w tym zakresie, zwłaszcza związane z nieprecyzyjnymi przepisami prawa. Barbara Gałdzińska-Calik zaprezentowała nowatorskie narzędzia Urzędu Miasta Krakowa do weryfikacji poziomów pól elektromagnetycznych oraz sposoby przekazywania informacji dla mieszkańców Krakowa  o tym rodzaju zanieczyszczenia środowiska.

Marta Patena, Radna Miasta Krakowa podsumowując konferencję, przywołała analogię z paleniem papierosów i zwróciła uwagę, że Kraków – jako pierwsze miasto w Polsce podejmowało pionierskie uchwały w ograniczaniu palenia papierosów w miejscach publicznych, tak aby ograniczyć bierne palenie. Podobną sytuację mamy z aparatami telefonii komórkowej, które dają coraz więcej możliwości i nie wystarcza już możliwość telefonicznego kontaktu z każdego, prawie, miejsca na ziemi z innymi, ale przy pomocy telefonu można odczytywać pocztę elektroniczną, oglądać filmy i korzystać z wielu najróżniejszych aplikacji. Należy mieć jednak świadomość, że wtedy smog elektromagnetyczny jest udziałem każdego,  kto z tego dobrodziejstwa korzysta. Radna podkreśliła, że dzisiaj, oprócz administracyjnych problemów z pozwoleniami na stawianie stacji bazowych telefonii komórkowych, pojawiły się nowe problemy wynikające z indywidualnego używania komórek, ponieważ każda z nich staje się małą stacją bazową emitującą PEM.

 


 

 

Ochrona przed zanieczyszczeniem polami elektromagnetycznymi – konferencja podsumowująca.

Dobiega powoli koniec roku i czas na podsumowanie działań miasta w zakresie ochrony przed PEM.

Miasto Kraków rozstrzygnęło już przetargi na nowy sprzęt pomiarowy dotyczący pól elektromagnetycznych. W niedługim czasie powinny rozpocząć się pomiary środowiskowe oraz indywidualne pomiary mieszkańców za pomocą dozymetrów.

Przed Miastem Kraków również konferencja: „Międzynarodowe Forum Ochrony Środowiska przed Zanieczyszczeniem Polami Elektromagnetycznymi. Prawo Mieszkańca do Informacji”, która odbędzie się 5 grudnia (poniedziałek) 2016 roku, w Sali Obrad Rady Miasta Krakowa im. Stanisława Wyspiańskiego.

Tematem przewodnim tegorocznej konferencji poświęconej zanieczyszczeniu polami elektromagnetycznymi jest "Informacja". Każdy ma prawo do pełnej informacji o stanie środowiska, w którym żyje. Gwarantuje to szereg aktów prawnych: unijnych i krajowych, w tym Konwencja z Aarhus, Dyrektywa Parlamentu Europejskiego w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska, Ustawa Prawo Ochrony Środowiska oraz Konstytucja RP, w szczególności art. 74 „Każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska".

Zaproszenie na to wydarzenia przyjęli zarówno goście zagraniczni jak i z Polski. Wśród prelegentów jest pani Sissel Halmøy - Prezes The International EMF Alliance z wykładem pt.Pola elektromagnetyczne a Zasada Ostrożności w technologii bezprzewodowej – opis międzynarodowych działań” oraz pan prof. Olle Johansson z noblowskiej uczelni medycznej Instytutu Karolinska ze Sztokholmu, który od ponad 20 lat prowadzi badania naukowe dot. wpływu PEM na zdrowie. Zaproszenie do wygłoszenia wykładu pt. „Nietermiczne interakcje pól elektromagnetycznych z żywymi organizmami" przyjął również pan prof. Włodzimierz Klonowski z Instytutu Biocybernetyki i Inżynierii Biomedycznej im. Macieja Nałęcza Polskiej Akademii Nauk.

Polskie działania organów administracyjnych w zakresie ochrony środowiska przed polami elektromagnetycznymi przedstawią: pan Sławomir Mazurek - Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Środowiska, pan Krzysztof Kwiatkowski - Prezes Najwyższej Izby Kontroli oraz pani Dyrektor Ewa Olszowska-Dej z Wydziału Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta Krakowa realizującego zadania miasta w tym zakresie.

Szczegółowy program konferencji znajdą Państwo tutaj

Mamy nadzieję, że to spotkanie będzie okazją do wymiany opinii i doświadczeń oraz inspiracją do kolejnych działań dla naszego miasta. Serdecznie zapraszamy.

 


 

Komisja Europejska – nowe kierunki działań w zakresie rozwoju technologii bezprzewodowych.

Rozwój technologii bezprzewodowych jest jednym z priorytetowych działań Komisji Europejskiej. We wrześniu oraz październiku br., Ministerstwo Cyfryzacji skierowało do konsultacji publicznych 3 dokumenty:

 

- projekt Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1316/2013 i (UE) nr 283/2014 w odniesieniu do propagowania łączności internetowej w społecznościach lokalnych (dalej: WiFi4EU)  https://mc.gov.pl/files/com_2016_589_pl_acte_f.pdf

- Komunikat Komisji Do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego Ii Komitetu Regionów Łączność dla konkurencyjnego jednolitego rynku cyfrowego: w kierunku europejskiego społeczeństwa gigabitowego https://mc.gov.pl/files/com_2016_587_pl_acte_f.pdf

- Komunikat Komisji Do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów - Sieć 5G dla Europy: plan działania https://mc.gov.pl/files/com_2016_588_pl_acte_f.pdf

 

Jak realizacja rozwoju kolejnej generacji 5G telefonii komórkowej oraz instalacji milionów punktów WiFi wpłynie na poziom narażenia obywateli na sztuczne pola elektromagnetyczne w środowisku? Tego niestety w powyższych dokumentach nie stwierdzono. W ocenie skutków wprowadzenia rozporządzenia WiFi4EU wpisano m.in., że „Najważniejszymi wskaźnikami monitorowania są: a) liczba zainstalowanych punktów dostępu oraz b) liczba połączeń, które one generują.”. Zgodnie z proponowanymi dokumentami, najważniejsze dla przeciętnego obywatela UE jest szybkie łącze internetowe za jak najniższą cenę. Co na to kraje UE, które wprowadziły zakaz używania WiFi w niektórych sferach życia publicznego – na przykład  palcówkach opieki nad małymi dziećmi? Wszyscy czekają na debatę w Parlamencie Europejskim, która dopiero przed nami.

Każdy obywatel Unii Europejskiej ma prawo do skierowania swoich uwag i spostrzeżeń. Zachęcamy wszystkich mieszkańców Krakowa do konsultacji m.in. projektu rozporządzenia WiFi4EU za pośrednictwem formularza dostępnego na stronie Komisji Europejskiej (w j. polskim) do dnia 29 listopada 2016r.:

 https://ec.europa.eu/transparency/regdoc/?fuseaction=feedback&docId=3100957&language=pl .

 


 

W Miejskim Centrum Dialogu przy ul. Brackiej 10 w Krakowie, 30 sierpnia (wtorek), o godz. 12.00 odbyła się konferencja prasowa poświęcona przedstawieniu działań Miasta Krakowa w zakresie ochrony mieszkańców przed polami elektromagnetycznymi (PEM). W konferencji udział wzieli: Prezydent Miasta Krakowa prof. Jacek Majchrowski, Zastępca Prezydenta Miasta Krakowa ds. Rozwoju Miasta Krakowa Elżbieta Koterba, Dyrektor Wydziału Kształtowania Środowiska Ewa Olszowska-Dej, Radna Miasta Krakowa Marta Patena oraz ekspert ds. PEM  dr Barbara Gałdzińska-Calik.

Prezydent Miasta Krakowa oraz Radni od kilku od lat przyjmują liczne protesty mieszkańców związane z lokalizacją nowych stacji telefonii komórkowej oraz zwiększaniem (czasami kilkukrotnie) mocy anten – a co za tym idzie narażeniem mieszkańców na emisję PEM. Radni Miasta Krakowa trzykrotnie (w 2012, 2014 i 2015r.) uchwalali rezolucje w tej sprawie do najwyższych władz Polski. Obowiązujący dotychczas sposób weryfikacji rzeczywistego narażenia mieszkańców na PEM wydaje się być niewystarczający. W związku z powyższym, dostarczenie  rzetelnych informacji dotyczących rzeczywistych poziomów gęstości mocy PEM stało się jednym z priorytetowych działań dla Miasta Krakowa. Na rok 2016r. przewidziano w budżecie na ten cel 450tyś złotych. Z tych środków realizowany jest zakup:

  • zestawu selektywnego pomiaru PEM, tzw. Analizatora widma, jako dodatkowego narzędzia do weryfikacji pól elektromagnetycznych dla WKŚ oraz WIOŚ;
  • osobistych dozymetrów rejestrujących ekspozycję na PEM skorelowaną z lokalizacją GPS;
  • oprogramowania do symulacji 3D przestrzennego rozkładu PEM w zdefiniowanej przestrzeni miejskiej.

Dzięki nowym narzędziom WKŚ UMK będzie mógł lepiej realizować swoje ustawowe zadania w zakresie ochrony przed polami elektromagnetycznymi, a w szczególności dotyczące wydawania decyzji środowiskowych i weryfikacji poprawności zgłoszeń instalacji emitujących pola elektromagnetyczne. Ponadto każdy mieszkaniec będzie mógł niezależnie zweryfikować poziom narażania na PEM.

Przewiduje się również szereg innych działań: m.in. cykliczne spotkania mieszkańców z ekspertem ds. PEM i innymi zaproszonymi gośćmi znającymi temat oraz prelekcje w Miejskim Centrum Dialogu. Spotkania odbywać się będą w wyznaczone środy miedzy godz. 16.00 a 18.00. (7, 14, 28 września, 5, 19, 26 października, 9, 16, 23 listopada, 1 i 7 grudnia).  Pytania mieszkańców w sprawie pól elektromagnetycznych i dyżurów eksperta w MCD można kierować na adres: ws.umk@um.krakow.pl.

Inauguracyjne spotkanie eksperta ds. PEM z mieszkańcami odbyło się 30 sierpnia w godz. 16.00-18.00 w Miejskim Centrum Dialogu przy u. Brackiej 10. Dziękujemy za liczny udział.

 


 

Ochrona pracowników przed polami elektromagnetycznymi – nowe przepisy.

Wszystkie kraje Unii Europejskiej, z  dniem 1 lipca 2016 r. obowiązuje Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/35/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie minimalnych wymagań w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa dotyczących narażenia pracowników na zagrożenia spowodowane czynnikami fizycznymi (polami elektromagnetycznymi) (dwudziesta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) i uchylająca dyrektywę 2004/40/WE.

Kliknij tutaj: http://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32013L0035

 

W ślad za tym, 1 lipca 2016 roku, w Polsce, weszło w życie Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 czerwca 2016 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na pole elektromagnetyczne. Kliknij tutaj: http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20160000950

Rozporządzenie definiuje zagrożenia elektromagnetyczne jako szkodliwe dla zdrowia, niebezpieczne lub uciążliwe skutki bezpośredniego lub pośredniego oddziaływania pól elektromagnetycznych (PEM), powstające w przestrzeni pracy ze względu na m.in bezpośrednie skutki biofizyczne oddziaływania PEM na organizm człowieka, obejmujące:

– skutki termiczne – ogrzanie tkanki przez pochłoniętą energię PEM;

– skutki nietermiczne, czyli: pobudzenie mięśni, nerwów lub narządów zmysłów, które mogą mieć szkodliwy wpływ na zdrowie psychiczne lub fizyczne; pobudzenie narządów zmysłów może prowadzić do przejściowych objawów, takich jak zawroty głowy czy wrażenia wzrokowe, mogące powodować przejściowe uciążliwości lub wpływać na funkcje poznawcze lub inne funkcje mózgu lub mięśni, przez co mogą wpływać na zdolność do bezpiecznego wykonywania pracy.

Pola elektromagnetyczne mogą powodować powstawanie rożnych dolegliwości (subiektywnych i obiektywnych) u pracownika w zależności od natężenia pola i częstotliwości.

Dolegliwości subiektywne:

  • osłabienie ogólne,
  • utrudnienie koncentracji uwagi,
  • osłabienie pamięci,
  • łatwość męczenia się praca umysłową,
  • ospałość w ciągu dnia i zaburzenia snu w ciągu nocy,
  • drażliwość nerwowa,
  • bóle i zawroty głowy,
  • nadmierna potliwość lub suchość dłoni i stóp,
  • dolegliwości sercowe np. uczucie ucisku, kłucia,
  • dysfunkcje ze strony układu pokarmowego.

Dolegliwości obiektywne:

  • objawy ze strony układu nerwowego (stany neurasteniczne, nerwice wegetatywne, drżenie rąk, zmiany czynności bioelektrycznej mózgu ujawniające się w zapisie EEG),
  • zmiany w narządzie wzroku,
  • objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego (obniżenie ciśnienia krwi, zwolnienie akcji serca, , zmiany czynności bioelektrycznej serca ujawniające się w zapisie EEG),
  • zmiany we krwi i w układzie krwiotwórczym,
  • objawy ze strony układu hormonalnego.

Pracodawca jest zobowiązany do wyznaczenia stref: bezpiecznej i ochronnych (pośredniej, zagrożenia i niebezpiecznej).  Zabronione jest zatrudnianie w zasięgu pól elektromagnetycznych o natężeniach przekraczających wartości dla strefy bezpiecznej (do 7 V/m) pracowników młodocianych, użytkownik aktywnych lub pasywnych implantów medycznych, osób, u których stwierdzono przeciwskazania do wykonywania pracy w warunkach narażenia oraz kobiet w ciąży, ponieważ pola elektromagnetyczne są traktowane jako czynnik zaburzający rozrodczość (o działaniu genotoksycznym lub teratogennym).

Pracodawca zobowiązany jest eliminować zagrożenia elektromagnetyczne, uwzględniając wszelkie dostępne środki techniczne, ograniczające emisję PEM u jego źródła lub ograniczające narażenie na PEM, a jeżeli jest to niemożliwe, zastosować środki ochronne ograniczające te zagrożenia w inny sposób, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki.

(Opracowano na podstawie: „BHP w Praktyce” B. Rączkowski, ODDK, Gdańsk 2016; „Efekty biologiczne indukowane oddziaływaniem pola elektromagnetycznego” J. Kaszuba-Zwoińska, J. Gremba, B. Gałdzińska-Calik, K. Wójcik-Piotrowicz, P.J. Thor, Przegląd Lekarski nr 2015/72/11).

Pokaż metkę
Osoba publikująca: MAREK STAPUREWICZ
Podmiot publikujący: Wydział Kształtowania Środowiska