Złoty skarb z Koszyc
Od 7 lutego do 15 kwietnia w Zamku Królewskim na Wawelu podziwiać można największy średniowieczny skarb znaleziony na terenie Europy Środkowej. Wystawa ze zbiorów Słowackiego Muzeum Narodowego - Muzeum Historycznego w Bratysławie, to jedyna szansa aby obejrzeć „Złoty skarb z Koszyc“ w Polsce!
24 sierpnia 1935 roku, podczas kopania fundamentów w północno-wschodnim skrzydle przebudowywanej siedziby Dyrekcji Finansowej w Koszycach, doszło do niezwykłego odkrycia. Pod podłogą w zburzonej części budynku ujawniono miedzianą kasetkę, kształtem przypominającą bochenek chleba. Wewnątrz znajdowały się 2 920 monety, trzy medale oraz łańcuch – wszystkie sporządzone z wysokogatunkowego złota. W dzienniku budowlanym utrwalono nawet godzinę tego zdarzenia – 11.45, a także personalia znalazcy…
Zachowanie się całego, nieuszczuplonego skarbu stanowi ewenement w skali europejskiej. Dotychczas bowiem tego rodzaju znaleziska ulegały rozgrabieniu. W przypadku złotego skarbu koszyckiego mamy do czynienia z niewyobrażalnej wartości zespołem unikatowych monet i medali, które od półwiecza są przedmiotem systematycznych badań naukowych. Dzięki nim udało się ustalić, że ostatnim właścicielem kosztowności był jeden z trzech najważniejszych cesarskich urzędników Komory Spiskiej. Należał on do najzamożniejszych mieszkańców Koszyc. Polityczne niepokoje związane z antyhabsburskimi powstaniami zmusiły go prawdopodobnie do ukrycia zgromadzonego majątku. Miało to miejsce w latach 1679-1682, za panowania cesarza Leopolda I.
Po raz pierwszy w Polsce mamy okazję do obejrzenia całości znaleziska, na które składają się numizmaty niemal z całej Europy, bite w wieku XV, XVI i XVII. Wśród nich absolutne rarytasy odnajdą też miłośnicy naszej historii. Dowiemy się także o ówczesnej sile nabywczej tak wielkiej ilości drogocennego kruszcu.
Dopełnieniem ekspozycji jest prezentacja wszystkich szczerozłotych numizmatów ze zbiorów wawelskich oraz malowanych wizerunków sześciu polskich władców, których monety znalazły się w skarbie. W wawelskim Centrum Wystawowo-Konferencyjnym odbędą się trzy popularnonaukowe odczyty związane z tematem tego wyjątkowego przedsięwzięcia wystawienniczego:
- 7 lutego 2012 - Košický zlatý poklad / Złoty skarb z Koszyc
(Marek Budaj, Słowackie Muzeum Narodowe – Muzeum Historyczne w Bratysławie)
- 28 lutego 2012 - Złote numizmaty w Skarbcu Koronnym na Wawelu
(Dariusz Nowacki, Zamek Królewski na Wawelu)
- 13 marca 2012 - Złote monety w polskim mennictwie XVI i XVII wieku oraz w kolekcji numizmatycznej Muzeum Narodowego w Krakowie
(Elżbieta Korczyńska, Muzeum Narodowe w Krakowie)
Wystawa „Złoty skarb z Koszyc“, która odbywa się pod patronatem Ministra Kultury Republiki Słowackiej oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Rzeczpospolitej Polskiej, została przygotowana z inicjatywy Konsula Generalnego Słowacji w Krakowie Marka Lisanskiego, przy współpracy ze Słowackim Muzeum Narodowym. Dotychczas wystawa gościła w Bratysławie, Pradze i Budapeszcie. Jest to już kolejna - po cieszącej się sporym zainteresowaniem wystawie w Muzeum Historycznym pn. „Koszyce i Kraków - na współnej drodze“ - inicjatywa zbliżająca nasze miasto i słowackie Koszyce.
