górne tło

FAQ – Pytania i odpowiedzi

POWIETRZE

PRZEJAZD TAKSÓWKĄ. O CZYM WARTO PAMIĘTAĆ

DOROŻKI NA RYNKU GŁÓWNYM

ZIELEŃ

KULTURA

EDUKACJA

POWIETRZE:

  1. Informacja o stanie jakości powietrza w Krakowie

Na stronie krakow.pl oraz w aplikacji mKraków – usługa Powietrze, codziennie zamieszczamy informacje o stanie jakości powietrza w Krakowie w zakresie stężenia pyłu zawieszonego PM10.

Czym jest pył zawieszony PM10?

Pył PM10 to mieszanina zawieszonych w powietrzu cząstek substancji, o średnicy mniejszej niż 10 mikrometrów (µm), które mogą przedostawać się do dróg oddechowych. Cząstki pyłu zawieszonego pochodzą głównie ze spalania paliw stałych.

Jakie są dopuszczalne poziomy stężeń pyłu zawieszonego PM10?

  1. Kto dokonuje oceny jakość powietrza?

Zgodnie z art. 88 ust.1 ustawy Prawo Ochrony Środowiska, oceny jakości powietrza i obserwacji zmian dokonuje się w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska.
Organem kompetentnym w zakresie oceny jakości powietrza jest Główny Inspektor Ochrony Środowiska (GIOŚ)

  1. Czym jest Indeks Jakości Powietrza GIOŚ?

Indeks Jakości Powietrza GIOŚ przedstawia aktualną ocenę jakości powietrza na podstawie wyników pomiarów stężeń pięciu zanieczyszczeń: pyłu zawieszonego PM10, pyłu zawieszonego PM2,5, dwutlenku siarki (SO₂), dwutlenku azotu (NO₂) oraz ozonu (O₃).

Indeks jakości powietrza PM10
[µg/m3]		 PM2,5
[µg/m3]		 O3
[µg/m3]		 NO2
[µg/m3]		 SO2
[µg/m3]
Bardzo dobry 0 – 20 0 – 13 0 – 70 0 – 40 0 – 50
Dobry 20,1 – 50 13,1 – 35 70,1 – 120 40,1 – 100 50,1 – 100
Umiarkowany 50,1 – 80 35,1 – 55 120,1 – 150 100,1 – 150 100,1 – 200
Dostateczny 80,1 – 110 55,1 – 75 150,1 – 180 150,1 – 230 200,1 – 350
Zły 110,1 – 150 75,1 – 110 180,1 – 240 230,1- 400 350,1 – 500
Bardzo zły > 150 > 110 > 240 > 400 > 500
Brak indeksu Indeks jakości powietrza nie jest wyznaczony z powodu braku pomiaru zanieczyszczenia dominującego w województwie.

 

Indeks Jakości Powietrza GIOŚ przedstawiany jest w sześciostopniowej skali – od „bardzo dobrego” do „bardzo złego”. Ogólna ocena jakości powietrza na danej stacji odpowiada najgorszemu indeksowi spośród zanieczyszczeń mierzonych na tej stacji.

WAŻNE: Kolor oceny jakości powietrza prezentowany w aplikacji mKraków odnosi się wyłącznie do stężenia pyłu PM10. Może więc różnić się od koloru ogólnej oceny prezentowanej w aplikacji GIOŚ, która uwzględnia również inne zanieczyszczenia.

Aby sprawdzić ogólną ocenę jakości powietrza, skorzystaj z portalu Jakość Powietrza GIOŚ lub bezpłatnej aplikacji mobilnej GIOŚ „Jakość powietrza w Polsce”.

Na stronie GIOŚ dostępne są również:

Dane pochodzą z systemu monitoringu jakości powietrza Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, dostępne na stronie internetowej powietrze.gios.gov.pl.

  1. Gdzie w Krakowie można znaleźć informacje o stanie powietrza?
  1. Stacje monitoringu jakości powietrza w Krakowie.

W celu wzmocnienia monitoringu i przekazywania mieszkańcom Krakowa dokładniejszych informacji, w ostatnich latach Kraków zakupił 5 dodatkowych stacji monitoringu jakości powietrza. Zgodnie z przepisami, wymagana liczba stacji dla takiego miasta, jak Kraków, to 3, natomiast obecnie w mieście jest ich 9 – w następujących lokalizacjach:

System monitoringu jakości powietrza oparty na stacjach pomiarowych jest niezbędny dla uzyskania informacji o przestrzennym zróżnicowaniu stężeń na całym obszarze miasta oraz o bieżącym stanie jakości powietrza. Lokalizacja stacji monitoringu jakości powietrza w Krakowie nie jest więc przypadkowa – zależy od charakteru danej stacji:

  1. Czy przyjęty uchwałą Sejmiku Województwa zakaz stosowania węgla w paleniskach domowych jest obowiązujący?

Uchwała Sejmiku Województwa Małopolskiego z 15 stycznia 2016 r., w sprawie wprowadzenia na obszarze Gminy Miejskiej Kraków ograniczeń w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw, jest aktem obowiązującym. Zakaz stosowania paliw stałych w Krakowie obowiązuje od 1 września 2019 r.

  1. Co ma wpływ na stan jakości powietrza?

Źródła emisji, które w największym stopniu odpowiadają za występowanie przekroczeń dopuszczalnych poziomów stężeń substancji w powietrzu wskazane zostały w Programie ochrony powietrza dla województwa małopolskiego, uchwalonym przez Sejmik Województwa Małopolskiego (uchwała z 28 września 2020 r., aktualizacja uchwały z 20 listopada 2023 r.). Więcej informacji o POP – tutaj.

Podejmowane w Krakowie działania na rzecz poprawy jakości powietrza przynoszą wymierne rezultaty, co potwierdzają wyniki monitoringu. Na poprawę jakości powietrza wpływają zarówno działania podejmowane przez miasto, jak i współpraca z mieszkańcami oraz ich zaangażowanie w ograniczanie emisji zanieczyszczeń. Istotnym elementem tych działań było wprowadzenie zakazu stosowania paliw stałych w indywidualnych instalacjach grzewczych.

W roku 2025 na wszystkich ośmiu stacjach monitoringu jakości powietrza w Krakowie stężenia średnioroczne pyłu PM10 były zgodne z obowiązującą normą, tj. nie przekraczały 40 µg/m³. Jednocześnie na siedmiu z ośmiu stacji dotrzymana została dopuszczalna częstość przekraczania poziomu dopuszczalnego dla stężeń średniodobowych PM10, wynosząca 35 dni w roku. Przekroczenie tej wartości wystąpiło jedynie na stacji komunikacyjnej przy Al. Krasińskiego.

Problem wysokich dobowych stężeń pyłu PM10 występuje, przede wszystkim w okresach niekorzystnych warunków meteorologicznych i zwiększonej emisji napływowej w sezonie grzewczym.

Stężenia średnioroczne pyłu PM2,5 również pozostają na poziomie poniżej poziomu dopuszczalnego wynoszącego 20 µg/m³.

Szczególnie istotna poprawa nastąpiła w przypadku benzo(a)pirenu. W 2024 roku, po raz pierwszy, poziom docelowy benzo(a)pirenu w pyle zawieszonym PM10, wynoszący 1 ng/m³, został dotrzymany na wszystkich sześciu stacjach monitoringowych w Krakowie. Najnowsza ocena GIOŚ za 2025 rok pokazuje jednak, że sytuacja w zakresie benzo(a)pirenu wymaga dalszego monitorowania. W 2025 roku poziom docelowy został dotrzymany na trzech z sześciu stacji pomiarowych w Krakowie.

W wyniku realizowanych działań wartości stężeń są znacznie niższe niż w latach wcześniejszych, co potwierdza długookresową poprawę jakości powietrza w mieście.

Jednocześnie, warto ciągle pamiętać, że na jakość powietrza – tj. na rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń do powietrza, oprócz wielkości emisji z konkretnych źródeł (niska emisja, przemysł, transport) wpływają przede wszystkim warunki meteorologiczne, wielkości tła miejskiego, tzw. emisja wtórna (tzn. unoszenie zanieczyszczeń z dróg czy chodników przez ruch pojazdów) oraz źródła emisji pochodzące z gmin ościennych (emisja napływowa). Świadomość wpływu tych zagadnień na jakość powietrza i wynikające z nich przemyślane działania w kwestii ochrony powietrza przyczyniają się do sukcesywnego zmniejszania się stężeń zanieczyszczeń odnotowywanych na stacjach monitoringu jakości powietrza w mieście.

  1. Jakie działania realizuje miasto, by poprawić stan jakości powietrza?

Kraków jest pierwszym miastem w Polsce, w którym wprowadzono zakaz ogrzewania paliwami stałymi od 1 września 2019 r.

NAJWAŻNIEJSZE DZIAŁANIA ZAKOŃCZONE

lub instalację odnawialnego źródła energii:

PONE był prowadzony przez Gminę Miejską Kraków w latach 1995–2019. W tym okresie, w ramach udzielonych dotacji, zastąpiono ponad 45 tys. palenisk na paliwa stałe ogrzewaniem proekologicznym, zainstalowano prawie 2 tys. odnawialnych źródeł energii, a łączne środki wydatkowane na ten cel wyniosły blisko 338 mln zł.

NAJWAŻNIEJSZE DZIAŁANIA W TRAKCIE REALIZACJI

  1. Bezpłatna komunikacja w czasie smogu

1) Kiedy wprowadzana jest bezpłatna komunikacja?
Bezpłatna komunikacja jest wprowadzana na jedną dobę, w godzinach 0.00–24.00. Zasady jej wprowadzenia opierają się na codziennej prognozie jakości powietrza, dotyczącej kolejnej doby. Prognoza Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej, wysyłana do Urzędu Miasta Krakowa, jest podzielona na trzy ośmiogodzinne przedziały (0.00–8.00, 8.00–16.00, 16.00–24.00).

Wystarczy, aby równocześnie spełnione zostały dwa warunki – w dwóch dowolnych ośmiogodzinnych przedziałach stężenie pyłów PM10 musi przekroczyć:

oraz

Nawet jeśli faktyczny pomiar średniego stężenia dobowego będzie mniejszy od założonego, decyzja o darmowej komunikacji pozostaje w mocy.

Kiedy codzienna prognoza jakości powietrza IMGW na następną dobę nie wskaże prawdopodobieństwa przekroczenia średnich poziomów stężeń pyłów PM10, a średnia pomiarów ze wszystkich stacji pomiarowych łącznie, zlokalizowanych na terenie Krakowa, wskaże w następnej dobie przekroczenia pyłu PM10 z godziny 3.00 powyżej 150 μg/m3, wprowadzone zostaną, począwszy od uruchomienia pierwszych kursów rannych autobusów lub tramwajów, do godziny 24.00 tego dnia, bezpłatne przejazdy komunikacją miejską na obszarze Gminy Miejskiej Kraków oraz gmin sąsiadujących.

W przypadku awarii jednej lub kilku stacji pomiarowych, skutkującej niemożnością wyliczenia średniej ze wszystkich stacji z godziny 3.00 stężeń pyłu PM10, użyte będą wyniki z pozostałych stacji.

Zasady wprowadzania bezpłatnej komunikacji miejskiej w czasie ponadnormatywnych stężeń pyłu PM10 zostały uchwalone przez miejskich radnych i obowiązują od 1 stycznia 2018 r.

Od 2019 r. organem udostępniającym informacje o tle substancji w powietrzu jest Główny Inspektor Ochrony Środowiska (a nie, jak do tej pory, Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska). Zmiana ta wynika z przepisów ustawy z 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska), która obowiązek realizacji tego zadania przenosi z wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska właśnie na GIOŚ.

W związku z tym, od 1 stycznia 2019 r. wnioski o udostępnienie informacji o tle substancji w powietrzu należy kierować do właściwego regionalnego wydziału monitoringu środowiska GIOŚ.

Bezpłatna komunikacja jest wprowadzana na jedną dobę, w godzinach 0.00–24.00. Zobacz uchwałę Rady Miasta Krakowa.

2) Na jakim obszarze jest dostępna bezpłatna komunikacja w czasie smogu?
Bezpłatna komunikacja w czasie smogu realizowana jest na obszarze Gminy Miejskiej Kraków oraz 17 gmin sąsiadujących, które przystąpiły do porozumienia w celu wspólnej realizacji tego zadania:

3) Kto będzie mógł korzystać z bezpłatnych przejazdów?
Bezpłatne przejazdy obejmują wszystkie osoby korzystające z komunikacji miejskiej w Krakowie.

4) Gdzie będzie można znaleźć informacje o wprowadzeniu bezpłatnej komunikacji?
Informacje o jej wprowadzeniu, w związku z przekroczeniem norm stężenia pyłu zawieszonego PM10, są publikowane na stronach internetowych: krakow.pl, ztp.krakow.pl, mpk.krakow.pl oraz na portalach społecznościowych prowadzonych przez miasto i miejskie jednostki.

Ponadto dzięki współpracy ze służbami Wojewody Małopolskiego, informacje o darmowej komunikacji będą prezentowane również w systemie Regionalnego Systemu Ostrzegania, tj.:

Wszystkie informacje dotyczące funkcjonowania oraz możliwość pobrania aplikacji mobilnej RSO, znajdą Państwo tutaj www.muw.pl.

  1. Gdzie zgłosić nieprzestrzeganie zakazu palenia węglem i drewnem?

Taki proceder można zgłosić: do straży miejskiej pod numerem alarmowym 986. Istnieje również możliwość zgłoszenia za pomocą aplikacji Ekointerwencja, obsługiwanej przez województwo małopolskie.

Po wejściu w życie zakazu stosowania węgla i drewna w Krakowie rozpoczęły się regularne kontrole palenisk domowych, prowadzone w ramach systemu kontroli uchwały antysmogowej. W okresie od 1 września 2019 r. do 31 marca 2026 r. przeprowadzono blisko 19 tys. kontroli przestrzegania zakazu stosowania paliw stałych w instalacjach. Na tą ilość składają się kontrole prewencyjne, które są prowadzone według założonego planu oraz kontrole interwencyjne, tzn. te przeprowadzone w wyniku zgłoszeń, np. za pośrednictwem telefonu interwencyjnego straży miejskiej. Z danych zebranych przez Wydział Środowiska, Klimatu i Powietrza, wynika, że podczas kontroli wykryto 679 przypadków złamania zakazu stosowania paliw stałych, w wyniku czego nałożono 256 mandatów na łączną kwotę 54 920 zł.

PRZEJAZD TAKSÓWKĄ. O CZYM WARTO PAMIĘTAĆ: [powrót]

 

1. Na co należy zwrócić uwagę zamawiając taksówkę?

Taksówkę najlepiej zamówić telefonicznie. Jeśli musimy skorzystać z taksówki stojącej na postoju, zachowajmy szczególną ostrożność. Starajmy się korzystać z usług taksówkarzy należących do jednej z krakowskich korporacji taksówkarskich (poznamy je po podświetlanym napisie „TAXI" na dachu oraz hologramie na przedniej szybie, zawierającym numer licencji i numer boczny taksówki oraz logo korporacji na bocznych drzwiach pojazdu).

2. Gdzie można kierować skargi na usługi przewozowe taxi?

W przypadku konfliktu, będziemy mogli odwołać się do władz tej korporacji. W razie podejrzenia jakichkolwiek nieprawidłowości, pasażer może zadzwonić do Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców Urzędu Miasta Krakowa pod numer 12/616 9161. Skargi na usługi przewozowe taxi można kierować na adres: Wydział Ewidencji Pojazdów i Kierowców Urzędu Miasta Krakowa, al. Powstania Warszawskiego 10, pok. 82 CA (I piętro), bądź mailowo: km.umk@um.krakow.pl.

3. Jak jest ustalana opłata za przejazd?

Taksówkarze mają obowiązek umieścić w widocznym miejscu w taksówce cennik opłat za przejazd na zewnątrz, na szybie tylnych drzwi samochodu. Cennik powinien być umieszczony także wewnątrz pojazdu. Opłata za przejazd jest ustalana na podstawie wskazania taksometru. Należy sprawdzić, czy taksometr jest dobrze widoczny niezależnie od tego, na którym miejscu w pojeździe usiedliśmy. Jeżeli tak nie jest – lepiej zrezygnować z kursu. Zanim wysiądziemy z taksówki zabierzmy od taksówkarza paragon fiskalny. Powinien on zawierać informację o długości trasy, zastosowanych opłatach taryfowych i cenie, jaką zapłaciliśmy. Na podstawie paragonu będziemy mogli dochodzić swoich racji, jeżeli uznamy, że kurs kosztował zbyt drogo.

4. Jakie działania kontrolne prowadzi UMK w ramach nadzoru nad wykonywaniem usług przewozowych na terenie Gminy?

Od kilku lat Urząd Miasta Krakowa w ramach nadzoru nad wykonywaniem usług przewozowych na terenie Gminy inicjuje działania kontrolne wobec nieuczciwej konkurencji taxi, które w szczególności przeprowadza Małopolski Inspektorat Transportu Drogowego, przy udziale – jako pasażerów incognito – pracowników Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców oraz funkcjonariuszy Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w Krakowie. W 2014 roku przeprowadzono 5 akcji kontrolnych. Łącznie zamówiono 26 przejazdów. 21 przewoźników świadczyło usługi przewozowe bez posiadania jakiejkolwiek wymaganej licencji na wykonywanie transportu drogowego osób. Łączna suma nałożonych na przedsiębiorców kar pieniężnych wyniosła 544 tys. zł.

5. Ile licencji posiadają aktualnie przedsiębiorcy w Krakowie na wykonywanie transportu drogowego taksówką?

W Krakowie przedsiębiorcy posiadają 3 918 ważnych licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką, z czego 145 przewoźników korzysta z ustawowej możliwości zawieszenia wykonywania transportu na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy. Z kolei, do egzaminu w roku ubiegłym przystąpiło 799 osób (40 % zdawalności), w 2013 roku - 767 osób (44 % zdawalności).

 

DOROŻKI NA RYNKU GŁÓWNYM [powrót]

Ile dorożek może stacjonować na Rynku Głównym?

Na Rynku Głównym może stacjonować maksymalnie 13 dorożek. Z uwagi, że umowy z Przedsiębiorcami-Dorożkarzami zostały zawarte na dni parzyste i nieparzyste, działalność w tym zakresie może prowadzić łącznie 26 Dorożkarzy.

Czy dorożkarze mogą stacjonować na Rynku Głównym w dowolnym miejscu?

Nie, Przedsiębiorcy-Dorożkarze nie mogą korzystać z innej lokalizacji niż wyznaczony znakami drogowymi postój stały dla pojazdów zaprzęgowych.

Jakie obowiązki mają dorożkarze?

Dorożkarze są zobowiązani przestrzegać obowiązującego prawa dotyczącego ruchu drogowego i bezpieczeństwa. Przedsiębiorcy zobowiązani są także do przestrzegania zasad porządkowych, sanitarnych, weterynaryjnych oraz wszystkich warunków i obowiązków określonych w zawartych umowach.

Czy rowerzyści i piesi muszą ustępować pierwszeństwa dorożkom?

Piesi nie – mają bezwzględne pierwszeństwo przed wszystkimi pojazdami z uwagi na obowiązującą strefę zamieszkania.

Kierujący pojazdami (zarówno dorożkarze, jak i rowerzyści) ustalają pierwszeństwo między sobą zgodnie z obowiązującą organizacją ruchu oraz ogólnymi przepisami prawa o ruchu drogowym.

Jakie konie mogą zaprzęgać dorożkarze?

Dorożkarze są zobowiązani zaprzęgać wyłącznie konie zdrowe, odpowiednio sprawne fizycznie, dobrze odżywione oraz niepłochliwe i dające sobą kierować. Jeśli chodzi o wiek zwierząt, mogą to być wyłącznie konie pięcioletnie lub starsze. Do zaprzęgu nie można używać ogierów, wnętrów oraz klaczy źrebnych. Dorożkarze muszą także posiadać paszporty koni z wpisem potwierdzającym ich oznaczenie elektronicznymi identyfikatorami (chipami) oraz wpisy o aktualnych badaniach lekarsko-weterynaryjnych.

Czy dorożkarze mogą używać bata?

W przyjętych zasadach i warunkach regulujących pracę dorożkarzy znajduje się zapis, w którym czytamy, że Dorożkarze mają obowiązek traktować zwierzęta łagodnie i nie używać bata do karania konia.

Czy konie mogą pracować w upały?

Konie pracują cały rok. Dorożkarze mają obowiązek zapewnić zwierzętom właściwą ochronę przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, w szczególności dotyczy to upału. Przedsiębiorcy nie mogą korzystać z wyznaczonego stałego postoju dla pojazdów zaprzęgowych w Rynku Głównym od godz. 12.00 do godz. 18.00, gdy temperatura w cieniu przekroczy 28˚C (obowiązujące są wskazania termometru zawieszonego na ścianie Sukiennic). W pozostałych godzinach, gdy temperatura powietrza przekroczy 28˚C Dorożkarze mają obowiązek chronić konie przed słońcem i skutkami upału (tj. m.in. dodatkowo poić konie i/lub korzystać z wyznaczonych zacienionych postojów zastępczych dla pojazdów zaprzęgowych).

Ile godzin pracują zwierzęta?

Czas pracy zaprzęgów, czyli korzystania z postoju stałego w Rynku Głównym może odbywać się od godz. 11.00 do godz. 23.00, jednak maksymalny czas pracy koni nie przekracza 12 godzin na dobę. Konie są zaprzęgane do dorożek co drugi dzień czyli pracują 14 lub15 dni w miesiącu.

Skąd pewność, że ustalone normy regulujące pracę koni rzeczywiście chronią zwierzęta?

Aby uzyskać odpowiednią wiedzę na temat warunków pracy koni dorożkarskich Urząd zlecił odpowiednie badania wykwalifikowanej kadrze naukowej zajmującej się zoohigieną pracy zwierząt, specjalistom w zakresie użytkowania, biologii, behawioru i weterynarii koni z Zakładu Weterynarii, Rozrodu i Dobrostanu Zwierząt Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie. Badania prowadzone były w godzinach porannych, południowych i popołudniowych, a także późno wieczornych, czyli podczas całego okresu pracy koni dorożkarskich w Krakowie. Wykonywano je na obowiązujących w mieście postojach dla dorożek. Porównawczo przeprowadzono badania na terenie stadnin koni poza terenem Krakowa oraz ośrodków jeździeckich. Prowadzono badania psychometryczne i katatermometryczne, równolegle wykonując odczyty dodatkowym miernikiem mikroklimatu (WBGT). Uzupełniająco korzystano z kamery termowizyjnej, która umożliwiała cyfrową rejestrację rozkładu temperatur oraz wizualizację promieniowania podczerwonego ciała koni i otaczającego podłoża. W celu określenia dobrostanu pracujących koni w kontekście warunków termicznych wykonano analizy hematologiczne i biochemiczne krwi pobieranej od koni dorożkarskich pracujących w Krakowie oraz przeprowadzono badania pulsometryczne koni. Wyniki analiz hematologicznych i biochemicznych krwi oraz pomiarów tętna u wszystkich objętych badaniami koni dorożkarskich pracujących na Starym Mieście w Krakowie mieściły się w granicach dopuszczalnych norm, niezależnie od panujących warunków termiczno-wilgotnościowych. Konie badano także po wysiłku związanym z ich pracą (ciągnięcie dorożek z pasażerami). Także po pracy parametry mierzone u tych zwierząt nie odbiegały od przyjętych norm i nie wskazywały na przeciążenie zwierząt pracą, nawet w przypadku pracy w wysokich temperaturach. Wyniki pomiarów parametrów mikroklimatycznych wykazały, że pod względem warunków termicznych najlepszym miejscem postojowym dla koni, w upalne dni, jest zacieniony bryłą Kościoła Mariackiego postój przy ul. Mikołajskiej oraz postój na alejce krakowskich Plant przy ul. Podzamcze. Natomiast najmniej odpowiednim miejscem postojowym dla koni dorożkarskich jest Mały Rynek. We wszystkich pomiarach stwierdzono tam najwyższą temperaturę i jednocześnie najniższy czynnik ochładzania. Z uwagi na powyższe postój ten został zlikwidowany. Wszystkie zebrane dane pozwalają stwierdzić, że warunki pracy koni dorożkarskich w Krakowie, w miejscach i terminach dokonywanych badań nie odbiegały od przyjętych za dopuszczalne dla innych koni użytkowych. Wyniki w/w badań.

Kto powinien sprzątać po koniach?

Obowiązek sprzątania po koniach należy do Przedsiębiorców-Dorożkarzy. Muszą oni usuwać odchody pozostawione przez konie samodzielnie lub przez wybraną firmę na miejscu postoju, trasie przejazdu oraz dojazdu z/do stajni, do pojemników spełniających wymogi sanitarne i ochrony środowiska (pojemniki znajdują się w okolicy ul. Podzamcze). Dorożkarze są też zobowiązani utrzymywać należyty porządek oraz sprzątać po każdorazowym karmieniu i/lub pojeniu koni na postoju, a także używać ekologicznych środków chemicznych (niepieniących, nieagresywnych w działaniu) redukujących woń moczu końskiego.

Czy na dorożkach można umieszczać reklamy?

Nie, na pojeździe zaprzęgowym nie można umieszczać reklam, napisów, itp. Pojazd zaprzęgowy musi być natomiast wyposażony w cennik opłat wykonywanych usług, naklejkę kontrolną uwidaczniającą numer boczny dorożki, tabliczkę wskazującą właściciela pojazdu oraz jego adres. Dorożkarze nie mogą również ozdabiać koni w sposób ograniczający swobodę ich ruchów.

Skąd wiadomo, że dorożkarze potrafią zajmować się zwierzętami? 

W trosce o dobro zwierząt, Dorożkarze są zobowiązani corocznie uczestniczyć w szkoleniach prowadzonych przez specjalistów z zakresu hodowli i użytkowania koni (wykładowcami są pracownicy naukowi Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie).

Czy po Rynku Głównym można galopować na życzenie klienta?

Nie, na terenie Rynku Głównego należy powozić wyłącznie stępem (najwolniejszy chód konia).

Jak długo obowiązują umowy z dorożkarzami?

Umowy cywilnoprawne zostały zawarte na okres trzech lat (2025–2027), na podstawie przeprowadzonego w dniu 27 listopada 2024 r. przetargu ustnego nieograniczonego.

Kiedy można rozwiązać umowę z dorożkarzem-przedsiębiorcą?

Zgodnie z treścią zawartych umów z przedsiębiorcami-dorożkarzami rozwiązanie umowy w trybie natychmiastowym może nastąpić w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zapisów umowy cywilnoprawnej, a w szczególności, gdy przedsiębiorca-dorożkarz korzysta z wyznaczonego postoju w Rynku Głównym w godz. 12.00–18.00, gdy temperatura w cieniu przekracza 28ºC (wg wskazań termometru zawieszonego na ścianie Sukiennic) i odmawia opuszczenia postoju. Inną przyczyną rozwiązania umowy, może być wykonywanie usługi powożenia w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środków odurzających, psychoaktywnych oraz w przypadku, gdy wobec Przedsiębiorcy-Dorożkarza toczyło się postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem skazującym (dot. zakazu kierowania pojazdem zaprzęgowym).

 

ZIELEŃ [powrót]

Jakie tereny zieleni utrzymuje Zarząd Zieleni Miejskiej w Krakowie?

ZZM zarządza terenami zieleni stanowiącymi własność, współwłasność, będącymi w użytkowaniu wieczystym lub pozostającymi we władaniu Gminy Miejskiej Kraków, albo Skarbu Państwa: parkami, parkami rzecznymi, zieleńcami, skwerami, bulwarami, roślinnością fortów Twierdzy Kraków, terenami zieleni towarzyszącej zabudowie mieszkaniowej wielorodzinnej oraz innymi terenami zieleni urządzonej lub nieurządzonej, przeznaczonymi pod zieleń wraz ze znajdującymi się na tych terenach elementami małej architektury, nawierzchniami utwardzonymi, placami zabaw, ogrodami jordanowskimi oraz budynkami i innymi obiektami kubaturowymi (w tym zabytkowymi), obiektami inżynierskimi i urządzeniami technicznymi oraz innymi elementami, obejmującym w szczególności:

Ile jest w Krakowie parków, parków kieszonkowych, skwerów, lasów oraz jaka jest ich powierzchnia?

Łączna powierzchnia terenów zieleni w utrzymaniu ZZM to 3524,68 ha. Informacja na temat liczby krakowskich parków, parków kieszonkowych, lasów oraz skwerów sprawdzić można na stronie internetowej Zarządu Zieleni Miejskiej w Krakowie w zakładce Zieleń w liczbach.

Czy w Krakowie prowadzona jest inwentaryzacja drzew?

Zarząd Zieleni Miejskiej w Krakowie systematycznie wykonuje inwentaryzację i konsekwentnie wdraża związane z nią sposoby opieki nad miejskim drzewostanem. Pod opieką ZZM na terenach gminnych parków, skwerów, zieleńców, w pasach drogowych oraz na terenach mieszkaniowych jest ich prawie 250 tys., a inwentaryzacja objęła już ok. 80 proc. drzewostanu. Wszystkie dane zbierane są w jednym systemie informatycznym. W terenie drzewa są znakowane etykietami ArboTag (każda ma swój niepowtarzalny numer). Wprowadzenie etykiet przyspiesza identyfikację drzewa w systemie i minimalizuje możliwość ewentualnej pomyłki. Komputerowy system zarządzania zielenią przede wszystkim wspomaga bieżącą pracę pracowników ZZM. Wszystkie zinwentaryzowane drzewa mają swoją metrykę, do której są dopisywane nowe informacje o przeglądach i historii zabiegów pielęgnacyjnych.

Jak miasto dba o bezpieczeństwo i właściwą pielęgnację drzew na terenach zieleni w Krakowie?

Dla zapewnienia bezpieczeństwa ZZM w Krakowie realizuje program kontroli drzew, który realizowany jest w ramach bieżącej pracy Ogrodników Miejskich, jak i w ramach inwentaryzacji prowadzonych podczas procesu inwestycyjnego. Celem tego działania jest kontrola i wyznaczenie klasy ryzyka dla wszystkich drzew w odpowiednio przyjętych nawrotach kontroli w zależności od klasy ryzyka. W ZZM kontrole drzew prowadzi ponadto zespół Oficera ds. drzew. Kontrola ma na celu zakwalifikowanie drzewa do konkretnej klasy ryzyka, wskazuje też konieczność wykonania zabiegów pielęgnacyjnych, a nawet wycinek, gdy wyznaczone ryzyko jest nieakceptowalne, a możliwe do wykonania działania nie spowodują jego zmniejszenia. Dodatkowo zespół Oficera drzew rozstrzyga, przy użyciu diagnostyki sprzętowej, (np. tomografu), w sprawach rozpoznania niejednoznacznego i określa wymagania dotyczące zabiegów pielęgnacyjnych lub skierowania do usunięcia. Krakowski system kontroli drzew wspomagają również Miejscy Ogrodnicy. Zakres obowiązków miejskich ogrodników obejmuje bieżące utrzymanie terenów zieleni (wszystkie aspekty – od czystości po pielęgnację drzew) w tym: rozpoznanie i wskazania do pielęgnacji, wyznaczanie drzew do cięć pielęgnacyjnych, wycinki lub usunięcia suszu. W sprawach niejednoznacznych stosowane są rozwiązania minimalizujące ryzyko np. podpory, grodzenie terenu, wiązania. W tych przypadkach ogrodnicy wskazują do analizy specjalistycznej Oficera Drzew. W przypadku wątpliwość możliwość skierowania drzewa do szczegółowej diagnostyki powala uniknąć sytuacji, w której drzewo kierowane jest do wycinki na wszelki wypadek. Ogrodnicy Miejscy to pracownicy terenowi podejmujący działania na podstawie objazdów terenu, zgłoszeń mieszkańców czy współpracy z radymi dzielnicowymi. Wszyscy inspektorzy, zarówno ogrodnicy, jak i kontrolerzy, poza wymaganym kierunkowym w zakresie zieleni wykształceniem, ukończyli specjalistyczne kursy certyfikowanego inspektora drzew.

Inwentaryzacja i kontrola drzew to punkt wyjścia do dalszych działań mających na celu zapewnienie właściwej opieki krakowskim drzewom. Często wykonywanym zabiegiem pielęgnacyjnym są cięcia w koronach drzew w tym zakładanie wiązań i podpór. O ile usuwanie posuszu, prześwietlanie koron, cięcia techniczne należą do podstawowego katalogu zlecanych cięć, to na szczególną uwagę zasługuje systematycznie wykonywane korygowanie i kształtowanie koron młodych drzew. W dalszej perspektywie pozwala to zapewnić właściwą i bezpieczną budowę korony drzewa. W tym zabiegu w przypadku drzew przydrożnych ważne jest też stopniowe podnoszenie koron dla zapewnienia skrajni, mimo że bardzo często w młodym wieku konary nie sięgają jeszcze do jezdni.

Kolejną grupą zlecanych prac jest poprawa warunków siedliskowych. W tym celu przy użyciu narzędzia AirSpade rozluźniana jest struktury podłoża – napowietrzenie i nawodnienie korzeni. Ponadto wykonywane jest mulczowanie przekompostowanym mulczem, podlewanie, nawożenie. ZZM w Krakowie realizuje ponadto działaniach wspomagające. Wśród nich wymienić można w szczególności zwiększanie bioróżnorodności (program ekostref), obszary ekstensywnego utrzymania oraz zabezpieczanie powiązań przyrodniczych poszczególnych terenów zieleni – system Parków Rzecznych uzupełniony o tereny leśne i system zieleni fortecznej. Dodatkowo na szczególną uwagę zasługują działania podejmowane w stosunku do najcenniejszych drzew. Sporządzanie wskazań i standardów chroniących drzewa, będące pomnikami przyrody oraz identyfikacja szczególnie cennych drzew w celu ich ochrony w ramach projektu „Drzewo Sędziwe”.

Przez kogo wydawana jest decyzja zezwalająca na usunięcie drzewa i gdzie można znaleźć wykaz realizowanych wycinek?

Zarząd Zieleni Miejskiej w Krakowie nie jest organem decyzyjnym w przypadku wycinek. Jest organem wykonawczym, co oznacza, że zgodnie z Ustawą o ochronie przyrody na realizowaną na zarządzanych przez siebie terenach wycinkę musi uzyskać zgodę stosownych organów wydających pozwolenia. Organami decyzyjnymi, którym ZZM podlega w tej kwestii są Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego, Miejski Konserwator Zabytków, Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków oraz Prezydent Miasta Krakowa.

Na terenie miasta wycinki realizowane są również przez inne jednostki oraz podmioty i osoby fizyczne zarządzające danym terenem. Szczegółowe informacje sprawdzić można na stronie w Wyszukiwarce kart wniosków i decyzji.

Wykaz wycinek realizowanych przez ZZM znaleźć można na stronie internetowej jednostki oraz w Biuletynie Informacji Publicznej.

Jakie są zasady koszenia trawy na terenach zieleni i dlaczego niekiedy w miejskich parkach trawa jest wyższa?

W Krakowie większość terenów zieleni miejskiej, jak np. parki, zieleńce, skwery, zieleń przyuliczną utrzymuje Zarząd Zieleni Miejskiej w Krakowie. Zaangażowane są też czasem inne jednostki, gdy zieleń znajduje się na zarządzanych przez nie terenach, np. na cmentarzach (Zarząd Cmentarzy Komunalnych), niektórych terenach osiedlowych (Zarząd Budynków Komunalnych), w rowach melioracyjnych (Zarząd Infrastruktury Wodnej).

Koszenie dotyczy największej powierzchni terenów zieleni w miastach, dlatego sposób jego wykonania i zmniejszenie jego częstotliwości są bardzo ważne.

Jakie są powody zmniejszania intensywności koszenia i wyłączania całych obszarów lub ich części z koszenia?

Zarząd Zieleni Miejskiej stara się zwiększać powierzchnię terenów rzadziej koszonych, stosując tam, gdzie to możliwe strefowanie koszenia. Dotyczy to przede wszystkim parków, ale również wprowadza tę zasadę w pasach drogowych, gdzie w pierwszej kolejności są koszone trójkąty widoczności oraz opaski chodników. Bardzo istotne jest również pozostawianie obszarów nieskoszonych pod drzewami.

Tereny, które koszone są najczęściej to place zabaw, miejsca reprezentacyjne, psie wybiegi i pasy drogowe. Termin rozpoczęcia prac uzależniony jest od rozpoczęcia sezonu wegetacyjnego i wysokości trawy. Koszenie wykonywane jest kilka razy w sezonie. Obejmuje ono:

Mniejszą intensywnością koszenia objęte są tereny osiedlowe, większość zieleńców. W tym standardzie w sezonie przewidziane są 4 koszenia. Pierwsze koszenie całości terenu realizowane jest w maju, drugie koszenie do końca czerwca, trzecie koszenie do końca sierpnia, natomiast czwarte koszenie do 15 października. Terminy mogą ulec w zależności od przebiegu sezonu wegetacyjnego i warunków pogodowych. Taki sposób utrzymania umożliwia rekreacyjne użytkowanie terenu.

Koszenie ekstensywne, rzadsze obejmuje 3-krotne koszenie w roku m.in mniej uczęszczane zieleńce oraz niektóre pasy drogowe. Pierwsze koszenie w pasach drogowych realizowane jest w terminie do końca maja, pierwsze koszenie na pozostałych terenach do końca lipca, ostatnie koszenie w terminie do końca września.

Raz w roku koszone są obszary biocenotyczne takie jak łąki, ziołorośla, korytarze ekologiczne, nieużytki. Służy to ochronie przyrody i prowadzone jest, aby zapobiegać sukcesji drzew i krzewów oraz rozprzestrzenianiu się gatunków niepożądanych, w tym inwazyjnych.

Wydzielone w parkach są również strefy biocenotyczne naturalne, gdzie teren nie jest koszony w ogóle.

Tereny utrzymywane interwencyjnie w tym m.in. nieużytki koszone są tylko interwencyjnie.

Na terenach koszonych ekstensywnie i biocenotycznie ZZM upewnia się, że koszenie nie zaszkodzi gatunkom chronionym zwierząt i roślin. W tym celu korzysta ze wsparcia przyrodników.

Zasady ogólne:

Do kogo zgłaszać sprawy dotyczące przycinki i usuwania drzew oraz pielęgnacji zieleni?

Za stan drzewa i jego pielęgnację odpowiada właściciel lub posiadacz działki, na której drzewo rośnie. W Krakowie większość terenów zieleni miejskiej, w tym parków, skwerów, zieleńców, gminnej zieleni osiedlowej, placów zabaw oraz zieleni przyulicznej, znajduje się w zarządzie Zarządu Zieleni Miejskiej w Krakowie (ZZM), dlatego sprawy dotyczące drzew na tych terenach należy zgłaszać do ZZM, również za pośrednictwem KCK. Nie wszystkie tereny publiczne pozostają jednak w zarządzie ZZM – mogą nimi zarządzać także inne jednostki miejskie, placówki oświatowe czy instytucje kultury. Jeśli nie wiadomo, kto jest właścicielem lub zarządcą terenu, zgłoszenie można skierować do Straży Miejskiej Miasta Krakowa lub ZZM, a sprawa zostanie przekazana właściwemu podmiotowi.

W przypadku drzew rosnących na terenach spółdzielni mieszkaniowych zgłoszenia należy kierować do właściwej spółdzielni, a na terenach wspólnot mieszkaniowych – do zarządu wspólnoty lub zarządcy nieruchomości. W przypadku działek prywatnych za drzewa odpowiada ich właściciel. Jeżeli nie można się z nim skontaktować, a drzewo stanowi potencjalne zagrożenie, zgłoszenie można przekazać Straży Miejskiej Miasta Krakowa.

W przypadku drzew suchych lub będących w złym stanie, rosnących w pasach drogowych i mogących stanowić zagrożenie dla pieszych lub kierowców, działania co do zasady należą do ZZM. Jeżeli drzewo znajduje się poza pasem drogowym, zgłoszenie po analizie zostanie przekazane właściwemu zarządcy. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia działania ratownicze może podjąć Straż Pożarna.

W przypadku gałęzi lub korzeni przechodzących na sąsiednią działkę zastosowanie ma art. 150 Kodeksu cywilnego. Właściciel gruntu może je usunąć, jednak przed przycinką gałęzi powinien wyznaczyć sąsiadowi odpowiedni termin na ich usunięcie. Prace należy wykonywać zgodnie ze sztuką ogrodniczą i w zakresie niezbędnym do usunięcia problemu, z zachowaniem statyki drzewa. W przypadku drzew na terenach wpisanych do rejestru zabytków mogą obowiązywać dodatkowe wymogi dotyczące uzyskania pozwolenia konserwatorskiego.

Drzewa i krzewy zasłaniające znaki drogowe są co do zasady przycinane przez ZZM. Jeżeli roślinność przerasta z prywatnej działki i konieczne są większe prace, zarządca drogi – Zarząd Dróg Miasta Krakowa – może wezwać właściciela nieruchomości do wykonania przycinki.

Słownik pojęć:

KULTURA: [powrót]

1. Gdzie mogę znaleźć aktualne informacje o imprezach i wydarzeniach kulturalnych w Krakowie?

Informacje na ten temat znajdują się w:

 

EDUKACJA: [powrót]

1. Jakie są kryteria rekrutacji do krakowskich przedszkoli?

Aktualne informacje (aktualizacja każdego roku) dotyczące rekrutacji do przedszkoli zamieszczane są na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej UMK.

2. Jak wygląda kwestia rekrutacji do szkół podstawowych?

Aktualne informacje (aktualizacja każdego roku) dotyczące rekrutacji do szkół podstawowych zamieszczane są na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej UMK.

3. Czy obligatoryjne szczepienia będą kryterium rekrutacyjnym do żłobków i przedszkoli?

Zgodnie z Uchwałą Nr XVIII/366/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 12 czerwca 2019 roku zmieniającą uchwałę Nr LXXXII/2048/17 Rady Miasta Krakowa z dnia 13 września 2017 r. w sprawie ustalenia statutów żłobkom samorządowym Gminy Miejskiej Kraków wprowadzone zostały dodatkowe zasady w kolejności przyjęć do żłobka. W § 9 statutów Żłobków Samorządowych stanowiących załączniki do ww. uchwały, ust. 4 otrzymał brzmienie: „Do Żłobka, z uwzględnieniem zasad wynikających z ust. 1 i 2, przyjmowane są, według poniższej kolejności, dzieci:

  1. z rodzin objętych programem pn. Krakowska Karta Rodzinna 3+ lub programem pn. Kraków dla Rodziny „N”, których rodzice (opiekunowie prawni) przedłożą zaświadczenie, że dziecko, dla którego ubiegają się o miejsce w Żłobku, zostało poddane obowiązkowym szczepieniom ochronnym określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753) lub też zostało zwolnione z tego obowiązku z przyczyn zdrowotnych,

  2. których rodzice (opiekunowie prawni) przedłożą zaświadczenie, że dziecko, dla którego ubiegają się o miejsce w Żłobku, zostało poddane obowiązkowym szczepieniom ochronnym określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753) lub też zostało zwolnione z tego obowiązku z przyczyn zdrowotnych,

  3. niespełniające kryteriów określonych w pkt 1 i 2”.

Jeżeli chodzi o rekrutację do przedszkoli samorządowych to Uchwała Nr XXVI/599/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 9 października 2019 r. w sprawie zmiany uchwały NR LXVI/1650/17 Rady Miasta Krakowa z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie określenia kryteriów naboru do samorządowych przedszkoli na drugim etapie postępowania rekrutacynego oraz dokumentów niezbędnych do potwierdzania tych kryteriów wprowadza: „§ 2. 1. Ustala się kryteria naboru do samorządowych przedszkoli na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego oraz liczbę punktów za te kryteria:

  1. dziecko zostało poddane obowiązkowym szczepieniom ochronnym określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753) lub też zostało zwolnione z tego obowiązku z przyczyn zdrowotnych - 7 pkt;

4. Budowa nowych przedszkoli – czy miasto poradzi sobie z obowiązkiem zapewnienia wszystkim dzieciom w wieku przedszkolnym miejsc w placówkach samorządowych (obowiązek ustawowy od 2017 roku)?

W wyniku prowadzonych inwestycji od 2014 r. oddano 20 nowych oddziałów przedszkolnych (500 miejsc):

W roku bieżącym planowane jest oddanie do użytkowania kolejnych 10 nowych oddziałów przedszkolnych (250 miejsc):

W budżecie Miasta Krakowa na rok 2017 i w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata następne, zaplanowano finansowanie dalszych zadań związanych z utworzeniem kolejnych 12, nowych oddziałów przedszkolnych (300 miejsc):

5. Zasady powierzania stanowisk dyrektorów szkół i placówek oświatowych – jaka jest procedura konkursowa?

Aktualne informacje (aktualizacja każdego roku) dotyczące zasad zatrudniania dyrektorów samorządowych jednostek oświatowych zamieszczane są na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej UMK.