Rozwijaj pasje i sięgaj po nagrody – już od pierwszej klasy!

Krakowski Program Wspierania Uzdolnionych Uczniów to dowód na to, że nauka w połączeniu z pasją daje świetne wyniki – na olimpiadach i egzaminach, w konkursach i turniejach. Liczba nagradzanych uczennic i uczniów każdego roku robi wrażenie, a od września na nagrody mogą pracować także najmłodsi: pierwszo-, drugo- i trzecioklasiści – do katalogu wyróżnień wchodzi „Mały Geniusz”.

27 sierpnia Rada Miasta Krakowa jednogłośnie przyjęła nową wersję uchwały określającej szczegółowe warunki realizacji Krakowskiego Programu Wspierania Uzdolnionych Uczniów – opisuje ona formy i zakres wsparcia oraz kryteria i tryb postępowania właściwe dla każdego z wyróżnień. W nowym brzmieniu uchwała porządkuje i doprecyzowuje niektóre z dotychczasowych zapisów, ale co najważniejsze – po raz pierwszy obejmuje swoim oddziaływaniem najwcześniejszy etap edukacji szkolnej (klasy I–III szkoły podstawowej).

„Mały Geniusz” dla kreatywnych i ciekawych świata

Kraków od wielu lat realizuje swój lokalny program wspierania uzdolnień i pasji wśród dzieci i młodzieży. Kształtując jego zakres, miasto stara się podążać za potrzebami i oczekiwaniami społeczności szkolnych, nieustannie też szuka sposobów na to, żeby wzmocnić jego motywacyjne oddziaływanie.

– Wychodząc naprzeciw postulatom rodziców, zaproponowaliśmy nowe wyróżnienie, które będzie przyznawane na etapie edukacji wczesnoszkolnej. „Mały Geniusz” to nagroda za wyniki w nauce lub osiągnięcia artystyczne. W ten sposób docenimy także edukację artystyczną, która odgrywa istotną rolę w rozwoju kompetencji społecznych, uczy wrażliwości i empatii – mówi zastępczyni prezydenta Krakowa Maria Klaman. – Dzieci przychodzą do szkoły z naturalną w tym wieku ciekawością świata, chęcią odkrywania. Jednocześnie te trzy pierwsze lata to czas, gdy u najmłodszych kształtują się postawy fundamentalne dla dalszej edukacji. Dzieci poznają, czym jest uczenie się: że jest to proces i że jego efekty zależą w dużej mierze od zaangażowania i pracy włożonej w zdobywanie wiedzy. Chcemy, żeby taka forma nagradzania pierwszych szkolnych osiągnięć sprzyjała tworzeniu pozytywnego klimatu dla nauki i była dodatkową zachętą do aktywności i rozwijania indywidualnych zainteresowań – zaznacza Maria Klaman.

Kandydatów do nagrody finansowej „Mały Geniusz” będą zgłaszać dyrektorzy szkół podstawowych – ogólnodostępnych i artystycznych – począwszy od roku szkolnego 2025/2026. Jakiego rodzaju sukcesy będą premiowane w ten sposób? Liczyć się będzie udokumentowany dyplomem stopień laureata konkursu wiedzy lub innej, także artystycznej, formy rywalizacji organizowanej dla najmłodszych, np. przeglądu czy festiwalu, ale na szczeblu co najmniej ogólnopolskim.

Wnioski dyrektorów dotyczące sukcesów, które ich uczennice lub uczniowie osiągnęli w danym roku szkolnym, mogą być składane na bieżąco do Wydziału Edukacji i Projektów Edukacyjnych, a najpóźniej powinny wpłynąć do 15 maja, tak by jeszcze przed wakacjami mogła odbyć się uroczystość wręczenia nagród. Ich wartość to 300 zł za tytuł laureata i 200 zł za każde powtórzenie takiego sukcesu w innym konkursie czy innej formie rywalizacji.

Inne zmiany

W nowej wersji uchwały przyjęto odrębne, wyższe stawki nagród dla uczennic i uczniów, którzy zwyciężyli w międzynarodowych konkursach, olimpiadach i turniejach. Laureaci ze szkół podstawowych otrzymają 800 zł za pierwszy sukces i 400 zł za każdy kolejny, natomiast laureaci ze szkół ponadpodstawowych – odpowiednio 1500 zł i 800 zł.

Uszczegółowiono kryteria przyznawania Stypendium im. Prezydenta Juliusza Lea, wprowadzając zapis, zgodnie z którym warunkiem otrzymania tej formy wsparcia jest trudna sytuacja materialna kandydata, ale ponadto liczą się osiągnięcia w nauce – wymagane są przynajmniej trzy udokumentowane sukcesy naukowe minimum na poziomie województwa.

Po konsultacjach z instytucjami zewnętrznymi wprowadzono zmiany w warunkach przyznawania nagród „Mistrz Matury” i „Mistrz Matury Międzynarodowej” – w pierwszym przypadku próg procentowy będzie wynosił 95 proc., a w drugim próg punktowy to minimum 41 punktów.

Ze względu na fakt, że Krakowski Program Wspierania Uzdolnionych Uczniów dotyczy przyznawania wsparcia o charakterze indywidualnym, z nowej wersji uchwały usunięto zapisy zawierające zasady dofinansowania do obozów naukowych (w tym przypadku beneficjentem jest szkoła jako organizator obozu) i przeniesiono je do odrębnego zarządzenia Prezydenta Miasta Krakowa nr 1706/2025 z 9 lipca 2025 r. w sprawie możliwości organizowania przez szkoły samorządowe obozów naukowych przedmiotowych lub tematycznych dla uzdolnionych uczniów oraz ustalenia regulaminu określającego zasady ich dofinansowania.

Docenia, nagradza, motywuje

Krakowski Program Wspierania Uzdolnionych Uczniów adresowany jest do uczennic i uczniów krakowskich szkół samorządowych i niesamorządowych oraz uczennic i uczniów publicznych szkół i placówek artystycznych. Wnioski o nagrody lub inne formy wsparcia zgłaszają dyrektorzy szkół. Niektóre formy wymagają pozyskania przez Urząd Miasta Krakowa informacji bezpośrednio z Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej. Program określa terminy, w jakich dyrektorzy szkół i placówek powinni złożyć wnioski dla konkretnej formy wsparcia.

Stawki nagród są okresowo zwiększane i dostosowywane do realiów ekonomicznych, tak aby wyróżnienia pieniężne utrzymały swoją wartość. W 2024 r. miasto przyznało Laury Olimpijskie na łączną kwotę 86,5 tys. zł, „Mistrza Matury” – 460 tys. zł, a „Ósmoklasistę 100 proc.” – 60 tys. zł.