Solaris – nauka, która inspiruje przyszłość miasta

3 września Prezydent Aleksander Miszalski odwiedził Narodowe Centrum Promieniowania Synchrotronowego SOLARIS – jedno z najnowocześniejszych miejsc badań w tej części Europy. Wizyta ma szansę otworzyć nowy rozdział w relacjach pomiędzy miastem a unikatowym ośrodkiem naukowym.

Do wizyty Prezydenta zaprosił dyrektor Centrum, dr hab. Jakub Szlachetko, prof. UJ, który wspólnie z zespołem – Michałem Młynarczykiem, zastępcą dyrektora ds. administracji, oraz Agnieszką Cudek, pełnomocniczką ds. relacji i strategii wizerunkowej – oprowadził gościa po Centrum i opowiedział o wyjątkowej misji SOLARIS.

Choć dotąd miasto i ośrodek nie współpracowały ze sobą ściślej, atmosfera spotkania wskazuje, że nadchodzą zmiany. Rozmowy dotyczyły wspólnych działań promocyjnych, edukacyjnych, a także możliwości praktycznego wykorzystania potencjału badawczego dla potrzeb Krakowa.

Światło, które zmienia naukę

NCPS SOLARIS działa przy Uniwersytecie Jagiellońskim, mieści się na terenie Kampusu 600-lecia UJ, w sąsiedztwie krakowskiej specjalnej strefy ekonomicznej. Sercem Centrum jest synchrotron – akcelerator kołowy, w którym rozpędzone cząstki elementarne wytwarzają promieniowanie synchrotronowe, nazywane też „światłem przyszłości”. Dzięki specjalnym liniom badawczym można je modyfikować, by zajrzeć w głąb materii i odkrywać to, co dla ludzkiego oka niewidzialne.

Obecnie w Centrum działa siedem takich linii, dwie kolejne są w budowie, a w przyszłości ma być ich jedenaście. Dopełnieniem tej infrastruktury są dwa najnowszej generacji kriomikroskopy elektronowe w Laboratorium Cryo-M, które pozwalają badać struktury biologiczne z niespotykaną dotąd precyzją.

Nauka dla świata – i dla Krakowa

SOLARIS to przestrzeń otwarta na badaczy z całego świata. Naukowcy mogą ubiegać się o bezpłatny czas badawczy, a o jego przydziale decyduje międzynarodowa komisja. Co ważne, centrum oferuje również usługi komercyjne dla sektora hi-tech, bio-tech i nano-tech, wspierając rozwój innowacyjnych firm i współpracę nauki z biznesem.

W ostatnich miesiącach SOLARIS gościł uczestników prestiżowej konferencji ESFRI, organizowanej w ramach polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. Spotkanie to wzmocniło pozycję Krakowa jako miejsca, gdzie nauka, technologia i innowacje idą ramię w ramię z międzynarodową współpracą.

Badania, które robią różnicę

Wśród ostatnich osiągnięć badawczych SOLARIS znajdują się projekty, które mogą bezpośrednio przełożyć się na jakość życia mieszkańców. Krakowscy naukowcy z AGH zbadali pyły PM2.5 unoszące się w powietrzu naszego miasta, analizując ich skład chemiczny i zmienność sezonową. Wyniki, opublikowane w prestiżowym czasopiśmie „Scientific Reports”, wnoszą cenny wkład do dyskusji o smogu.

W laboratoriach ośrodka powstają też innowacje na skalę światową. Naukowcy z Małopolskiego Centrum Biotechnologii opracowali modułową nanocząstkę, która może stać się podstawą uniwersalnej szczepionki – elastycznej wobec nowych patogenów. Z kolei międzynarodowy zespół badaczy pracuje nad nowymi materiałami do baterii przyszłości, które mają kluczowe znaczenie dla transformacji energetycznej.

Wspólna droga ku przyszłości

Wizyta prezydenta Aleksandra Miszalskiego była nie tylko okazją do poznania imponującej infrastruktury badawczej, lecz także do podjęcia rozmowy o realnej współpracy. Kraków, ze swoim bogactwem kulturalnym i dziedzictwem, może stać się magnesem dla naukowców z całego świata, którzy przyjeżdżając do SOLARIS, znajdą tu nie tylko nowoczesne laboratoria, ale i inspirujące otoczenie do życia i pracy.

Z kolei SOLARIS, wspierając promocję Krakowa jako miasta nowoczesnej nauki i technologii, może stać się partnerem w rozwiązywaniu problemów ważnych dla mieszkańców – od czystego powietrza po innowacyjne rozwiązania w transporcie, czy gospodarce odpadami. Taka synergia obiecuje obopólne korzyści: miasto zyska nowy wymiar wizerunku, a nauka znajdzie jeszcze mocniejsze zakorzenienie w tkance miejskiej.

Zobacz galerię zdjęć na OtoFotoKronika Krakowa