Kraków wprowadził Strefę Czystego Transportu
System obsługi Strefy Czystego Transportu w Krakowie jest dostępny z urządzeń stacjonarnych i przenośnych na stronie internetowej sct.zdmk.krakow.pl, jak również w aplikacji mKraków. 15 grudnia 2025 r. otwarto z kolei Punkty Obsługi Mieszkańców. SCT obowiązuje od 1 stycznia 2026 r.
System informatyczny jest kluczowym elementem. Dzięki temu można sprawdzić, czy w myśl obowiązujących przepisów nasz pojazd spełnia wymogi SCT, złożyć wnioski o nadanie uprawnienia do wjazdu do strefy oraz uzyskać dostęp do wszystkich usług związanych z nią. Od samego początku cieszy się dużym zainteresowaniem.
1 stycznia 2026 r. wprowadzone zostało odpowiednie oznakowanie, a wszystkie zasady i uprawnienia wjazdu zaczęły funkcjonować zgodnie z uchwałą Rady Miasta Krakowa. Strefa Czystego Transportu obejmie ok. 60 proc. obszaru Krakowa, w obrębie IV obwodnicy Krakowa.
Kto może wjechać do SCT?
Wymogi dla pojazdów osobowych:
- samochody benzynowe muszą spełniać co najmniej normę emisji spalin Euro 4 lub być wyprodukowane co najmniej w 2005 r.
- samochody z silnikiem Diesla muszą spełniać co najmniej normę emisji Euro 6 lub być wyprodukowane co najmniej w 2014 r.
Wymogi dla pojazdów powyżej 3,5 tony (np. ciężarówki, autobusy):
- samochody benzynowe muszą spełniać co najmniej normę emisji spalin Euro 4 lub być wyprodukowane nie wcześniej niż w 2005 r.
- samochody z silnikiem Diesla muszą spełniać co najmniej normę emisji Euro 6 lub być wyprodukowane nie wcześniej niż w 2012 r.
Osoby posiadające samochody z polskimi rejestracjami spełniające te wymagania nie muszą robić nic. Takie pojazdy automatycznie zostaną zakwalifikowane jako uprawnione do wjazdu do strefy i poruszania się po niej.
Bezterminowe zwolnienia dla mieszkańców Krakowa
Osoby zameldowane w Krakowie i płacące w Krakowie podatki otrzymały bezterminowe zwolnienie dla pojazdów, które posiadały przed 26 czerwca 2025 r. – niezależnie od tego, jak stare są te samochody. Swoje pojazdy krakowianie będą musieli zgłosić w systemie – oczywiście tylko wtedy, jeśli ich samochody nie spełniają wymaganych norm. Takiego zgłoszenia trzeba będzie dokonać co roku.
W pewnych sytuacjach zwolnienia przysługują również osobom, które nie są mieszkańcami Krakowa. Te rozwiązania obejmują:
- osoby z niepełnosprawnością – jeśli posiadasz kartę parkingową UE dla osoby z niepełnosprawnościami, możesz jednocześnie zgłosić jeden pojazd, który będzie zwolniony z opłat i będzie mógł wjeżdżać do strefy bez ograniczeń. Karta musi być ważna, a podczas zgłaszania pojazdu trzeba przedstawić kopię karty z widoczną datą ważności oraz imieniem i nazwiskiem osoby uprawnionej
- pacjentów korzystających ze specjalistycznych świadczeń medycznych – jeśli regularnie korzystasz ze specjalistycznych świadczeń medycznych w krakowskich placówkach ochrony zdrowia finansowanych ze środków publicznych (np. rehabilitacja, dializy, chemioterapia, radioterapia), również możesz uzyskać zwolnienie. W takim przypadku przed wjazdem do strefy musisz zgłosić swoją wizytę w systemie SCT oraz potwierdzić ją na miejscu w placówce
- właścicieli pojazdów zabytkowych – jeśli dysponujesz pojazdem zabytkowym wpisanym na listę zabytków przez wojewódzkiego konserwatora, także możesz ubiegać się o zwolnienie
- pojazdy specjalne – właściciele pojazdów specjalnych, takich jak kampery czy food trucki, mogą wjeżdżać do strefy po uprzednim zgłoszeniu pojazdu w systemie. Będą one zwolnione na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (wpisu w dowodzie rejestracyjnym).
Opłaty dla osób spoza Krakowa przez trzy lata
Dla osób spoza Krakowa, posiadających pojazdy niespełniające wymogów SCT i nieposiadających uprawnień do zwolnienia, wprowadzono trzyletni okres przejściowy (2026–2028), w którym będzie można wjeżdżać do strefy po uiszczeniu odpowiedniej opłaty.
System opłat został zaprojektowany elastycznie:
- opłata godzinowa – jeśli potrzebujesz wjechać do Krakowa sporadycznie, zapłacisz 2,50 zł za godzinę
- opłata dzienna – w roku 2026, gdy wniesiesz opłatę za dwie godziny z rzędu, jest to równoznaczne z dopuszczeniem auta do poruszania się po SCT do końca danego dnia. W roku 2027 taka opłata dzienna będzie wynosiła 15 zł (opłata za 6 godzin z rzędu)
- abonament miesięczny – dla osób regularnie dojeżdżających do pracy:
- w 2026 r. - 100 zł miesięcznie
- w 2027 r. - 250 zł miesięcznie
- w 2028 r. - 500 zł miesięcznie.
Po 31 grudnia 2028 r. możliwość wykupienia opłat za wjazd przestanie obowiązywać i do strefy będą mogły wjeżdżać z zewnątrz wyłącznie pojazdy spełniające normy emisji (jeśli nie podlegają wcześniej wspomnianym zwolnieniom, np. dla pojazdów specjalnych itp.).
Punkty Obsługi Mieszkańców
W związku z funkcjonowaniem Strefy Czystego Transportu w Krakowie Punkty Obsługi Mieszkańców zostały otwarte w następujących lokalizacjach:
- siedziba Zarządu Dróg Miasta Krakowa przy ul. Centralnej 53
- biuro Strefy Płatnego Parkowania przy ul. Reymonta 20
- budynki Urzędu Miasta Krakowa:
- przy al. Powstania Warszawskiego 10
- przy ul. Wielickiej 28a
- na os. Zgody 2
- budynek terminalu autobusowo-tramwajowego Górka Narodowa P+R przy ul. Papierni Prądnickich 1
- galeria handlowa przy ul. Stawowej 61 (Galeria Bronowice)
- centrum handlowe przy al. gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego 41 (Galeria Serenada).
We wszystkich tych miejscach można zgłosić pojazd celem weryfikacji uprawnień do wjazdu do SCT czy też zgłosić dojazd do placówki ochrony zdrowia – jest to pomoc w obsłudze systemu. Natomiast uiszczenie opłaty za wjazd do SCT jest możliwe tylko w punktach ZDMK przy ul. Centralnej 53 oraz Reymonta 20.
Jeśli potrzebujesz dodatkowych wyjaśnień lub indywidualnego wsparcia w sprawie SCT, skontaktuj się z Krakowskim Centrum Kontaktu – telefonicznie pod numerem 12 616 55 55.
SCT wdrażamy krok po kroku
W kolejnych etapach wdrażania SCT, przed końcem 2025 r., w systemie SCT pojawiła się możliwość wnoszenia opłat za wjazd pojazdów niespełniających wymogów. Uruchomione zostały również specjalne automaty do wnoszenia opłat (tzw. strefomaty), a także możliwość zgłoszenia w systemie SCT przejazdu na wizytę do placówki medycznej objętej zwolnieniem.
Do końca roku pracownicy Zarządu Transportu Publicznego w Krakowie i Zarządu Dróg Miasta Krakowa zorganizowali spotkania informacyjne dla mieszkańców oraz członków zarządów i rad wszystkich dzielnic. Do krakowian trafił również list prezydenta Krakowa Aleksandra Miszalskiego dotyczący Strefy Czystego Transportu.
Przygotowania do wprowadzenia SCT w Krakowie objęły również spotkania i szkolenia prowadzone z funkcjonariuszami policji i Straży Miejskiej Miasta Krakowa. Prezydent współpracował blisko w tej sprawie z władzami Stowarzyszenia Metropolia Krakowska, które oprócz Krakowa zrzeszają również 14 otaczających go gmin.
Co ważne, Kraków przekaże na działania proekologiczne w gminach Metropolii Krakowskiej równowartość kwoty otrzymanej z opłat za wjazd do SCT, po odjęciu kosztów obsługi funkcjonowania strefy. Oprócz przeznaczenia środków bezpośrednio na wymianę starych pieców na węgiel i drewno, co będzie miało wpływ również na jakość powietrza w Krakowie, gminy ościenne będą mogły wykorzystać je na tworzenie bądź wzmocnienie straży gminnych, kampanie zachęcające do wymiany kopciuchów, budowę parkingów park&ride.
Konsekwentnie dla czystego powietrza
Wprowadzenie od 1 stycznia Strefy Czystego Powietrza w Krakowie to jedno z najważniejszych działań, jakie Kraków podejmuje na rzecz poprawy jakości powietrza, a także reakcja na oczekiwania społeczne. Badanie „Barometr Krakowski 2024” pokazało bowiem, że mieszkańcy wciąż martwią się stanem powietrza, którym oddychają na co dzień, wskazują też na inne uciążliwości: hałas czy brak miejsc parkingowych w centrum.
Kraków od lat, konsekwentnie prowadzi działania mające na celu poprawę stanu powierza. Przez ostatnią dekadę udało się zlikwidować ok. 45 tysięcy tzw. kopciuchów, co sprawia, że w mieście niemal 100 proc. budynków ogrzewane jest ekologicznie. Miasto inwestuje w ekologiczny transport, m.in. tabor tramwajowy i autobusowy, przygotowało Studium kierunków rozwoju metra i rozpoczęło przygotowania do budowy podziemnej kolei. Powstają kolejne parki i ogrody społeczne, drogi dla rowerów itd., a w ramach prezydenckiej inicjatywy „DaSię!” wkrótce odbetonowane zostaną m.in. rondo Mogilskie, plac św. Marii Magdaleny oraz plac Wielkiej Armii Napoleona pod Wawelem.