Widzisz lub robisz dobro? Donieś o tym światu!

Samorządowy Konkurs Nastolatków „8 Wspaniałych” promuje pozytywne postawy i działania wśród najmłodszych – co roku ten tytuł uzyskują krakowianie i krakowianki, którzy mimo młodego wieku imponują wrażliwością społeczną, aktywnością w wolontariacie, zaangażowaniem na rzecz potrzebujących i otoczenia. Kandydatów do 32. edycji można zgłaszać do 6 marca.

To nie czas na skromność!

Znasz nastolatki lub nastolatków, którzy poza nauką w klasie VII lub VIII szkoły podstawowej oraz w szkołach ponadpodstawowych znajdują czas na działalność społeczną, mają co najmniej rok doświadczenia w wolontariacie, są wzorem dla innych, potrafią zauważyć potrzeby najbliższego otoczenia – m.in. grupy rówieśniczej, wspólnoty sąsiedzkiej, seniorów, osób z niepełnosprawnościami – i nie przechodzą wobec potrzebujących obojętnie?

To właśnie dla nich od ponad 30 lat organizowany jest Samorządowy Konkurs Nastolatków „8 Wspaniałych”. Celem jest promowanie pozytywnych zachowań, działań i postaw dzieci i młodzieży oraz upowszechnianie młodzieżowego wolontariatu. Kandydata do konkursu może zgłosić indywidualnie każdy mieszkaniec Krakowa, a także grupa mieszkańców, stowarzyszenie, szkoła, uczelnia, parafia oraz inna instytucja lub organizacja. Zgłosić mogą się również sami zainteresowani – to nie czas na skromność!

Jury ocenia zgłoszone pisemnie kandydatury w dwóch etapach – w pierwszym analizuje dokumentację obrazującą działalność kandydatów, a w drugim przeprowadza z nimi indywidualne rozmowy. Na tej podstawie wybiera ósemkę laureatów, przy czym to wyróżnienie można uzyskać tylko raz. Jeden z laureatów zyskuje ponadto nominację do reprezentowania Krakowa w ogólnopolskiej edycji konkursu.

Co do formalności, wypełnioną kartę zgłoszenia należy przesłać do 6 marca na adres Młodzieżowego Domu Kultury „Dom Harcerza” (ul. Reymonta 18, 30-059 Kraków), z dopiskiem na kopercie – Samorządowy Konkurs Nastolatków „8 Wspaniałych”. Decydująca jest data otrzymania zgłoszenia przez organizatora. Kartę można też złożyć osobiście w sekretariacie MDK codziennie od poniedziałku do piątku w godz. 9.00-18.00.

Kartę zgłoszenia i regulamin konkursu można znaleźć tutaj.

Krakowska drużyna dobra

Krakowski wolontariat młodzieżowy to liczne i bardzo prężne środowisko, na bieżąco zasilane wolontariuszami i wolontariuszkami z kolejnych, najmłodszych roczników – tysiące uczniów i uczennic już od szkoły podstawowej, często w uczniowskich klubach czy kołach wolontariatu lub w harcerstwie, uczy się tej aktywności, wplata ją między swoje codzienne obowiązki, poświęca jej czas wolny.

Zachęta czy inspiracja przychodzi z różnych stron: od dorosłych – rodziców, nauczycieli, opiekunów, od starszych kolegów i koleżanek, a także z kręgów rówieśniczych, od organizacji pozarządowych. Sam wolontariat przybiera różne formy: od zbiórek i jednorazowych akcji, przez systematyczne, osobiste zaangażowanie w działania na różnych polach: na rzecz społeczności lokalnej, sąsiedzkiej, szkolnej, uchodźczej, po – w przypadku bardziej doświadczonych – koordynowanie szerzej zakrojonych inicjatyw.

Całą tę różnorodność stara się każdego roku uchwycić Samorządowy Konkurs Nastolatków „8 Wspaniałych”.  To konkurs, w którym nie ma wygranych i przegranych – w gali podsumowującej biorą udział nie tylko laureaci, ale także wszyscy finaliści.

– Długa, już ponad trzydziestoletnia historia tej inicjatywy pokazuje, jak bardzo jest nam ona potrzebna. Zmieniają się czasy, warunki ekonomiczne, style życia, ale postawy i działania prospołeczne nigdy nie tracą na znaczeniu, ponieważ niezależnie od okoliczności są spoiwem, w oparciu o które możemy budować solidarne, mądre, otwarte społeczeństwo. Ten konkurs z jednej strony opowiada o ideach, które nas łączą, a z drugiej pokazuje, że dobro, które wydarza się na co dzień, nie jest anonimowe, ale ma twarz i uśmiech naszych kolegów, koleżanek, sąsiadów, i to jest też wielka zachęta do działania, bo jeśli oni dają radę, to dlaczego nie moglibyśmy spróbować i my – mówi zastępczyni prezydenta Krakowa Maria Klaman.

Trochę o historii konkursu

Początki konkursu na gruncie krakowskim sięgają lat 90. XX wieku – czasów, które dla dzisiejszych laureatów są już historią znaną tylko z podręczników. Te lata były dla inicjatorów plebiscytu wyzwaniem i inspiracją: zmiany polityczne uwolniły ogromną społeczną energię, zaowocowały dziesiątkami oddolnych inicjatyw (to wtedy rodziła się m.in. Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy), ale ujawniły też wiele społecznych problemów, takich jak: bieda, różnice w dostępie do podstawowych usług, marginalizacja, osamotnienie, wykluczenie.

W 1993 roku lokalni działacze samorządowi z warszawskiego Żoliborza, zainspirowani popularnym westernem „Siedmiu Wspaniałych”, postanowili poszukać formuły, która pozwoli regularnie opowiadać o zaangażowaniu młodych ludzi w wolontariat, doceniać ich pracę, a tym samym zachęcać innych do podobnej aktywności.

Z filmowej inspiracji, czyli historii siedmiu śmiałków przeciwstawiających się przemocy i złu w małym, biednym meksykańskim miasteczku, zrodził się konkurs adresowany do młodych ludzi, którzy nie zgadzają się na zastaną rzeczywistość, mają odwagę i siłę, by przywracać potrzebującym nadzieję, poczucie sprawczości, promować pozytywne, prospołeczne postawy, działać na rzecz najbliższego otoczenia: rówieśników, rodziny, sąsiadów, szkoły, klasy, osiedla.

Ponieważ pierwsza, warszawska edycja konkursu została przeprowadzona w 1994 roku w ośmiu dzielnicach Warszawy, plebiscyt ochrzczono mianem „Ośmiu Wspaniałych”. I tak już zostało. Pomysł błyskawicznie podchwyciły inne miejsca w Polsce, a koordynacją edycji ogólnopolskiej zajęła się Fundacja „Świat na Tak”.

W Krakowie pierwszy konkurs w tej formule odbył się w 1995 roku, a dwa lata później rolę bezpośredniego organizatora przejął MDK „Dom Harcerza”. Do dziś jest to jeden z jego sztandarowych projektów. W ciągu 30 lat wyłoniono 208 laureatów i laureatki. To krakowianie i krakowianki, dla których młodzieńcze zaangażowanie w wolontariat nie było tylko chwilową przygodą. Większość nadal jest aktywna w rozmaitych działaniach społecznych. A jak zaczynali? Pracowali w szkolnych samorządach, byli przyjaciółmi dzieci niepełnosprawnych, organizowali zajęcia dla dzieci „ulicy”, wychowywali swoich niewiele młodszych kolegów w drużynach harcerskich, organizowali akcje charytatywne, pracowali wśród ludzi ubogich, upośledzonych, samotnych, budzili wśród dzieci pasje i zainteresowania, pokazywali swoim rówieśnikom, że można żyć godnie, redagowali szkolne i lokalne gazety, nieśli pomoc samarytańską, budowali stowarzyszenia i organizacje, angażowali się w działania na rzecz ochrony środowiska. Widać ich było w domach dziecka, świetlicach, klubach osiedlowych, w hospicjum, w domach pomocy społecznej, w organizacjach i stowarzyszeniach (m.in. ZHP, ZHR, TPD, PCK, Ruch „Światło-Życie”, kluby sportowe, „Przystanek Betlejem”, Fundacja im. Matki Teresy z Kalkuty, „Bądźcie z Nami”, Centrum Młodzieży „U Siemachy”, Szkolne Kluby Caritas, Szkolne Kluby Wolontariatu).

Kraków może też poszczycić się laureatami i laureatkami, którzy zwyciężali w edycji ogólnopolskiej. Taki sukces osiągnęli Marcin Tytko, Mateusz Suder, Katarzyna Kocurek, Dominik Kłos, Katarzyna Dudek. W 2016 roku wyróżnienie w ogólnopolskiej edycji otrzymał Konrad Grybel.

Idea konkursu bardzo mocno zakorzeniła się w samorządach wielu miast. Niektóre z nich organizują ogólnopolskie spotkania i gale finałowe konkursu, dzięki czemu laureaci mogą spotykać się ze swoimi rówieśnikami. Od kilku lat, z inicjatywy Fundacji „Świat na Tak”, powstają też Kluby Ośmiu – ogniska młodzieżowego wolontariatu, kierujące się w swojej pracy zasadą „wstyd za zło” i łączące pracę dla drugiego człowieka z kształtowaniem postaw i charakterów.