Intensywny rok Muzeum Krakowa. Podsumowanie działań i planów na przyszłość

Rok 2025 w Muzeum Krakowa był czasem intensywnego dialogu z miastem – jego historią, mieszkańcami i wyzwaniami współczesności. Minione dwanaście miesięcy pokazało Muzeum Krakowa jako instytucję żywą, otwartą i głęboko zakorzenioną w miejskim rytmie. Jednocześnie zapowiedziano powstanie nowych oddziałów muzeum oraz bogaty program na kolejne lata.

Rok 2025 był dla Muzeum Krakowa czasem intensywnej pracy programowej, inwestycyjnej i społecznej. Instytucja odnotowała wysoką frekwencję, zrealizowała rekordowe wystawy, rozpoczęła kluczowe remonty oraz uruchomiła nowe projekty kulturalne i naukowe.

Wydarzenia i symbole roku

Jednym z najważniejszych wydarzeń 2025 roku było zorganizowanie po raz pierwszy krakowskiego odcinka Flisu Królewskiego – od miejsca ujścia Przemszy do Wisły aż do Krakowa. Przedsięwzięcie to wpisywało się w rozwijaną przez Muzeum Krakowa działalność związaną z dziedzictwem rzecznym. Pod koniec roku ogłoszono, że Przystań Muzeum przekształci się w Muzeum Rzek Krakowskich, które będzie mieścić się w budynku dawnego Centrum Obsługi Ruchu Turystycznego przy ul. Powiśle 11, u podnóża Wawelu. Lokalizacja ta ma znaczenie historyczne – w tym miejscu funkcjonował dawny port dla galarów.

W 2025 roku na swoją tradycyjną trasę ulicą Kościuszki powrócił także Lajkonik. Był to pierwszy przemarsz po kilkuletniej przerwie spowodowanej remontami infrastruktury miejskiej.

Frekwencja i działania edukacyjne

Dane frekwencyjne potwierdzają skalę działalności Muzeum Krakowa. W 2025 roku oddziały muzeum odwiedziło 1 408 591 osób, z czego 623 843 stanowili goście zagraniczni. W wydarzeniach edukacyjnych – warsztatach, lekcjach muzealnych i zajęciach specjalnych – uczestniczyło 67 710 osób.

Najważniejsze wystawy 2025 roku

Szczególne miejsce w podsumowaniu roku zajmuje 84. konkurs szopek krakowskich. Rekordowe 238 prac przyjętych do konkursu potwierdziło niesłabnącą siłę tej wyjątkowej tradycji. Wystawę można oglądać w Pałacu Krzysztofory do 1 marca 2026 roku – i już teraz wiadomo, że była jednym z najważniejszych wydarzeń kulturalnych sezonu.

Miniony rok obfitował także w wystawy, które poruszały i skłaniały do refleksji. „Miasto zwierząt” w Pałacu Krzysztofory ukazało Kraków jako przestrzeń współistnienia ludzi i zwierząt – od mamutów znad pradawnych wiślanych brzegów po współczesnych, często niewidzialnych mieszkańców miejskich zaułków. Wystawa nie unikała tematów trudnych, dotykając kwestii odpowiedzialności i relacji człowieka z naturą.

W Muzeum Podgórza ekspozycja „Osobno, ale razem” przypomniała o 110. rocznicy połączenia Podgórza z Krakowem, opowiadając historię miasta jako mozaikę losów, aspiracji i energii. Z kolei w Fabryce Emalia Oskara Schindlera skromna w formie, lecz niezwykle mocna wystawa „Wojenne dzieci” stała się przejmującym świadectwem losów najmłodszych w czasach, które nie znały litości. Każda z tych ekspozycji była aktem pamięci i namysłu nad wspólnotą.

Współpraca i otwartość na inicjatywy zewnętrzne

Sale spotkań Krakowian w Krzysztoforach, Podgórzu i Międzynarodowym Centrum Kultury Rydlówka były wykorzystywane łącznie 854 razy. Organizowano tam prelekcje, warsztaty, szkolenia oraz spotkania wewnętrzne. Dla porównania, w 2024 roku odbyło się 738 takich wydarzeń.

W ramach działań sieciujących zrealizowano pięć spotkań DNA Krakowa, poświęconych m.in. obrzędowości, rzemiosłu, dzikiej przyrodzie w mieście, architekturze PRL-u oraz zagadnieniom związanym z ponownym obiegiem ubrań i tekstyliów. W spotkaniach uczestniczyli przedstawiciele 29 organizacji społecznych, kulturalnych i samorządowych.

Nowe projekty kulturalne

W 2025 roku uruchomiono projekt Krzysztofory – Studio Kultury Krakowa. Jego celem jest tworzenie przestrzeni współpracy dla artystów, muzealników, dziennikarzy i menedżerów kultury. W ramach projektu nagrano i opublikowano 176 podcastów na platformach Spotify i YouTube oraz zorganizowano cykle wydarzeń, m.in. „Kulturalną Kawkę w Krzysztoforach” i Wirtualne Sale Koncertowe.

Istotnym elementem programu było także pojawienie się Radia Jazzkultura w Kamienicy Hipolitów, co poszerzyło działalność muzeum o stałą obecność mediów i muzyki improwizowanej.

Inwestycje w Nowej Hucie

W 2025 roku rozpoczął się remont budynku dawnego kina Światowid, który w przyszłości stanie się nowoczesną siedzibą Muzeum Nowej Huty. Zakończenie prac planowane jest na 2028 rok. Wartość projektu wynosi blisko 100 mln zł netto, z czego znaczną część stanowią środki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Zakończono także remont pomieszczeń przy os. Szkolnym 22, gdzie powstaje centrum projektu Podziemna Nowa Huta. Obecnie trwają prace nad wystawą stałą poświęconą zimnej wojnie, schronom i współczesnym zagrożeniom. Otwarcie ekspozycji planowane jest na połowę 2026 roku.

Działania naukowe i międzynarodowe

Muzeum Krakowa kontynuowało również działalność naukową. Wydano 42. numer „Zeszytów Naukowych Krzysztofory”, a w Pałacu Krzysztofory odbyły się dwie międzynarodowe konferencje związane z obchodami 500-lecia Hołdu Pruskiego.

Po raz pierwszy muzeum wzięło udział w wymianie naukowej w ramach programu Erasmus Plus, współpracując z Muzeum Hermana Otto w Miszkolcu. W grudniu zainicjowano także europejską sieć muzeów miejskich „Museums for Europe”.

Plany na kolejne lata

Rok 2026 zapowiada się równie intensywnie. W planach są liczne wernisaże nowych wystaw, program Ferii w Muzeum pod hasłem „Wehikuł czasu”, kolejna edycja Babskiego Combra, rozwój projektów społecznych DNA Krakowa oraz dalsze prace nad nowymi oddziałami, w tym Muzeum Rzek Krakowskich i Kossakówką.

Podsumowanie 2025 roku pokazuje Muzeum Krakowa jako instytucję konsekwentnie realizującą swoją misję: łączenia ochrony dziedzictwa z aktualnymi tematami społecznymi, edukacją i szeroką współpracą z mieszkańcami miasta.