Smoki pokazują Kraków, którego wielu turystów nigdy by nie odkryło

Smoczy szlak to jedna z najbardziej oryginalnych atrakcji turystycznych Krakowa. Niewielkie figurki smoków prowadzą mieszkańców i turystów przez miejsca znane oraz te, które dopiero czekają na odkrycie. Każdy smok opowiada inną historię, a razem tworzą niezwykłą opowieść o Krakowie, łącząc legendę o Smoku Wawelskim, historię miasta i jego współczesną przestrzeń. O fenomenie szlaku, jego rozwoju i tym, dlaczego pokochali go nie tylko najmłodsi, opowiada Martyna Lewandowska, zastępca dyrektora Wydziału ds. Turystyki Urzędu Miasta Krakowa.

Skąd wziął się pomysł na smoczy szlak?

Historia smoczego szlaku rozpoczęła się od mieszkańców. Z ich inicjatywy w ramach budżetu obywatelskiego pojawiły się projekty i pomysły na stworzenie takiej atrakcji. Pierwsze figurki zaprojektowali uznani rysownicy Andrzej Mleczko i Edward Lutczyn, a nad ich wykonaniem czuwali artyści z Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie – prof. Jan Tutaj i dr Jacek Dudek.

Idea miejskich figurek została rozwinięta w oparciu o jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Krakowa – legendę o smoku wawelskim. Tak narodził się pomysł na stworzenie niewielkich smoków rozsianych po całym Krakowie tworzących smoczyszlak. Każda figurka jest kolejnym rozdziałem historii, a razem tworzą niezwykłą trasę prowadzącą przez miejsca znane i te, które dopiero czekają na odkrycie. Smoki nawiązują do miejsca, w którym stoją, przypominają dawne funkcje tej przestrzeni i przywołują ciekawe historie oraz lokalne anegdoty.

To co wyróżnia smoczy szlak, to unikatowość każdej figurki, która została zaprojektowana specjalnie dla konkretnego miejsca – nie ma dwóch takich samych smoków w mieście. To nasza wyjątkowa atrakcja turystyczna, która w nieoczywisty sposób łączy legendę, z historią miasta i współczesną przestrzenią. Dzięki temu, spacer smoczym szlakiem możemy odbywać wielokrotnie i za każdym razem odkryjemy coś nowego. Szlak jest dostępny dla osób w każdym wieku, przez cały rok i jest całkowicie bezpłatny.

Każdy smok opowiada inną historię, ale niektóre cieszą się szczególną sympatią mieszkańców i turystów. Które warto odnaleźć podczas spaceru?

To zależy od tego, kogo zapytamy, ale rzeczywiście są smoki, które cieszą się wyjątkową popularnością. Najpopularniejszy jest smok wawelski, rzeźba Bronisława Chromego usytuowana obok smoczej jamy, u podnóża Zamku Królewskiego na Wawelu.

Dużą sympatią cieszy się Smok Romantyk przy kładce ojca Bernatka. To miejsce od lat kojarzy się zakochanym z kłódkami miłości zawieszanymi na balustradach, dlatego figurka doskonale wpisuje się w atmosferę tej części miasta. Bardzo chętnie fotografują się z nią zarówno Krakowianie, jak i turyści.

Bardzo lubiana jest także Smoczyca Przekupka na Placu Na Stawach, przypominająca o dawnym handlowym charakterze Zwierzyńca, czy Smok Emausowy przy ul. Kościuszki, nawiązujący do jednego z najstarszych krakowskich odpustów.

Z kolei przy ul. Kopernika stoją Smok Astronom i Smok Lekarz, które opowiadają o naukowej historii tej części miasta. Są też smoki nawiązujące do współczesnego Krakowa, jak Smok Filmowiec przy Alei Krasińskiego czy Smok Lotnik, który od czerwca wita pasażerów przed terminalem lotniska w Balicach.

Każdy smok prowadzi do innej historii i zachęca do odkrywania miejsc, do których wielu odwiedzających być może nigdy by nie trafiło.

Smoczy szlak stale się rozwija. Jak będzie wyglądał w najbliższych latach?

Obecnie smoczy szlak tworzy 26 smoków, ale będzie się powiększał. Wkrótce dołączy do niego Smok Student, którego będzie można znaleźć na miasteczku studenckim Akademii Górniczo-Hutniczej, a niedługo również Smok Nowohucki. Jednocześnie trwają prace nad następnymi smokami, które będą opowiadać kolejne historie Krakowa.

Kilka smoków znajduje się na obszarze wpisanym na listę UNESCO – na Starym Mieście, Kazimierzu i Starym Podgórzu. Dzięki temu spacer prowadzi zarówno przez najcenniejsze historycznie części Krakowa, jak i przez mniej znane dzielnice pełne lokalnych historii i ciekawostek.

Kolejne figurki będą powstawały przede wszystkim poza ścisłym centrum. Chcemy w ten sposób zachęcać turystów do odkrywania mniej znanych części Krakowa i rozpraszać ruch turystyczny, pokazując, że miasto ma do zaoferowania znacznie więcej niż tylko jego najbardziej rozpoznawalne zabytki.

Jak najlepiej zwiedzać smoczy szlak? Czy dostępna jest mapa?

Tak, mapa pokazuje wszystkie lokalizacje. W tej chwili smoczy szlak obejmuje pięć dzielnic Krakowa oraz jedną lokalizację poza granicami miasta – Balice.

Tak. Na stronie internetowej Kraków.pl, w zakładce poświęconej turystyce, znajduje się mapa z opisem smoczego szlaku, dostępna także w języku angielskim. Każdy smok ma również tabliczkę z kodem QR prowadzącym do tych informacji na stronie.

Jak powstają nowe smoki? Kto może zgłosić pomysł i kto decyduje, czy figurka trafi na szlak?

Pomysły na nowe smoki mogą zgłaszać zarówno mieszkańcy w ramach Budżetu Obywatelskiego, jak i instytucje czy prywatni inwestorzy zainteresowani utworzeniem figurki w swojej okolicy. Kluczowe jest wskazanie odpowiedniej lokalizacji oraz przygotowanie wstępnej koncepcji. Następnie projekt przechodzi proces konsultacji i uzgodnień, tak aby harmonijnie wpisywał się w ideę smoczego szlaku i charakter miejsca.

Dlaczego smoczy szlak tak bardzo spodobał się rodzinom z dziećmi?

Smoczy szlak sprawia, że zwiedzanie Krakowa przestaje być tylko spacerem między zabytkami. Zamienia się w odkrywanie kolejnych historii ukrytych w przestrzeni miasta. To jest dla nas niesamowita radość – obserwowanie rodzin, które wspólnie odkrywają kolejne smoki. Dzieci z mapą w ręku wypatrują następnych figurek, liczą odnalezione smoki i robią z nimi pamiątkowe zdjęcia. Dla wielu najmłodszych staje się to małą grą terenową, dzięki której poznawanie historii miasta odbywa się w sposób naturalny, pełen emocji i zabawy.

Smoczy szlak pokochali nie tylko najmłodsi. Coraz częściej słyszymy od odwiedzających – niezależnie od wieku – że odnalezienie wszystkich smoków staje się celem ich kolejnych wizyt w Krakowie.

Ma pani swojego ulubionego smoka?

Oczywiście, choć trudno mi wybrać tylko jednego ulubieńca. To właśnie najbardziej lubię w całym szlaku – dzięki tym niewielkim figurkom można poznawać Kraków z zupełnie innej, mniej oczywistej perspektywy. Dlatego lubię je wszystkie!

Szczególnie cieszy mnie, że szlak się rozwija. Jednym z najnowszych smoków jest Smok Lotnik – stoi w miejscu, które wielu osobom kojarzy się z początkiem czegoś nowego – z podróżami, odkrywaniem świata i nowymi doświadczeniami. Myślę, że każda podróż jest pewnego rodzaju przygodą, a on symbolicznie ją rozpoczyna. Pokazuje, że Kraków potrafi opowiadać o sobie w lekki, serdeczny i pełen humoru sposób. I mam nadzieję, że z każdym kolejnym smokiem na smoczym szlaku coraz więcej osób będzie chciało wyruszyć z nami na taki właśnie spacer.

Rozmawiała: Jolanta Tęcza-Ćwierz