górne tło

Kontynuacja działań na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Krakowa

Pełniący funkcję Prezydenta Miasta Krakowa Stanisław Kracik spotkał się z przedstawicielami branży energetycznej oraz ekspertami ds. transformacji energetycznej. Głównym celem zorganizowanego w Urzędzie Miasta Krakowa Energetycznego Okrągłego Stołu było podsumowanie dotychczasowych działań dotyczących wyzwań związanych m.in. z modernizacją sieci ciepłowniczej i bezpieczeństwem dostaw energii.

System ciepłowniczy Krakowa został ukształtowany w oparciu o centralne źródła ciepła, zlokalizowane początkowo na terenie kombinatu hutniczego w Nowej Hucie, a następnie w Łęgu i Skawinie. Istniejące źródła od kilkudziesięciu lat zapewniają bezpieczeństwo dostaw ciepła dla Krakowa i jego mieszkańców. Biorąc pod uwagę nowe regulacje unijne, które mają również wpływ na aspekty ekonomiczne związane z produkcją ciepła, niezbędne jest przeprowadzenie transformacji energetycznej systemu ciepłowniczego w Krakowie, podobnie jak we wszystkich innych miastach w Polsce.

Kluczowym zadaniem stawianym przed powołanym w 2024 r. przez Prezydenta Miasta Krakowa Zespołem ds. bezpieczeństwa energetycznego Krakowa (Energetyczny Okrągły Stół) było wypracowanie rozwiązań dla zaopatrzenia w ciepło miasta Krakowa w długim horyzoncie czasowym. Najważniejsze w tym zakresie jest zapewnienie bezpieczeństwa dostaw i cen akceptowalnych dla odbiorców oraz minimalizacja wpływu na środowisko naturalne, co jest tendencją ogólnoświatową. Dodatkowo biorąc pod uwagę regulacje unijne, celem Zespołu było wypracowanie takich rozwiązań, które zapewnią utrzymanie statusu efektywnego systemu ciepłowniczego.

Bilans mocy i energii cieplnej. Trzeba myśleć i kalkulować na chłodno

W posiedzeniu Energetycznego Okrągłego Stołu, które odbyło się 5 sierpnia br., uczestniczyli przedstawiciele Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej SA w Krakowie (odpowiedzialnego za zakup ciepła i jego dystrybucję dla mieszkańców Krakowa) oraz wytwórcy ciepła dla Krakowa – PGE Energia Ciepła SA (elektrociepłownia w Łęgu, 67 proc. udziału w rynku), ReInvest Energy Skawina SA (elektrociepłownia w Skawinie, 23. proc. udziału w rynku) oraz Krakowski Holding Komunalny SA (KHK SA jest właścicielem i operatorem Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów - ZTPO, 10 proc. udziału w rynku). Obecni byli również przedstawiciele Wydziału Gospodarki Komunalnej i Infrastruktury UMK.

Z informacji przekazanych podczas spotkania przez MPEC wynika, że bilans mocy i energii cieplnej zakupionej przez Kraków na koniec 2025 r. wygląda następująco:

Łącznie daje to 1640,2 MW i 12 372,5 TJ.

Dzięki działaniom w ramach Zespołu ds. bezpieczeństwa energetycznego Krakowa oszacowano, że prognozowane zapotrzebowanie na moc cieplną dla naszego miasta w 2031 r. wyniesie ok. 1350 MW, zaś prognozowane roczne zapotrzebowanie na energię cieplną w 2031 r. to ok. 11 400 TJ. Można też zakładać, że w perspektywie kolejnych lat– roku 2040 czy 2050 – zapotrzebowanie to będzie maleć.

Umowy z dostawcami i prawo antymonopolowe. Lepiej dmuchać na zimne

Podczas spotkania przypomniano, że MPEC SA jako zarządzający systemem dystrybucyjnym ma kompetencje do organizacji ruchu sieciowego, ustalenia programu pracy sieci ciepłowniczej oraz uzgadniania z wytwórcami wielkości zamówienia mocy i ilości ciepła. Do kompetencji MPEC należy również zapewnienie, by w całym prognozowanym okresie system ciepłowniczy spełniał wymagania dotyczące efektywności energetycznej.

Z kolei przedsiębiorstwa energetyczne realizują przyjęte uchwałą Rady Miasta Krakowa „Założenia do planu zaopatrzenia Gminy Miejskiej Kraków w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe na lata 2023-2038”, podejmując decyzje biznesowe na podstawie prac zrealizowanych w ramach Energetycznego Okrągłego Stołu co do struktury urządzeń i wielkości budowanych źródeł ciepła. Wytwórcy muszą mieć jednak pewność, że w przyszłości moce pozyskane dzięki inwestycjom zostaną wykorzystane. Z tego ostatniego powodu, dystrybutor, w tym przypadku MPEC SA, może zawierać porozumienia inwestycyjne z wytwórcami ciepła, obejmujące takie elementy jak gwarancja minimalnej liczby godzin pracy czy gwarantowana ilość odbioru energii, ale muszą być one zgodne z prawem antymonopolowym.

Prace nad takim porozumieniem – dot. doboru obciążeń dla źródeł ciepła zasilających sieć ciepłowniczą w perspektywie długoterminowej - dla Krakowa trwają, przed podpisaniem jego treść będzie konsultowana z Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, by uniknąć późniejszych zarzutów o podział rynku.

Inwestycje w infrastrukturę. Nikt nie zasypia gruszek w popiele

Przedstawiciele wytwórców ciepła poinformowali Prezydenta Miasta Krakowa o inwestycjach w infrastrukturę energetyczną. Jeśli chodzi o PGE EC, w grudniu 2025 r. rozpoczęła się budowa kogeneracyjnego źródła ciepła, na które składają się dwa układy silników gazowych o łącznej mocy elektrycznej około 100 MWe i mocy cieplnej 100 MWt. Z kolei w lutym br. podpisano umowę na budowę gazociągu przyłączeniowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą.

Spółka planuje kolejne inwestycje w Krakowie związane z rozwojem nowoczesnych i bardziej przyjaznych środowisku źródeł energii. Wśród prowadzonych działań są projekty wykorzystujące lokalny potencjał odnawialnych źródeł energii, w tym pompa ciepła na Wiśle, kotły elektrodowe, a także kolejne etapy budowy wspomnianego kogeneracyjnego źródła ciepła.

Spółka planuje również przepaliwować na gaz istniejącą kotłownię szczytową. Nowe urządzenia wytwórcze będą współpracować z istniejącym akumulatorem ciepła, tak aby dodatkowo zwiększać efektywność wytwarzania, która będzie miała pozytywny wpływ na ceny ciepła. Łączna moc planowanych inwestycji sięga 960 MWt.

Wypracowany przez PGE EC pakiet rozwiązań technologicznych pozwala na zwiększenie bezpieczeństwa dostaw ciepła, uwzględnia kwestię akceptowalności cen dla mieszkańców Krakowa oraz przyczynia się do utrzymania przez system ciepłowniczy statusu efektywnego. Z punktu widzenia podmiotu, który ponosi największe nakłady na inwestycje związane z transformacją energetyczną krakowskiego systemu ciepłowniczego, jednym z kluczowych elementów jest formalne potwierdzenie zapotrzebowania na moc wynikającą z planowanej eksploatacji urządzeń.

Inwestycje są realizowane lub planowane – z terminami finalizacji w latach 2027-2031 również przez ReInvest Energy Skawina SA, wszystko w ramach planowanej koncepcji zastąpienia źródeł węglowych. Mowa o budowie bloku biomasowego (moc cieplna 35 MWt, moc elektryczna 9 MWe), przyłącza gazowego do RE Skawina, czterech lub pięciu kotłów gazowych (całkowita moc cieplna 140-175 MWt), 77 silników gazowych (max. moc elektryczna 350 MWe, max. moc cieplna 100 MWt) oraz kotła elektrodowego (moc cieplna 30 MWt) z magazynem ciepła (pojemność 20 tys. m sześc.).

W najbliższych latach także Miasto Kraków planuje zwiększenie udziału własnych źródeł w rynku ciepła, co również ma wzmocnić bezpieczeństwo energetyczne oraz stabilizować ceny ciepła dla odbiorców. Cel ten będzie realizowany m.in. poprzez: