Michał Niezabitowski ponownie prezesem Stowarzyszenia Muzealników Polskich
Michał Niezabitowski, dyrektor Muzeum Krakowa, ponownie stanął na czele Stowarzyszenia Muzealników Polskich. Podczas Walnego Zjazdu Delegatów w Warszawie wybrano władze SMP na lata 2026–2030.
Stowarzyszenie rozpoczyna nową kadencję z mocniejszą reprezentacją środowiska i doświadczeniem szerokiej współpracy. Przed polskimi muzeami pojawiają się jednak kolejne wyzwania. Jak podkreśla prezes SMP, odpowiedzią powinny być wspólne działanie, wiedza i silny głos środowiska. Pierwszym dużym sprawdzianem będzie II Kongres Muzealniczek i Muzealników Polskich w Kielcach.
Tysiąc osób w Kielcach. Pierwszy cel nowej kadencji
II Kongres Muzealniczek i Muzealników Polskich odbędzie się 5–7 maja 2027 r. Wydarzenie ma być wspólnym przedsięwzięciem organizacji reprezentujących różne części środowiska muzealnego i miejscem rozmowy o przyszłości polskich muzeów. Jednym z jego najważniejszych tematów będzie nowe prawo o muzeach. SMP zabiega o regulacje odpowiadające współczesnym realiom funkcjonowania muzeów – dotyczące m.in. finansowania i powiększania zbiorów, dziedzictwa niematerialnego, powoływania dyrektorów, rozwoju zawodowego muzealników i roli rad muzeów.
Kielce to jednak dopiero początek. Michał Niezabitowski wskazuje na potrzebę dalszego wzmacniania pozycji środowiska w sprawach dotyczących muzeów i ich zespołów. Jak mówi, opinie muzealników nie zawsze są uwzględniane, a wokół instytucji pojawiają się spory dotyczące wpływu na decyzje i kierunki ich działania. SMP chce nadal uczestniczyć w tych rozmowach jako reprezentant środowiska.
– Musimy w każdej kadencji wymyślać się na nowo, a to oznacza zmianę – podkreśla prezes SMP.
Środowisko muzealne coraz częściej mówi w ważnych sprawach wspólnym głosem. W latach 2022–2026 do SMP dołączyły 32 nowe muzea instytucjonalne, zwiększając ich liczbę do 86. Stowarzyszenie wydało 79 opinii dotyczących powoływania dyrektorów muzeów, a jego przedstawiciele uczestniczyli w 46 komisjach konkursowych i 31 radach muzeów. Łącznie dało to 156 procedur eksperckich i opiniodawczych.
Równolegle rozwijano współpracę w środowisku: organizowano ogólnopolskie spotkania muzeów instytucjonalnych i debaty „Muzea jutra”, reaktywowano Oddział Wielkopolski, a SMP było partnerem i patronem ponad 20 konferencji, kongresów i wydarzeń branżowych.
Dojrzałość, współpraca, zmiana
Jednym z najważniejszych doświadczeń poprzedniej kadencji było budowanie sojuszy. SMP łączy dziś członków indywidualnych i instytucjonalnych, a przygotowania do II Kongresu stały się okazją do współpracy z szerokim gronem organizacji muzealnych.
– Zdobyliśmy cenną dojrzałość i zdolność do łączenia się w sojusze z innymi organizacjami. To znacząco nas wzmacnia – mówi Michał Niezabitowski. Ten kierunek ma być kontynuowany w nowej kadencji. Ważne miejsce zajmą także wiedza i działalność ekspercka. – SMP musi się stać bastionem wiedzy! – podkreśla prezes, wskazując na znaczenie konferencji, publikacji i opinii eksperckich.
Szczegółowy program kadencji określą nowe władze, uwzględniając postulaty zgłoszone podczas zjazdu. Już dziś wyraźnie widać jednak najważniejsze kierunki: więcej współpracy, silniejsza reprezentacja środowiska i gotowość do reagowania na szybko zmieniającą się rzeczywistość.
Dr Michał Niezabitowski (ur. 1962) - historyk, muzealnik, muzeolog, Od 1985 r. związany z Muzeum Krakowa, od 2004 r. dyrektor tej instytucji. Od 2018 r. pracownik naukowy Instytutu Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie w katedrze historii XIX w. Dyrektor Centrum Badan Muzeologicznych w macierzystym instytucie. Od 2012 prezes Stowarzyszenia Muzealników Polskich, od 2016 wiceprezes Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa. Redaktor naczelny rocznika naukowego „Krzysztofory”. Przewodniczący Rady ds. Muzeów i Miejsc Pamięci Narodowej przy ministrze kultury i dziedzictwa narodowego.
Członek wielu gremiów, stowarzyszeń m.in.: Komitetu Kopca Kościuszki czy Prezydium Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa. Zasiada w licznych Radach muzeów polskich, m.in. Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej „Manggha” w Krakowie, Muzeum Okręgowego w Toruniu czy Muzeum Historii Polski w Warszawie.
W uznaniu dla jego wkładu w rozwój muzealnictwa, uhonorowany tytułem Małopolanina Roku 2024, odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Wolności i Solidarności oraz srebrnym medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
Autor artykułów naukowych z zakresu muzeologii i historii Krakowa. Autor monografii „Muzeum Historyczne Miasta Krakowa 1899 – 1996 – 2019”, Kraków 2021. Autor scenariuszy wystaw i towarzyszących im katalogów, w tym. m.in. „Między Hanzą a Lewantem” (1996), „Znak Wiecznotrwały” (2002), „Kościuszko, bohater wciąż potrzebny” (2020).