Październik w Pałacu Potockich. Wszystkie strony kultury

W październiku w Pałacu Potockich doświadczymy kultury w całym jej bogactwie – literatury, sztuki, kina, prasy, nowych technologii, doświadczeń i obrazów.

Pałac pełen festiwali

Festiwalowa przygoda w Pałacu Potockich rozpocznie się 5 października wraz z otwarciem trwającego pięć dni Human Week 2026. Podczas kilkunastu spotkań uczestnicy porozmawiają o tym, jak życie w ciągłym „za dużo” wpływa na dzieci, dorosłych i seniorów, oraz zapytają, co dzieje się z człowiekiem, kiedy niemal wszystko wokół konkuruje o jego uwagę.

Od 9 do 11 października podczas Nocy Poezji uczestnicy przyjrzą się literaturze przez pryzmat zbrodni, tajemnicy i moralnych dylematów, będących osią programową tegorocznej edycji, poświęconej motywom kryminalnym.

Festiwal Conrada (19–25 października) jest już stałym gościem Pałacu Potockich – podczas 18. edycji wydarzenia stanie się on przestrzenią rozmów o literaturze, kulturze i różnych obliczach nieposłuszeństwa. W programie znalazły się spotkania i dyskusje poświęcone m.in. cenzurze, współczesnym adaptacjom klasyki, kulturze popularnej, przekładowi oraz związkom sztuki z aktywizmem. Nie zabraknie propozycji dla najmłodszych, jak warsztaty czy Literackie Chwile, a także spotkań z pisarzami, tłumaczami, krytykami i artystami.

Pałac literatury

Spotkań wokół książek nie zabraknie także poza festiwalowym nurtem. 2 października wysłuchamy premierowej debaty o myśli twórczej Piera Paola Pasoliniego, którą zainspiruje książka „Jestem siłą przeszłości”.

12 października Remigiusz Ryziński opowie o swoim powieściowym debiucie „Uczeń”, wydanym pod patronatem Krakowa Miasta Literatury UNESCO. Dzień później w Pałacu Potockich pojawią się nominowani do Nagrody Znaku i Hestii im. ks. J. Tischnera: Krystyna Czerni, Jacek Kołtan oraz Krzysztof Łapiński, którzy opowiedzą o swojej twórczości. W tym samym dniu odbędzie się również pierwsza edycja nowego, comiesięcznego cyklu „Klub Książki Środkowoeuropejskiej”, a 14 października z czytelnikami spotka się Jakob Andratsch – rezydent literacki Krakowa Miasta Literatury UNESCO. Ostatniego dnia miesiąca Antonina Tosiek – autorka reportażu „Przepraszam za brzydkie pismo. Pamiętniki wiejskich kobiet”, wraz z Karoliną Kulpą i Zuzanną Salą porozmawia o tym, jak zmieniała się polska wieś w XX wieku.

Pałac obrazu

Pierwszą wystawę „Vis Vitalis”, będącą opowieścią o sile, pasji i odwadze niezwykłych Polek, zaprezentowaną w formie artystyczno-modowego eksperymentu, widzowie będą mogli oglądać od 2 do 10 października.

Pięć dni po jej zakończeniu w pałacowej galerii zagoszczą dwie wystawy festiwalu „Patchlab”. Główna ekspozycja „Dream Sim” przyjrzy się momentowi, w którym granica między tym, co realne, wyobrażone i symulowane staje się coraz mniej wyraźna. Dzięki „Dark Rooms. VR Experience” widzowie wejdą w intymne historie dotyczące tożsamości, traumy i przemiany, opowiadane przez osoby, które ich doświadczyły. Ekspozycja w Pałacu Potockich będzie polską premierą projektu, który debiutował w 2025 roku podczas 82. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Wenecji.

Zwieńczeniem programu spotkań ze sztuką będzie wydarzenie „Malować film” (23 października – 8 listopada), łączące malarstwo, kino i literaturę. Współczesne polskie twórczynie podejmą na płótnach dialog z filmami Andrzeja Wajdy i produkcjami polskiej szkoły filmowej, nierzadko bazującymi na pierwowzorach literackich. Obejrzymy m.in. prace Julii Mirny, Magdaleny Gronowskiej czy Agaty Buzek.

Pałac Prasy i „Konfrontacje w Pałacu”

Nowy pałacowy cykl „Konfrontacje w Pałacu” to spotkania, podczas których seans filmowy stanie się punktem wyjścia do dyskusji zaproszonych gości i gościń, w którą włączy się oczywiście również publiczność. Na pierwszy taki wieczór organizatorzy zapraszają 27 października.

Dzień później uczestnicy pochylą się nad słowem drukowanym na łamach gazet i magazynów, a to za sprawą powracającej serii Pałac Prasy. Podczas październikowego spotkania zostanie zadane pytanie, czy Europa Środkowa jeszcze istnieje. A jeśli tak, to komu jest potrzebna i jaka czeka ją przyszłość? Okazją do dyskusji będzie premiera 60. numeru kwartalnika „Herito”.

W nadchodzącym miesiącu ruszy również nowy cykl warsztatów literacko-muzycznych dla młodzieży z klas ósmych. Podczas spotkań (12, 19 i 26 października) wyjątkowe koncerty krakowskiego zespołu Zorza przeniosą młodych słuchaczy w świat poezji Juliana Tuwima w zaskakujących, jazzowych aranżacjach

Rezydencja literacka w Pałacu Potockich: Lynsey May

Lynsey May to doceniana i wielokrotnie nagradzana szkocka pisarka. Jej debiut powieściowy „Weak Teeth” (2023) w maju 2024 roku zdobył nagrodę Waterstones Scottish Book of the Month. W tym samym roku autorka została wyróżniona jako jedna z „dziesięciu wschodzących gwiazd brytyjskiej literatury” ILX 10 – międzynarodowego programu wymiany literackiej organizowanego przez National Centre for Writing. Jej nowa powieść „Prodigy” ukaże się na początku 2027 roku. W październiku Lynsey May zamieszka w Pałacu Potockich jako uczestniczka rezydencji partnerskich Miast Literatury UNESCO – Krakowa i Edynburga.