Kraków dołączył do grona światowych miast uznawanych za liderów zrównoważonej turystyki. Miasto otrzymało Brązową Odznakę w programie certyfikacji, przyznawaną przez międzynarodową organizację Green Destinations Foundation, której standardy są uznawane przez Global Sustainable Tourism Council (GSTC) – najważniejszą światową organizację wyznaczającą kierunki rozwoju zrównoważonej turystyki. To pierwsze takie wyróżnienie dla polskiego miasta oraz jedno z pierwszych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.
Wynik, jaki osiągnął Kraków to aż 8,3 punktów na 10 możliwych. Uzyskane wyróżnienie jest potwierdzeniem wieloletnich działań miasta na rzecz odpowiedzialnego zarządzania ruchem turystycznym, ochrony dziedzictwa kulturowego, poprawy jakości życia mieszkańców oraz rozwoju turystyki w sposób zrównoważony i zgodny z potrzebami lokalnej społeczności. Audytorzy szczególnie docenili strategiczne podejście miasta do zarządzania turystyką oraz realizację założeń dokumentu kierunkowego „Polityka zrównoważonej turystyki Krakowa 2021–2028”, przyjętego uchwałą Rady Miasta Krakowa w 2021 r.
Green Destinations to międzynarodowy program oceny i certyfikacji destynacji turystycznych oparty na globalnych standardach zrównoważonego rozwoju. Standard obejmuje sześć kluczowych obszarów:
Program umożliwia niezależną ocenę działań prowadzonych przez miasta i regiony oraz wskazuje kierunki dalszego doskonalenia polityki turystycznej. Destynacje otrzymujące wyróżnienie stają się częścią międzynarodowej sieci wymiany doświadczeń i dobrych praktyk w zakresie zrównoważonej turystyki.
Wyróżnienie zostało przyznane po wielomiesięcznym procesie przygotowań, podczas którego Wydział ds. Turystyki przedstawił dokumentację dotyczącą ponad 100 kryteriów i wskaźników związanych ze zrównoważonym rozwojem turystyki. Obejmowały one zagadnienia środowiskowe, społeczne, gospodarcze i kulturowe, a także sposób zarządzania destynacją oraz długofalowe planowanie rozwoju turystyki.
Wyróżnienie przyznane przez Green Destinations Foundation potwierdza wysoki poziom działań Krakowa w obszarach kluczowych dla zrównoważonej turystyki, takich jak odpowiedzialne zarządzanie, ochrona dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego, gospodarka odpadami oraz działania klimatyczne. Jest również wyrazem uznania dla działań podejmowanych przez miasto na rzecz utrzymania atrakcyjności turystycznej Krakowa w długiej perspektywie.
Co istotne, w systemie Green Destinations oceniane są nie tylko widoczne efekty działań samorządu, ale również strategie, polityki oraz mechanizmy zarządzania uwzględniające zasady zrównoważonego rozwoju. Oznacza to, że wyróżnienie stanowi potwierdzenie nie tylko osiągniętych rezultatów, ale także jakości procesów stojących za rozwojem turystyki w Krakowie.
Przeprowadzony audyt wykazał, że Kraków osiąga bardzo dobre wyniki w większości ocenianych obszarów. Najwyżej oceniono kategorie:
Najwyższą ocenę Kraków uzyskał w kategorii współpracy z interesariuszami rynku turystycznego i komunikacji. Audytorzy docenili przejrzystość działań, dostępność informacji, zaangażowanie interesariuszy oraz rozwinięte struktury współpracy pomiędzy miastem, mieszkańcami, organizacjami społecznymi i branżą turystyczną. Bardzo wysoko oceniono również system zarządzania turystyką, funkcjonowanie wyspecjalizowanych struktur zajmujących się polityką turystyczną w Urzędzie Miasta Krakowa oraz działania podejmowane na rzecz dialogu społecznego i zarządzania gospodarką nocy.
Przyznanie wyróżnienia Green Destinations oznacza szereg korzyści dla miasta:
Audyt podkreśla, że status destynacji wyróżnionej przez Green Destinations stanowi niezależne, międzynarodowe potwierdzenie jakości działań podejmowanych przez samorząd i partnerów lokalnych.
Proces certyfikacji nie służy wyłącznie ocenie osiągnięć. Jest także drogowskazem wskazującym kierunki dalszego doskonalenia. Audytorzy rekomendowali przede wszystkim:
W podsumowaniu audytu eksperci podkreślili, że Kraków posiada bardzo dobrze rozwinięte fundamenty zarządzania zrównoważoną turystyką, rozbudowany system monitorowania wskaźników, aktywne mechanizmy współpracy z mieszkańcami oraz przejrzystą politykę publiczną w tym obszarze. Szczególnie wyróżniono zaangażowanie organizacji społecznych i mieszkańców oraz otwartość miasta na dialog dotyczący rozwoju turystyki.
Otrzymane wyróżnienie jest nie tylko sukcesem Krakowa, ale również ważnym sygnałem dla pozostałych miast oraz całej branży turystycznej w Polsce. Pokazuje, że rozwój turystyki może iść w parze z troską o mieszkańców, środowisko naturalne oraz dziedzictwo kulturowe, a działania podejmowane przez miasto wpisują się w najwyższe międzynarodowe standardy odpowiedzialnego zarządzania destynacją.
Co ważne, nie jest to zwieńczenie procesu, lecz kolejny krok na drodze do osiągnięcia kolejnego stopnia certyfikacji. Rekomendacje audytorów wyznaczają kierunki dalszych działań, dzięki którym Kraków będzie mógł jeszcze skuteczniej łączyć rozwój turystyki z troską o mieszkańców, dziedzictwo kulturowe i środowisko naturalne.
Zestawienie destynacji, które uzyskały tą prestiżową nagrodę dostępne na stronie.