„Kraków bez barier”. Nagrodzono tych, którzy przełamują bariery

14 października w Centrum Kongresowym ICE Kraków odbyła się gala finałowa konkursu „Kraków bez barier” 2025. Wyróżniono osoby, instytucje, firmy i inicjatywy, które przyczyniają się do tworzenia miasta bardziej dostępnego i przyjaznego osobom z niepełnosprawnościami. Nagrody przyznano m.in. za rozwiązania architektoniczne, innowacyjne projekty badawcze oraz wydarzenia i działania społeczne wspierające osoby ze szczególnymi potrzebami.

W obszarze budownictwa dostępnego nagrodę główną w kategorii przestrzenie zabytkowe otrzymały „Wystawa Międzymurze i Taras Międzymurza” na Wawelu. Wyróżnienia przyznano Galerii Krakowskiej i Ośrodkowi Ruczaj – Filii Centrum Kultury Podgórza, placowi zabaw przy ul. Zachodniej oraz Bibliotece na Wawelu, w budynku nr 5.

W kategorii innowacyjnych projektów badawczych równorzędne wyróżnienia otrzymały dwa projekty: „Inteligentna platforma do tworzenia arkuszy komórkowych w okulistyce” oraz „MXene in LEO – kosmiczne testy nanomateriałów dla przyszłych technologii monitorowania zdrowia”. W kategorii innowacyjnych technologii nie przyznano nagrody ani wyróżnienia.

W kategorii projektów społecznych nagrodę główną otrzymał Inkluzywny Salon Piękności „Patchwork”. Wyróżniono także projekt „Integracja – Inspiracja – Motywacja”, czyli spotkania dla mam dzieci z niepełnosprawnościami, oraz Krakowską Sieć Dostępności Kultury.

Natomiast w kategorii wydarzeń społecznych zwyciężyło Forum „Dostępność w Transporcie”, a wyróżnienie otrzymało wydarzenie ParaJuwe, wykorzystujące formułę gry miejskiej do przybliżania uczestnikom specyfiki różnych niepełnosprawności.

Tytuł Osobowości Roku 2025 otrzymał pan Jerzy Jabcoń, doceniony za społeczną wrażliwość, kreatywność i wytrwałość w działaniach na rzecz dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami.

W konkursie wyróżniono również firmy wspierające posiadaczy Krakowskiej Karty Rodziny z Niepełnosprawnym Dzieckiem. W kategorii firm miejskich nagrodę główną – statuetkę „Hermesa” – otrzymało Centrum Kultury Podgórza w Krakowie. Wśród firm prywatnych zwyciężyło Anikino sp. z o.o.

Konkurs „Kraków bez barier” promuje dobre praktyki i rozwiązania, które ułatwiają osobom z niepełnosprawnościami korzystanie z przestrzeni publicznej, instytucji kultury i miejskich usług. Gala była okazją do docenienia tych, którzy poprzez swoją działalność przyczyniają się do budowania Krakowa otwartego na potrzeby wszystkich mieszkańców.

Miasto bardziej dostępne

Już od 19 lat Kraków promuje osoby, instytucje i firmy, które działają na rzecz poprawy dostępności i ułatwiania codziennego życia osobom z niepełnosprawnościami. Konkurs „Kraków bez barier” wyróżnia inicjatywy, dzięki którym nasze miasto staje się coraz bardziej przyjazne, otwarte i dostępne dla wszystkich mieszkańców.

Pierwsza edycja konkursu odbyła się w 2007 roku. Jego pierwotnym celem było promowanie nowoczesnych rozwiązań w architekturze i budownictwie, które pozwalają dostosowywać budynki oraz przestrzeń publiczną do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Konkurs miał zwracać uwagę na problem barier architektonicznych i pokazywać, jak można je skutecznie likwidować.

Z biegiem lat formuła przedsięwzięcia ewoluowała, odpowiadając na zmieniające się potrzeby mieszkańców i coraz szersze rozumienie dostępności. Od 2018 roku w konkursie nagradzane są nie tylko rozwiązania w obszarze architektury i budownictwa, lecz także innowacyjne technologie, projekty badawcze oraz inicjatywy i wydarzenia społeczne. Doceniane są działania, które zwiększają możliwości uczestnictwa osób z niepełnosprawnościami w życiu miasta, ułatwiają korzystanie z jego oferty i wspierają integrację społeczną.

Jak połączyć dostępność z ochroną zabytków?

Szczególnym wyzwaniem dla Krakowa jest zapewnianie dostępności zabytkowych budynków i przestrzeni. Wprowadzanie udogodnień wymaga tu często niestandardowych rozwiązań, które pozwalają łączyć potrzeby użytkowników z ochroną wartości historycznych i architektonicznych.

Mimo tych trudności miasto stopniowo się zmienia, a świadomość znaczenia dostępności rośnie zarówno wśród mieszkańców, jak i inwestorów oraz zarządców obiektów. Coraz większa liczba dostępnych budynków, przestrzeni i wydarzeń sprawia, że osoby z niepełnosprawnościami mogą pełniej korzystać z oferty Krakowa.

Konkurs „Kraków bez barier” pokazuje, jak wiele można osiągnąć dzięki zaangażowaniu mieszkańców, przedsiębiorców, instytucji, organizacji pozarządowych oraz środowisk naukowych. Ich działania przyczyniają się do tworzenia przestrzeni, w której potrzeby osób z niepełnosprawnościami są uwzględniane na różnych etapach planowania i realizacji projektów.