Narodziny dziecka i pierwsze lata jego życia należą do najpiękniejszych doświadczeń w życiu kobiet i mężczyzn. Warto, by każde z rodziców mogło się nim nacieszyć i spędzić w tym okresie z maluchem jak najwięcej czasu. Aby to było możliwe, potrzebny jest jednak urlop.
Prawa rodziców, które towarzyszą narodzinom i wychowaniu dzieci, nie zawsze są przejrzyste. Statystyki wskazują, że wielu rodziców nie korzysta ze swoich uprawnień lub robi to nieefektywnie ze względu na trudności ze zrozumieniem skomplikowanego systemu urlopowego. W tej grupie liczni się ojcowie, co jest jedną z przyczyn, dla których wciąż niewielka cześć panów korzysta z tego uprawnienia.
Dlatego Kraków dołącza do ogólnopolskiej akcji „Tata, kiedy urlop?”. To przede wszystkim akcja informacyjna – o możliwościach i sposobach. Rusza strona tatakiedyurlop.pl, gdzie każdy tata może samodzielnie sprawdzić, na jakich zasadach i do kiedy może skorzystać z urlopu ojcowskiego, a do kiedy rodzicielskiego – ponieważ często są one mylone, przez co rodzice tracą, także finansowo. Ze strony można pobrać również wzory wniosków urlopowych, które należy złożyć u pracodawcy.
Wykorzystanie urlopu rodzicielskiego przez mężczyzn wyraźnie rośnie od 2023 roku, kiedy w Polsce weszły w życie przepisy wdrażające dyrektywę work-life balance.
W 2022 roku z urlopu rodzicielskiego skorzystało 3,7 tys. ojców. W 2025 roku było ich już 57 tys., czyli 24 proc. uprawnionych. Dane ZUS za pierwsze półrocze 2026 roku wskazują, że od stycznia do czerwca z tego urlopu skorzystało ponad 32 tys. mężczyzn.
Jednocześnie spada wykorzystanie dwutygodniowego urlopu ojcowskiego. W 2025 roku skorzystało z niego 58 proc. ojców, podczas gdy rok wcześniej było to 64 proc. Urlop ojcowski jest odrębnym uprawnieniem, płatnym w wysokości 100 proc. podstawy zasiłku. Spadek jego wykorzystania może wskazywać, że rodzice nadal nie mają wystarczającej wiedzy o dostępnych rozwiązaniach.
W ramach projektu, przy współudziale ekspertów, powstał również raport dla instytucji, samorządów oraz organizacji pozarządowych, który analizuje znaczenie partnerskiego rodzicielstwa dla rozwoju społecznego: „Rola partnerstwa w rodzicielstwie w kształtowaniu społeczeństwa równych szans”.
Kalkulator urlopowy, raport oraz towarzysząca mu akcja edukacyjna powstały w ramach projektu „Debata o roli partnerstwa w rodzinie w tworzeniu społeczeństwa równych szans”, finansowanego ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego. Organizatorem kampanii jest Fundacja Share the Care, Kraków jest jej partnerem.
Podmioty zainteresowane wsparciem akcji poprzez wywieszenie plakatu w swojej siedzibie proszone są o kontakt pod adresem: rownosc@um.krakow.pl.