Prezydent Łukasz Gibała przekazał Radzie Miasta projekt budżetu Krakowa na rok 2027. To propozycja, która zakłada dyscyplinę w gospodarowaniu środkami publicznymi, z naciskiem na takie oszczędności, których nie odczują mieszkańcy. Jednocześnie rozwijana będzie oferta komunikacji miejskiej, zarówno w zakresie taryfy, jak i budowy nowych linii tramwajowych. Rekordowe środki popłyną też na edukację.
– Jednym z priorytetów mojej prezydentury jest uzdrowienie finansów Krakowa. W kampanii wyborczej zapowiadałem, że takie działania podejmę od razu po objęciu funkcji. Przez ostatni miesiąc skrupulatnie analizowaliśmy wydatek po wydatku w każdym wydziale i każdej jednostce, dzięki czemu udało się wypracować sumę oszczędności na blisko 300 mln zł. Ten efekt był możliwy m.in. dzięki redukcji wydatków bieżących w obszarze promocji i turystyki, likwidacji departamentów, wygaszeniu miejskiej gazety oraz rezygnacji z innych zadań generujących koszty, a nieprzynoszących realnych korzyści mieszkańcom – mówi prezydent Krakowa Łukasz Gibała.
Lepsze wykorzystanie potencjału spółek miejskich w realizacji zadań Krakowa przyniosło dodatkowe 50 mln zł. W budżecie miasta pozostało również 25 mln zł, które w poprzednich latach corocznie przekazywano na spłatę kredytu związanego z TAURON Areną Kraków.
– Dla mnie kluczowe jest to, że nie oszczędzamy na edukacji, pomocy i opiece społecznej, ani też na komunikacji miejskiej. Wręcz przeciwnie, zdołaliśmy znaleźć środki na przywrócenie taryfy biletowej przyjaznej mieszkańcom, jak i na budowę siedmiu nowych linii tramwajowych: Cichy Kącik –Azory, do osiedla Kliny i przystanku SKA w Opatkowicach, do osiedla Złocień, w ciągu ulicy Lema, na odcinku Azory-Bronowice Wielkie, a także przedłużenie linii tramwajowej z pętli osiedla Piastów w kierunku przystanku kolejowego Kraków Piastów, i wreszcie do Szpitala Uniwersyteckiego w Prokocimiu. Na niektórych odcinkach prace będą już prowadzone w terenie, dla reszty rozpocznie się etap przygotowawczy i projektowy. Sądzę, że w perspektywie 5-7 lat te nowe połączenia powstaną i Krakowianie będą mogli z nich korzystać – podkreśla prezydent.
Priorytetem miasta, gdy chodzi o naprawę finansów, jest ograniczanie deficytu budżetowego. Ten planowany na koniec 2026 roku ma wynieść -1 mld 276,4 mln zł, ale rok 2027, według projektu budżetu, ma się zamknąć deficytem wyraźnie już niższym, tj. -956,9 mln zł.
– Wierzę, że Kraków w 2029 roku może mieć budżet zrównoważony. I to jest cel, który postawiłem swojej administracji na najbliższe lata – dodaje prezydent.
Projekt zakłada, że w 2027 roku dochody Krakowa sięgną 10 mld 927 mln zł – i będą wyższe o 652 mln zł w stosunku do planu przyjętego na 1 stycznia 2026 r.
Dominujące znaczenie w planie dochodów będą miały wpływy z podatku PIT i CIT – od 2025 roku, czyli od wprowadzenia rządowej reformy, to one stanowią filar finansowania samorządów. Z informacji ministra finansów wynika, że w 2027 roku do budżetu Krakowa wpłynie:
Naliczona dla Krakowa łączna kwota wpływów z PIT i CIT (6 mld 592,8 mln zł) będzie stanowić ponad 60 proc. dochodów miasta ogółem. Nowy model finansowania samorządów premiuje aktywność gospodarczą miast i gmin, ponieważ udziały w podatkach PIT i CIT liczone są obecnie na podstawie dochodów, jakie realnie osiągają: podatnicy rozliczający się na terenie danej gminy oraz lokalne firmy i przedsiębiorstwa. Wielkość wpływów do budżetu samorządu odzwierciedla więc siłę lokalnej gospodarki, ale trzeba też mieć świadomość, że działa to z dwuletnim opóźnieniem, zarówno przy jej ożywieniu, jak i spowolnieniu.
W projekcie budżetu zaplanowano spadek dochodów ze sprzedaży mienia – z 84,8 mln zł (2026 rok) do 39,8 mln zł (2027 rok), co oznacza koniec polityki jednorazowego finansowania bieżących potrzeb poprzez sprzedaż majątku, np. masową wyprzedaż mieszkań komunalnych. Ograniczenie tej kategorii dochodów uszczupli budżet miasta, ale jest kosztem, który warto ponieść, by chronić miejski zasób mieszkaniowy.
Podsumowując, dochody bieżące Krakowa – te, z których finansowane są codzienne zadania miasta – mają w 2027 roku wynieść 10 mld 738,4 mln zł. Oznacza to wzrost o 815 mln zł w stosunku do planu na 1 stycznia 2026 roku. Dochody majątkowe natomiast spadną, m.in. z przyczyn, których mowa wyżej, i wyniosą około 189,2 mln zł.
Projekt zakłada, że w 2027 roku wydatki Krakowa ogółem sięgną 11 mld 884 mln zł i będą realizowane w podziale na wydatki bieżące: 10 mld 349 mln zł oraz majątkowe (głównie program inwestycyjny): 1 mld 534 mln zł.
Największą pozycję w wydatkach bieżących (35,4 proc.) będzie stanowiła edukacja, na którą w przyszłym roku zaplanowano 4 mld 099 mln zł (rok wcześniej było to 3 mld 812 mln zł), ale jeśli dodać do tego pulę na wydatki inwestycyjne, czyli 110 mln zł na budowę i rozbudowę szkół – to krakowska edukacja wejdzie w 2027 rok z rekordowym budżetem o wartości 4 mld 209 mln zł.
Drugą największą pozycją będzie transport i łączność, gdzie na bieżące wydatki (m.in. utrzymanie komunikacji miejskiej i przywrócenie taryfy biletowej odpowiadającej potrzebom mieszkańców) przewidziano w przyszłym roku 1 mld 592 mln zł (rok wcześniej 1 mld 431 mln zł), jeśli jednak doliczyć wydatki inwestycyjne, czyli 839 mln zł, to na transport i łączność miasto wyda 2 mld 431 mln zł.
W porównaniu z planem na 1 stycznia 2026 rok wydatki majątkowe w 2027 roku mają być niższe o około 9,9 proc. – wyniosą 1 mld 534 mln zł (wobec 1 mld 704 zł w 2026 roku), z czego na sam przyszłoroczny program inwestycyjny zarezerwowano 1 mld 412 mln zł.
Ograniczenie puli wydatków inwestycyjnych nie oznacza rezygnacji z kluczowych przedsięwzięć. Miasto koncentruje środki na najważniejszych zadaniach infrastrukturalnych, transportowych i społecznych.
Największe środki inwestycyjne zostaną skierowane na transport i łączność – m.in. na budowę linii tramwajowej Krowodrza Górka–Azory, budowę przystanku kolejowego SKA Kraków Prądnik Czerwony, inwestycje drogowe, modernizację torowisk, budowę chodników i ścieżek rowerowych oraz poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Kontynuowany będzie rozwój infrastruktury edukacyjnej – budowy i rozbudowy szkół i przedszkoli.
Wśród pozostałych przedsięwzięć znalazły się m.in. remonty pustostanów, modernizacja Szpitala Specjalistycznego im. Stefana Żeromskiego, rozwój infrastruktury sportowej, budowa basenów i hal sportowych, inwestycje w kulturę oraz rewitalizacja terenów zielonych.
Ważnym elementem polityki inwestycyjnej jest zwiększenie środków pozostających w dyspozycji dzielnic. W 2027 roku mają one wynieść 114,2 mln zł, czyli o 15 proc. więcej niż w 2026 roku.