Marsyard w Krakowie: konkurs kosmicznych łazików rozstrzygnięty
W Krakowie – metropolii, która ma wyjątkowy potencjał, aby stać się regionalnym liderem sektora kosmicznego – odbył się 11. European Rover Challenge, prestiżowe wydarzenie łączące międzynarodowe zawody robotów marsjańskich, konferencję naukową i interaktywną strefę popularyzującą naukę. Kampus AGH przeobraził się w Marsyard, gdzie od 29 do 31 sierpnia byliśmy świadkami kosmicznych eksploracji!
Zawody robotów marsjańskich odbyły się w formule on-site i remote. Stacjonarnie drużyny rywalizowały na Marsyardzie inspirowanym Valles Marineris, czyli złożonym systemie kanionów zlokalizowanych na Marsie. Ten specjalny teren dla łazików przygotowano na kampusie AGH, przy Wydziale Fizyki i Informatyki Stosowanej. Zespoły wykonywały zadania wzorowane na misjach NASA i ESA, m.in. autonomiczną nawigację, pobieranie próbek, zadania konserwacyjne oraz nową konkurencję astrobiologiczną, polegającą na identyfikacji potencjalnych śladów życia lub związków chemicznych niezbędnych dla życia. Tegorocznym zwycięzcą został szwajcarski zespół EPFL Xplore reprezentujący Politechnikę Federalną w Lozannie. Na drugim miejscu znaleźli się zawodnicy STAR Dresden e.V. reprezentujący Uniwersytet Techniczny w Dreźnie, a trzecie miejsce zajęli gospodarze – ekipa AGH Space Systems z Akademii Górniczo-Hutniczej. W ceremonii medalowej wziął udział Prezydent Miasta Krakowa Aleksander Miszalski.
Organizatorem wydarzenia jest Europejska Fundacja Kosmiczna, a współorganizatorem Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie. Partnerem regionalnym jest Województwo Małopolskie, a Kraków pełni funkcję Miasta Gospodarza.
Szczegóły wydarzenia: roverchallenge.eu.
Space Industry Hub pod krakowskim niebem
Kraków śmiało aspiruje do miana space city – i nie jest to wcale odległa wizja. Miasto ma i rozwija potencjał, który jest w stanie zaspokoić potrzeby tak dynamicznego sektora jak przemysł kosmiczny. Space Industry Hubs powstają bowiem tam, gdzie mogą liczyć na odpowiedni ekosystem: silne zaplecze naukowo-edukacyjne, wspierającą infrastrukturę (w tym partnerstwo samorządu, uczelni i biznesu, szybki transfer wiedzy, szeroką pulę talentów z unikalnym know-how) oraz korzyści wynikające z międzynarodowej rozpoznawalności miejsca i dobrej atmosfery dla biznesu, innowacji i kreatywności.
Kraków, jeden z największych ośrodków akademickich i technologicznych w kraju, jest od wielu lat mocno zaangażowany w rozwój technologii związanych z kosmosem i lotnictwem. Krakowskie uczelnie – Akademia Górniczo-Hutnicza, Uniwersytet Jagielloński, Politechnika Krakowska, Uniwersytet Rolniczy, Polska Akademia Nauk – rozwijają badania w zakresie inżynierii kosmicznej, danych satelitarnych, AI i technologii IT.
Szeroko rozumianą tematyką kosmiczną w aspekcie badawczym i dydaktycznym zajmuje się Centrum Technologii Kosmicznych – wyspecjalizowana jednostka AGH, powstała w 2020 roku. Wspiera ona m.in. studentów pracujących w zespole konstrukcyjnym AGH Space Systems, o którym co jakiś czas głośno jest na arenie międzynarodowej za sprawą powstających w uczelnianych laboratoriach rakiet sondujących, łazików planetarnych czy gondoli balonów stratosferycznych.
Kraków jest także ośrodkiem, w którym działa wiele firm, instytucji naukowych, centrów badawczo-rozwojowych i startupów, bezpośrednio lub pośrednio podejmujących projekty z obszaru kosmonautyki i technologii kosmicznych. Co istotne, mają one dostęp do infrastruktury wsparcia w postaci Krakowskiego Parku Technologicznego, który podejmuje szereg inicjatyw związanych z wykorzystaniem kosmicznych innowacji w rozwoju przemysłu 4.0, Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego i Małopolskiej Rady ds. Sektora Kosmicznego. Ta ostatnia to szerokie forum skupiające przedstawicieli samorządu, naukowców i ekspertów, w tym członków organizacji i agencji zajmujących się kosmonautyką – przewodzi mu prof. Tadeusz Uhl, dyrektor Centrum Technologii Kosmicznych AGH, oraz jego zastępca Łukasz Wilczyński, prezes Europejskiej Fundacji Kosmicznej.
Globalnie rozpoznawalna marka, jaką wypracował sobie Kraków, przyciąga nie tylko inwestorów, naukowców i turystów, ale też wielkie wydarzenia o międzynarodowym zasięgu, dla których w zależności od formuły nasze miasto jest współorganizatorem, partnerem lub gospodarzem. Są to przedsięwzięcia o charakterze naukowym, międzysektorowym, popularyzatorskim, często kładące nacisk na networking i poszukiwanie innowacyjnych rozwiązań (KGK Space Resources Conference, Open Eyes Economy Summit czy Copernicus Festival).
Staraniom Krakowa, by tworzyć przyjazną przestrzeń dla rozwoju branży kosmicznej, sprzyja również fakt, że Polska już od dekady jest członkiem Europejskiej Agencji Kosmicznej i dzięki umowie Artemis może brać udział w misjach NASA na Księżyc. Wielu polskich inżynierów pracuje również w Europejskiej Agencji Kosmicznej, a studenci polskich uczelni wygrywają większość zawodów związanych z technologiami kosmicznymi w Europie i na świecie.
Nie tylko smart, także space
Bez technologii kosmicznych, z których tak wiele znalazło już praktyczne zastosowanie w naszym codziennym życiu, trudno sobie dziś wyobrazić dalszy rozwój innowacji i nowoczesnych rozwiązań wdrażanych w różnych sektorach, od przemysłu, przez medycynę, po zarządzanie inteligentnym miastem. Dlatego Kraków, który swój rozwój opiera na czterech filarach: budowaniu gospodarki opartej na wiedzy, promowaniu innowacyjności, wspieraniu przedsiębiorczości opartej na kreatywności (firmy technologiczne, startupy) i wdrażaniu rozwiązań smart city w wielu obszarach (gospodarka, kapitał ludzki i społeczny, jakość życia, mobilność, środowisko naturalne i zarządzanie), chce aktywnie uczestniczyć w rozwoju młodej, lecz prężnej polskiej branży kosmicznej.
W ostatnich latach znacząco wzrosła w Krakowie liczba inicjatyw sieciujących różne podmioty podejmujące badania i lokujące inwestycje w sektorze kosmicznym. W 2022 roku Województwo Małopolskie wraz z Akademią Górniczo-Hutniczą, Instytutem Fizyki Jądrowej PAN, Politechniką Krakowską i Krakowskim Parkiem Technologicznym dołączyło do Stowarzyszenia NEREUS. Skupia ono europejskie regiony wykorzystujące technologie kosmiczne i wspiera sektor wysokich technologii związanych z branżą kosmiczną, m.in. w zakresie wymiany wiedzy i zdobywania finansowania, niezbędnych do planowania i rozwijania projektów. Kilka lat wcześniej władze Małopolski, Krakowa, KPT i PK podpisały list intencyjny wyrażający chęć utworzenia inkubatorów przedsiębiorczości Europejskiej Agencji Kosmicznej i wspólnego działania w obrębie rozwoju technologii kosmicznych.
Pączkują także kolejne inicjatywy edukacyjne: Akademia Górniczo-Hutnicza w ramach międzynarodowego konsorcjum UNIVERSEH opracowuje innowacyjny, holistyczny program edukacji łączący inżynierię kosmiczną z zagadnieniami dotyczącymi zrównoważonego rozwoju i ochrony klimatu, prowadzi także studia inżynierskie ze specjalizacją kosmiczną (Upstream, Downstream, Biomedical), w ramach których studenci odbywają staże w firmach z branży technologicznej i kosmicznej; na Wydziale Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej UJ powstaje teleskop kosmiczny, mający wkrótce zbadać tajemnice pochodzenia ziemskiej wody i nie tylko; pierwszy w Polsce habitat umożliwiający symulacje misji kosmicznych i testowanie rozwiązań w warunkach zbliżonych do misji księżycowych i marsjańskich ma niedługo uruchomić AGH.
