Nagroda im. ks. Stanisława Musiała wręczona

Nagroda im. ks. Stanisława Musiała została ustanowiona przez Klub Chrześcijan i Żydów „Przymierze”. Przyznawana jest w dwóch kategoriach: za twórczość wspierającą ducha dialogu oraz za inicjatywy społeczne służące pojednaniu. Laureatów wybiera Kapituła, której przewodniczy Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, a w gronie fundatorów znajdują się m.in. władze Krakowa, Gmina Wyznaniowa Żydowska w Krakowie oraz Jewish Community Centre w Krakowie.

– Nieprzypadkowo Nagroda im. Ks. Stanisława Musiała przyznawana jest w Krakowie – mieście wielowiekowej koegzystencji dwóch narodów, polskiego – chrześcijańskiego i żydowskiego. Od jej ustanowienia w 2008 r. Kapituła Konkursowa wyróżnia osoby i podmioty zbiorowe zaangażowane w prace na rzecz dialogu i współpracy chrześcijańsko-żydowskiej – mówił podczas uroczystości zastępca prezydenta Stanisław Kracik.

Prof. Monika Adamczyk-Garbowska należy do grona najważniejszych badaczek literatury żydowskiej. Zajmuje się twórczością powstającą w różnych językach, ze szczególnym uwzględnieniem literatury jidysz. Jej dorobek naukowy obejmuje liczne publikacje poświęcone tożsamości żydowskiej, wielojęzyczności oraz związkom kultury żydowskiej z Polską. Równolegle prowadzi działalność translatorską, dzięki której polscy czytelnicy zyskali dostęp do dzieł klasyków literatury jidysz, takich jak Isaac Bashevis Singer, Szalom Asz czy Mordechaj Canin.

Była inicjatorką i współredaktorką projektów naukowych analizujących świat utracony w czasie Zagłady i powojenne losy ocalałych oraz konsekwencje Holokaustu w Polsce. – Nie będzie ryzyka przesady w stwierdzeniu, że ujawniając w polskiej historii obecność niepokojąco licznych i rozległych „białych plam”, które swoimi interwencjami od lat stara się wypełniać, prof. Adamczyk-Grabowska znacząco poszerzyła pole naszej narodowej tożsamości – podkreślił w laudacji prorektor UJ prof. Maciej Małecki.

Drugim laureatem został o. Paweł Mazanka, redemptorysta, filozof i kierownik Katedry Metafizyki Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, który od lat podejmuje działania na rzecz upamiętnienia żydowskiej społeczności Szydłowa i okolic. Jego inicjatywy obejmują badania archiwalne i dokumentowanie losów dawnych mieszkańców oraz współpracę z lokalnym samorządem i instytucjami kultury.

– Działalność Profesora nie ogranicza się tylko do badań archiwalnych. Począwszy od 2006 r., ojciec Paweł Mazanka nawiązywał kontakty z osobami pochodzenia żydowskiego, związanymi z okolicami Powiatu Staszowskiego. Dzięki niemu udało się zorganizować m.in. wizytę 150 uczniów z Izraela w Staszowie oraz spotkanie z polską rodziną we wsi Czajków, której przodkowie uratowali w czasie wojny 14-letniego Gawriela Singera podkreślił zastępca prezydenta Stanisław Kracik. – Inicjatywy ojca Mazanki spotkały się także z zainteresowaniem Ambasady Izraela w Warszawie, które zaowocowało dwukrotną wizytą zastępcy ambasadora Nadava Eshcara w Staszowie – w 2011 r. oraz w 2012 r., w związku z obchodami 70. rocznicy zagłady społeczności żydowskiej Staszowa – dodał Stanisław Kracik.

Szczególne znaczenie ma zaangażowanie o. Mazanki w odnowę cmentarza żydowskiego w Szydłowie, należącego do najstarszych w Polsce. Prace porządkowe i dokumentacyjne przyczyniły się do przywrócenia pamięci o osobach tam pochowanych. W projekty włączona była młodzież oraz studenci, którzy uczestniczyli w kwerendach archiwalnych i zbieraniu relacji świadków historii. Efektem tych działań stały się publikacje oraz film dokumentalny poświęcony historii lokalnej społeczności żydowskiej. Kapituła doceniła także jego wysiłki na rzecz budowania relacji z ocalałymi z Zagłady i ich rodzinami oraz organizowania spotkań sprzyjających wzajemnemu poznaniu.