Kraków stawia na bezpieczeństwo: sprzęt, wsparcie służb i inwestycje na lata

Minione dwa lata to intensywna praca nad tym, by mieszkańcy mogli czuć się bezpieczniej – zarówno na co dzień, jak i w sytuacjach kryzysowych. Od wsparcia dla służb, przez konkretne zakupy sprzętu, aż po strategiczne plany i rozwój infrastruktury – miasto buduje system bezpieczeństwa, który ma działać sprawnie niezależnie od scenariusza. Bezpieczeństwo to proces i właśnie ten proces w Krakowie nabrał w ostatnich dwóch latach wyraźnego tempa.

Prawie 90 proc. mieszkańców czuje się bezpiecznie

Dane z ostatnich badań potwierdzają, że mieszkańcy Krakowa czują się w swoim mieście coraz bezpieczniej, a inwestycje w służby mundurowe przekładają się na efekty. Od 2014 roku miasto dwa razy w roku prowadzi badania opinii publicznej dotyczące poczucia bezpieczeństwa. Raport z ostatnich badań – z listopada 2025 r. – przyniósł bardzo pozytywne wyniki. Blisko 90 proc. mieszkańców uważa Kraków za miasto bezpieczne – to najwyższy poziom od 2014 roku i wzrost o 3,7 pkt proc. względem poprzedniego pomiaru.

Wskazywane przez Krakowian czynniki zakłócające poczucie bezpieczeństwa dotyczą przede wszystkim aktów wandalizmu i obecności osób nietrzeźwych w przestrzeni publicznej. Co ważne, mieszkańcy zdecydowanie nie wskazują poważnych naruszeń prawa jako  problemu — podkreśla to skuteczną pracę profilaktyczną realizowaną za pomocą miejskich programów oraz pracę służb mundurowych, w tym straży miejskiej. Ponad 80 proc. respondentów twierdzi, że w ich okolicy nie ma miejsc szczególnie niebezpiecznych. Według badań 66,5 proc. mieszkańców deklaruje zaufanie do policji, systematycznie rośnie też zaufanie do straży miejskiej – z 47,9 proc. w 2024 r. do 51,5 proc. w listopadzie 2025 r.

Wsparcie policji, straży miejskiej i ochotniczych straży pożarnych

By dbać o komfort mieszkańców, miasto wspiera służby odpowiedzialne za bezpieczeństwo. Ochotnicze Straże Pożarne otrzymały trzy nowe pojazdy, sprzęt ratowniczy i środki na modernizację remiz, w ramach budżetu obywatelskiego zakupiono m.in. samochód kwatermistrzowski, dron podwodny i nowy sprzęt specjalistyczny. Policja z kolei zyskała 10 nowych radiowozów, sprzęt i dodatkowe patrole – tylko w 2025 roku było ich ponad 2,5 tys. Wsparcie obejmuje też działania profilaktyczne i wyposażenie funkcjonariuszy. Straż Miejska Miasta Krakowa w latach 2024–2025 została wzmocniona o 13 nowych radiowozów, a część z nich jest wykorzystywana jako patrole realizujące wyłącznie zadania z zakresu ochrony środowiska w Krakowie. Uruchomiono także, jako pierwsze miasto w województwie małopolskim, nowy szyfrowany system łączności TETRA, który integruje służby mundurowe, spółki miejskie i jednostki organizacyjne. To znaczący krok w stronę szybszej i skuteczniejszej koordynacji działań, zwłaszcza w sytuacjach kryzysowych.

Bezpieczeństwo zaczyna się w domu

W myśl tych założeń, Kraków we współpracy z PSP prowadzi akcję przekazywania czujników dymu i czadu najbardziej potrzebującym mieszkańcom. Część urządzeń została zakupiona w ramach programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026, a część z budżetu miasta. Łącznie to prawie 2 tys. czujników. Akcja ma przyczynić się do poprawy warunków życia Krakowian, a przede wszystkim do zwiększenia poczucia bezpieczeństwa. Tlenek węgla, potocznie nazywany czadem, to gaz, którego nie widać i nie czuć, a który może stanowić śmiertelne zagrożenie. Czujnik dymu i czadu jest prostym urządzeniem, które w porę ostrzega domowników i daje czas na reakcję. Może ono uratować zdrowie i życie.

Sprzęt, plan na sytuacje kryzysowe, monitoring miejski

Bezpieczeństwo to także konkretne narzędzia. Dzięki rządowemu wsparciu – ponad 30 mln zł – Kraków wzmocnił zaplecze techniczne służb. Rządowe wsparcie pomogło miastu zadbać o wzmocnienie systemu reagowania na sytuacje kryzysowe i doposażenie służb, co przekłada się na zwiększenie poziomu bezpieczeństwa mieszkańców. Program obejmuje m.in. dalszy rozwój bezpiecznej łączności bezprzewodowej stanowiącej alternatywę dla łączności w systemie TETRA państwową oraz systemy alarmowania, ostrzegania i powiadamiania, zabezpieczenie logistyczne oraz utrzymanie i rozwój podmiotów ochrony ludności, a także organizacji pozarządowych, w tym krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego.

Do miasta trafiły m.in. ciężarówki, koparki, agregaty, sprzęt łączności czy kamery termowizyjne. Doposażono także szpitale i magazyny przeciwpowodziowe. Na tym nie koniec – zakupy będą kontynuowane w 2026 roku, a część środków przeznaczono również na ekspertyzy budynków, które mogą spełniać warunki budowli ochronnej dla  mieszkańców. Równolegle miasto opracowało plan ewakuacji mieszkańców w razie sytuacji kryzysowej w czasie pokoju, który jest załącznikiem do Planu Zarządzania Kryzysowego. Zakłada m.in. sieć punktów zbiórki, kierunki ewakuacji oraz współpracę służb i instytucji. W trakcie opracowania jest plan ewakuacji mieszkańców Krakowa w przypadku poniesionego stanu obronności państwa, stanowiący wkład do Wojewódzkiego Planu Ewakuacji Województwa Małopolskiego. To dokumenty, które w razie potrzeby, mają pozwolić działać szybko i skutecznie.

Widocznym elementem zmian jest również rozwój monitoringu miejskiego. W ciągu dwóch lat w oparciu o szczegółowe analizy bezpieczeństwa kontynuowano rozbudowę systemu monitoringu wizyjnego. Jego skuteczność najlepiej obrazuje wzrost liczby interwencji służb mundurowych podjętych w wyniku oglądu kamer. W 2023 roku służby mundurowe po otrzymaniu informacji od operatorów systemu monitoringu podjęły 7200 interwencji, a w 2025 było ich już 9331. To wzrost o prawie 30 proc. Świadczy to systemowym podejściu do rozbudowy sieci kamer, tak by poprzez właściwy dobór technologii i miejsca ich instalacji służyły poprawie bezpieczeństwa przy równoczesnym poszanowaniu prawa do prywatności mieszkańców naszego miasta oraz turystów. Rozbudowano także sieć światłowodową – kluczową dla przesyłu danych. To niewidoczna, ale strategiczna inwestycja: zwiększa odporność miasta na awarie i zagrożenia, także te związane z cyberbezpieczeństwem.

Cywilne Centrum Działań uczy Krakowian, jak reagować

Na początku kwietnia przy ul. Balickiej 125B otworzyło się Cywilne Centrum Działań. Projekt realizowany jest przez Stowarzyszenie Świadoma Obrona Cywilna we współpracy z samorządem Krakowa jako odpowiedź na zapisy nowej ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Jego główną ideą jest większe zaangażowanie mieszkańców w dbanie o bezpieczeństwo swoje i innych. Otwarcie centrum w Krakowie rozpoczęło ogólnopolski program pilotażowy na lata 2026–2028.

Jego celem jest wdrożenie modelu tego typu ośrodków w kolejnych miastach. Dzięki temu możliwe będzie stworzenie spójnego, ogólnokrajowego systemu aktywnej obrony cywilnej opartego na współpracy mieszkańców, administracji i instytucji. Centrum będzie pełnić wiele ważnych funkcji. Począwszy od punktu informacji i edukacji w zakresie bezpieczeństwa, przez miejsce współpracy pomiędzy obywatelami, samorządem i służbami po zaplecze dla tworzenia lokalnych Korpusów Obrony Cywilnej. Jak podkreślają organizatorzy, kluczowe jest odejście od modelu biernego oczekiwania na pomoc na rzecz aktywnego udziału obywateli w systemie bezpieczeństwa.

Ważnym elementem myślenia o bezpieczeństwie jest też rozwój infrastruktury „dual use” – takiej, która na co dzień służy mieszkańcom, a w sytuacji kryzysowej może pełnić dodatkowe funkcje. Przykładem jest planowane metro, które oprócz transportu może w przyszłości służyć jako miejsce schronienia lub wsparcia działań ratunkowych.