Kraków i Nowa Huta w centrum europejskiej debaty o szlakach kulturowych Rady Europy
Kraków i Nowa Huta staną się w kwietniu europejskim centrum debaty o dziedzictwie i rozwoju szlaków kulturowych. W dniach 21–22 kwietnia 2026 roku odbędzie się tu Zgromadzenie Ogólne Stowarzyszenia ATRIUM, skupiającego partnerów jednego z certyfikowanych Szlaków Kulturowych Rady Europy.
Tegoroczne spotkanie przebiegać będzie pod hasłem „Uczestnictwo, demokracja, dialog międzykulturowy i oddolna rewitalizacja miast na Szlakach Kulturowych Rady Europy” i zgromadzi przedstawicieli samorządów, instytucji kultury oraz ekspertów z wielu krajów Europy. Uczestnicy podejmą dyskusję nad rolą dziedzictwa – w tym dziedzictwa trudnego – w procesach rozwoju współczesnych miast.
Obrady będą miały miejsce w ARTzonie Ośrodka Kultury im. Cypriana Kamila Norwida w Krakowie (os. Górali 4), który jest krakowskim punktem kontaktowym Szlaku Kulturowego ATRIUM i organizatorem spotkania ze strony Miasta Kraków.
Stowarzyszenie ATRIUM zarządza międzynarodowym Szlakiem Kulturowym Rady Europy „ATRIUM – Architektura Reżimów Totalitarnych XX wieku w pamięci miejskiej Europy”, który łączy miasta i miejsca związane z architekturą powstałą w okresie reżimów totalitarnych. Celem Szlaku jest nie tylko ochrona tego dziedzictwa, ale także jego krytyczna interpretacja oraz wykorzystanie jako narzędzia edukacji, dialogu i budowania świadomości historycznej. Miasto Kraków jest częścią Szlaku ATRIUM od 2024 roku, a Nowa Huta stanowi jeden z jego istotnych punktów na mapie Europy.
W programie wydarzenia znalazły się m.in. wykład dr hab. Magdaleny Banaszkiewicz, prof. UJ, poświęcony wyzwaniom Nowej Huty w kontekście ochrony dziedzictwa architektonicznego oraz prezentacja narzędzia do zarządzania dziedzictwem dysonansowym, którą przedstawi Jan Schultheiss z niemieckiego Ministerstwa Infrastruktury.
Szczególnie istotnym elementem spotkania będzie międzynarodowy okrągły stół poświęcony współpracy europejskich Szlaków Kulturowych w związku z 40. rocznicą uruchomienia programu Rady Europy. Będzie to przestrzeń do wymiany doświadczeń, budowania partnerstw oraz dyskusji nad wspólnymi wyzwaniami i kierunkami rozwoju. W dyskusji przy okrągłym stole udział wezmą przedstawiciele European Partners Association (EPA) oraz specjalnie zaproszeni delegaci Szlaków Kulturowych certyfikowanych przez Radę Europy.
- Bycie częścią Szlaku ATRIUM to dla Nowej Huty wyjątkowa szansa i okazja do pogłębionej pracy z trudnym dziedzictwem XX wieku. Pozwala wykorzystywać to dziedzictwo świadomie i etycznie, łącząc ochronę pamięci historycznej z edukacją, dialogiem międzykulturowym oraz odpowiedzialnym kształtowaniem przestrzeni miejskiej – podkreślają organizatorzy.
Drugiego dnia odbędzie się Walne Zgromadzenie członków Stowarzyszenia ATRIUM oraz prezentacje dobrych praktyk, w tym działań realizowanych przez Miasto Kraków w zakresie zrównoważonego zarządzania dziedzictwem Nowej Huty w ramach projektu “ARCHETHICS -
Dysonansowe Dziedzictwo Europejskie jako Laboratorium Demokracji".
Integralną częścią wydarzenia będzie również program studyjny w terenie. Uczestnicy wezmą udział w spacerze architektonicznym po Nowej Hucie, podczas którego poznają jej układ urbanistyczny i najważniejsze obiekty, a także zwiedzą dawne Centrum Administracyjne Huty im. Lenina – jeden z kluczowych przykładów architektury socrealistycznej w Polsce i w Europie.
