Dorota Franaszek

Żołnierka ZWZ-AK (Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej). Urodzona w 1925 r. w Proszowicach. Jej rodzina była zaangażowana w działalność konspiracyjną, a w domu w Igołomii stacjonowały oddziały partyzanckie. Jako łączniczka terenowa ps. „Stasia” przewoziła pocztę, radio, broń, materiał minerski i prasę podziemną.  Od 1944 r. w Krakowie jako łączniczka dowódcy Samodzielnego Batalionu „Skała” mjr. Jana Pańczakiewicza pielęgnowała rannych i transportowała ich do punktu sanitarnego w Pietrzejowicach. Przeprowadziła cichociemnych skoczków: kpt. Rudolfa Dziadosza ps. „Zasaniec” i kpt. Walerego Krokaya ps. „Siwy” z Krakowa do 106 dywizji w Proszowicach. Następnie łączniczka Samodzielnego Batalionu Partyzanckiego „Skała” AK. Uczestniczyła w akcjach bojowych pod Zaryszynem, Moczydłem, Krzeszówką, Sadkami i Złotym Potokiem. Prowadziła rozpoznanie w strefie przyfrontowej, w ramach planowanego marszu oddziału na pomoc walczącej Warszawie. W 1950 r. ukończyła filologię polską na UJ, pracowała jako nauczycielka języka polskiego. Represjonowana, pozbawiona pracy przez ponad rok. Inicjatorka tablic upamiętniających miejsca walk Batalionu „Skała”. Zmarła w 2021 r., spoczywa na cmentarzu w Proszowicach.

Inne miejsca: Wydział Polonistyki UJ (ul. Gołębia 16), szkoły, w których pracowała po wojnie, jako nauczycielka języka polskiego (I LO im. Nowodworskiego, pl. Na Groblach 9, V LO im. Witkowskiego, ul. Studencka 12, XIII LO im. Bohaterów Westerplatte, ul. Sądowa 4).

[ENGLISH]

Soldier of the ZWZ-AK (Union of Armed Struggle — Home Army). Born in 1925 in Proszowice. Her family was involved in underground activities and partisan units were stationed at her home in Igołomia. As a field liaison officer, pseudonym "Stasia", she carried mail, radio, weapons, mine material and underground press.  From 1944 in Krakow as a liaison officer to the commander of the "Skała" Independent Battalion of Major Jan Panczakiewicz, she nursed the wounded and transported them to the sanitary post in Pietrzejowice. She led the Silent Jumpers: Capt. Rudolf Dziadosz a.k.a. "Zasaniec" and Capt. Walery Krokay a.k.a. "Siwy" from Krakow to the 106th Division in Proszowice. Subsequently, she was a liaison officer for the Home Army's Skała Independent Partisan Battalion. She took part in combat actions at Zaryszyn, Moczydło, Krzeszówka, Sadki and Złoty Potok. She carried out reconnaissance in the near-front zone, as part of the unit’s planned march to the aid of fighting Warsaw. In 1950, she graduated in Polish philology from the Jagiellonian University and worked as a Polish language teacher. She suffered repressions and was deprived of work for over a year. Initiator of plaques commemorating the battle sites of the "Skała" Battalion. She died in 2021 and is buried at Proszowice cemetery.

Other places: Faculty of Polish Studies at the Jagiellonian University (ul. Gołębia 16), schools where she worked after the war as a Polish language teacher (Nowodworski  1st Grammar School, pl. Na Groblach 9, Witkowski  5th Grammar School, ul. Studencka 12, The Heroes of Westerplatte 13th Grammar School, ul. Sądowa 4).