Jak wspaniale, że można na was liczyć!

W Krakowie tysiące młodych ludzi angażuje się w pomaganie innym – wielu zaczyna już w szkole podstawowej, w uczniowskich kołach wolontariatu lub w harcerstwie. Zachęta lub inspiracja przychodzi z różnych stron: od dorosłych – rodziców, nauczycieli, opiekunów, od starszych kolegów i koleżanek, a także z kręgów rówieśniczych, od organizacji pozarządowych. Młodzieżowy wolontariat przybiera rozmaite formy: od udziału w zbiórkach i dużych eventach charytatywnych, przez systematyczne zaangażowanie w działania na konkretnych polach: na rzecz społeczności lokalnej, sąsiedzkiej, szkolnej, uchodźczej, po – w przypadku bardziej doświadczonych – koordynowanie szerzej zakrojonych inicjatyw.

Aby docenić wysiłek młodych krakowianek i krakowian, którzy wyróżniają się wrażliwością społeczną, pomysłowością, skutecznością i energią, miasto organizuje Samorządowy Konkurs Nastolatków „8 Wspaniałych”. Jego laureatami zostają uczennice i uczniowie szkół ponadpodstawowych i ostatnich klas szkół podstawowych, którzy nie zaniedbując szkolnych obowiązków, znajdują czas, żeby pomagać koleżankom i kolegom, działać na rzecz najbliższej społeczności, zachęcać innych do działań prospołecznych, zapobiegać przemocy, agresji czy uzależnieniom.

– Bardzo się cieszę, że każdego roku plebiscyt „8 Wspaniałych” zamienia się w krakowskie święto wolontariatu i że możemy z tej okazji w magistracie gościć młodzież, która swoim oddaniem i stażem w pracy wolontariackiej mogłaby prześcignąć niejednego dorosłego. Są dziś z nami laureaci, którzy mają jeszcze kilka lat, by spokojnie przygotować się do matury, a zdali już w życiu, i to wiele razy, egzamin z uważności, współpracy, empatii, budowania więzi społecznych i odpowiedzialności za wspólne dobro. Gratuluję wszystkim wyróżnionym, a także dziękuję tym, którzy ich wspierali, motywowali, pokazywali, jak wiele zależy od nas samych i że razem możemy przezwyciężyć obojętność, brak empatii, biedę materialną, wykluczenie – mówi zastępczyni prezydenta Krakowa Maria Klaman.

Kim są Wspaniali 2026?

Laureatów 32. edycji konkursu poznaliśmy 10 kwietnia – tym razem jury wyłoniło pięć osób. Tytuł Wspaniałej/Wspaniałego otrzymują:

Julia Socci, uczennica VII Liceum Ogólnokształcącego

W wolontariacie jest aktywna od 7 lat. Działania na rzecz seniorów rozpoczęła w czasie pandemii COVID-19. Współorganizowała 12 akcji wolontariackich. Była członkiem zarządu samorządu uczniowskiego, którego obecnie jest przewodniczącą. Organizuje wydarzenia naukowe, edukacyjne i integracyjne. Z jej inicjatywy odbył się Bal Walentynkowy, Akcja „Znicz”, „Kartka świąteczna dla Seniora”. Z innymi uczniami i uczennicami przygotowała Szlachetną Paczkę dla dwóch rodzin. Na rzecz Fundacji Alma Spei przeprowadziła Wielki Bal Siódemkowy – Koncert Charytatywny. Samorząd pod jej kierunkiem pozyskał środki z programu Suwak. Aktywnie uczestniczy w działaniach Młodzieżowej Rady Miasta i Samorządów Krakowskich Szkół Średnich, a także w Krakowskiej Akademii Wolontariusza w Akcji (KAWA), gdzie jest wiceprzewodniczącą. W roku 2025/2026 była Młodzieżową Ambasadorką Budżetu Obywatelskiego Miasta Krakowa i współprowadziła szkolenia dla 1500 osób w szkołach. Jest w zarządzie Open Coffee Youth, wolontariuszką Fundacji „Mimo Wszystko”. Rozwija się edukacyjnie m.in. finalistka konferencji Młodych Chemików na UJ, odbyła kurs „Neuroscience I” International Youth Neuroscience Association.

Oliwier Pinkowski, uczeń XI Liceum Ogólnokształcącego

W wolontariacie działa od 2019 roku, jest zastępcą przewodniczącego Szkolnego Klubu Wolontariatu, zrzeszającego 78 osób. Organizował akcje pomocowe i charytatywne m.in. dla Szkoły Podstawowej nr 37, Przedszkola nr 105, Hospicjum św. Łazarza, Caritas, Centrum Autyzmu i Całościowych Zaburzeń Rozwojowych, Fundacji im. Brata Alberta. W ramach projektu „Zagrajmy to jeszcze raz” współpracował z DPS na osiedlu Sportowym. Będąc już w klasie maturalnej, zaangażował się w 8 różnych inicjatyw. W roku 2024/2025 w samorządzie uczniowskim był Rzecznikiem Praw Ucznia. Brał udział w projektach edukacyjnych, m.in. Złote Szkoły NBP, Tydzień Liczby PI, AuraEko, Hackathon. Był członkiem Sztabu 34. Finału WOŚP. Działa w Stowarzyszeniu Historyczno-Eksploracyjnym Bojowe Schrony Proszowice.

Ewelina Dzikowicz, uczennica Szkoły Podstawowej nr 43

W wolontariacie działa od 2024 roku. Angażuje się w lokalne i ogólnopolskie akcje społeczne. Działa w Młodzieżowej Drużynie Pożarniczej i w krakowskim WOPR. Pomagała w nauce dzieciom szkoły specjalnej w Skawinie. Zachęca innych do pomagania przez udział w programie „I ty możesz zostać ratownikiem”. Pomaga w organizacji i zapewnianiu bezpieczeństwa podczas akcji i wydarzeń.

Lena Florkowska, uczennica Szkoły Podstawowej nr 124

W wolontariacie działa od 3 lat. Jest wiceprzewodniczącą w Samorządzie Uczniowskim i Szkolnym Kole Wolontariatu. Koordynuje akcje m.in. Góra Grosza, Pączek dla Afryki. Uczestniczy w zajęciach Krakowskiej Akademii Samorządności. Aktywnie włączyła się w projekt z seniorami „Działajmy razem”. Organizowała szkolne imprezy. Była zaangażowana w WOŚP, pracuje jako wolontariuszka w świetlicy szkolnej i Centrum Aktywności Seniora Bieżanowianka. Brała udział w projekcie „Dobra jest więcej”. Opiekowała się dziećmi podczas „Lata w Edenie 2025”.

Zofia Wieczorek, uczennica Szkoły Podstawowej nr 140

W wolontariacie działa od 3 lat. Pomaga kolegom w nauce, prowadzi zabawy dla młodszych dzieci w szkolnej świetlicy. Aktywnie uczestniczy w szkolnych akcjach wolontariatu, m.in. na rzecz osób chorych i niepełnosprawnych Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego. Wspiera Placówkę Wsparcia Dziennego TPD „Świetlik”. Organizowała zbiórkę na rzecz schroniska dla zwierząt. Maluje obrazy na galę charytatywną „Urtica Dzieciom”.

Trochę historii pomagania

Początki konkursu na gruncie krakowskim sięgają lat 90. XX wieku – czasów, które dla dzisiejszych laureatów są już historią znaną tylko z podręczników. Te lata były dla inicjatorów plebiscytu wyzwaniem i inspiracją: zmiany polityczne uwolniły ogromną społeczną energię, zaowocowały dziesiątkami oddolnych inicjatyw (to wtedy rodziła się m.in. Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy), ale ujawniły też wiele społecznych problemów, takich jak: bieda, różnice w dostępie do podstawowych usług, marginalizacja, osamotnienie, wykluczenie.

W 1993 roku lokalni działacze samorządowi z warszawskiego Żoliborza, zainspirowani popularnym westernem „Siedmiu Wspaniałych”, postanowili poszukać formuły, która pozwoli regularnie opowiadać o zaangażowaniu młodych ludzi w wolontariat, doceniać ich pracę, a tym samym zachęcać innych do podobnej aktywności.

Z filmowej inspiracji, czyli historii siedmiu śmiałków przeciwstawiających się przemocy i złu w małym, biednym meksykańskim miasteczku, zrodził się konkurs adresowany do młodych ludzi, którzy nie zgadzają się na zastaną rzeczywistość, mają odwagę i siłę, by przywracać potrzebującym nadzieję, poczucie sprawczości, promować pozytywne, prospołeczne postawy, działać na rzecz najbliższego otoczenia: rówieśników, rodziny, sąsiadów, szkoły, klasy, osiedla.

Ponieważ pierwsza, warszawska edycja konkursu została przeprowadzona w 1994 roku w ośmiu dzielnicach Warszawy, plebiscyt ochrzczono mianem „Ośmiu Wspaniałych”. I tak już zostało. Pomysł błyskawicznie podchwyciły inne miejsca w Polsce, a koordynacją edycji ogólnopolskiej zajęła się Fundacja „Świat na Tak”.

W Krakowie pierwszy konkurs w tej formule odbył się w 1995 roku, a dwa lata później rolę bezpośredniego organizatora przejął MDK „Dom Harcerza”. Do dziś jest to jeden z jego sztandarowych projektów. W ciągu 30 lat wyłoniono 208 laureatów i laureatki. To krakowianie i krakowianki, dla których młodzieńcze zaangażowanie w wolontariat nie było tylko chwilową przygodą. Większość nadal jest aktywna w rozmaitych działaniach społecznych. A jak zaczynali? Pracowali w szkolnych samorządach, byli przyjaciółmi dzieci niepełnosprawnych, organizowali zajęcia dla dzieci „ulicy”, wychowywali swoich niewiele młodszych kolegów w drużynach harcerskich, organizowali akcje charytatywne, pracowali wśród ludzi ubogich, upośledzonych, samotnych, budzili wśród dzieci pasje i zainteresowania, pokazywali swoim rówieśnikom, że można żyć godnie, redagowali szkolne i lokalne gazety, nieśli pomoc samarytańską, budowali stowarzyszenia i organizacje, angażowali się w działania na rzecz ochrony środowiska. Widać ich było w domach dziecka, świetlicach, klubach osiedlowych, w hospicjum, w domach pomocy społecznej, w organizacjach i stowarzyszeniach (m.in. ZHP, ZHR, TPD, PCK, Ruch „Światło-Życie”, kluby sportowe, „Przystanek Betlejem”, Fundacja im. Matki Teresy z Kalkuty, „Bądźcie z Nami”, Centrum Młodzieży „U Siemachy”, Szkolne Kluby Caritas, Szkolne Kluby Wolontariatu).

Kraków może też poszczycić się laureatami i laureatkami, którzy zwyciężali w edycji ogólnopolskiej. Taki sukces osiągnęli Marcin Tytko, Mateusz Suder, Katarzyna Kocurek, Dominik Kłos, Katarzyna Dudek, Agata Kędzierska. W 2016 roku wyróżnienie w ogólnopolskiej edycji otrzymał Konrad Grybel, a w 2025 roku – Katarzyna Budzoń.

Idea konkursu bardzo mocno zakorzeniła się w samorządach wielu miast. Niektóre z nich organizują ogólnopolskie spotkania i gale finałowe konkursu, dzięki czemu laureaci mogą spotykać się ze swoimi rówieśnikami. Od kilku lat, z inicjatywy Fundacji „Świat na Tak”, powstają też Kluby Ośmiu – ogniska młodzieżowego wolontariatu, kierujące się w swojej pracy zasadą „wstyd za zło” i łączące pracę dla drugiego człowieka z kształtowaniem postaw i charakterów.