Kto zdobędzie Nagrodę Conrada? Poznaliśmy finałową piątkę
Emilia Konwerska, Arek Kowalik, Zofia Lorek, Maja Mozga-Górecka i Zofia Zaleska – to pięcioro autorów i autorek nominowanych do 12. edycji Nagrody Conrada. Kapituła wybrała ich spośród debiutów prozatorskich wydanych w 2025 roku. O tym, kto otrzyma główną nagrodę, zdecydują wspólnie jurorzy i publiczność. Zwycięzcę poznamy 24 października podczas gali w Krakowie.
Nagroda Conrada, przyznawana od 2015 roku, to pierwsze polskie wyróżnienie za debiut prozatorski. Jej celem jest wspieranie nowych głosów w polskiej prozie, rozumianej szeroko – zarówno jako twórczość fabularna, jak i non-fiction. Kapituła nagrody wybrała właśnie pięć najlepszych debiutów 2025 roku.
Grono nominowanych otwiera Emilia Konwerska – literaturoznawczyni, publicystka, kuratorka i poetka. Otrzymała Nagrodę Literacką im. Witolda Gombrowicza i dwukrotnie nominowano ją do Nagrody Literackiej Gdynia. Jej „Rzeczy robione specjalnie” (ArtRage) to zbiór krótkich próz opartych na zabawie z formą opowiadania. Przy pomocy eksperymentalnego języka autorka stawia pytania o relacje i bliskość, o przekraczanie granic i poczucie bezpieczeństwa.
Arek Kowalik – kolejny z nominowanych – publikował m.in. w „Piśmie”, „Tekstualiach” i „Stronie Czynnej”. Kapituła Nagrody Conrada doceniła jego zbiór opowiadań „Dźwięki ptaków” (ArtRage), w którym realizm miesza się z absurdem. Bohaterowie tomu stawiają czoła przytłaczającej rzeczywistości, a otacza ich dzisiejsza i przyszła Warszawa. Obecnie autor, w ramach stypendium artystycznego miasta stołecznego, pracuje nad swoją pierwszą powieścią.
Do finałowej piątki Nagrody Conrada wybrano także książkę Zofii Lorek – absolwentki religioznawstwa i wiedzy o teatrze, prozaiczki i dramatopisarki. Jej „Stany przejściowe” (Drzazgi) to surrealistyczną powieść, która otrzymała Nagrodę Krakowa Miasta Literatury UNESCO. W swoim debiucie Zofia Lorek czerpie garściami z codziennych obserwacji i popkultury, ale zadaje pytania o sprawy niebagatelne, jak definicja szczęścia, własnej drogi czy autentyczności.
Kapituła doceniła również Maję Mozgę-Górecką – dziennikarkę specjalizującą się w architekturze i wzornictwie. Jej teksty ukazywały się m.in. w „Architekturze-Muratorze” i „Tygodniku Powszechnym”. Nominację do Nagrody Conrada przyniósł jej esej „Figlarnie. Przestrzenie radykalnej prywatności” (Karakter). Autorka pisze w nim o czasach, w których sferę prywatną ceniono bardziej niż dzisiaj, i o miejscach zaprojektowanych jako szczególne azyle: domach letnich, ogrodach, gabinetach i figlarniach, a przez pryzmat przestrzeni opowiada przede wszystkim o ludziach.
Grono nominowanych zamyka Zofia Zaleska, autorka złożonej z wywiadów książki „Przejęzyczenie. Rozmowy o przekładzie” (Czarne), a także tekstów publikowanych m.in. w „Dwutygodniku”, „Gazecie Wyborczej”, „Tygodniku Powszechnym” i „Zeszytach Literackich”. Do Nagrody Conrada nominowano jej esej „Zaniechanie” (Karakter), w którym przygląda się postaciom niepasującym w żaden sposób do wymogu nieustannej aktywności. Wśród nich znaleźli się Arthur Rimbaud, J.D. Salinger, Roland Barthes czy bohaterki prozy Eleny Ferrante.
Zgłoszeń do 12. edycji konkursu dokonywali wydawcy oraz sami autorzy i autorki. Piątkę nominowanych wybrała kapituła, do której należą znawcy i znawczynie literatury: Julia Fiedorczuk (pisarka, poetka, tłumaczka i wykładowczyni), Anna Gulińska (menedżerka wydarzeń literackich z Krakowskiego Biura Festiwalowego), Monika Ochędowska (dziennikarka „Tygodnika Powszechnego”), Michał Sowiński (dziennikarz Radia Kraków) i Marcin Wilk (publicysta, autor książek non-fiction, badacz historii współczesnej). Przewodniczącym kapituły jest Michał Paweł Markowski (badacz literatury i wykładowca), a funkcję sekretarzyni nagrody sprawuje Joanna Szulborska (teatrolożka, nauczycielka akademicka i menedżerka kultury).
O tym, kto zdobędzie Nagrodę Conrada, zadecydują po połowie głosy kapituły i publiczności. Formularz dla czytelniczek i czytelników jest już dostępny na stronie internetowej Festiwalu Conrada – głosowanie potrwa do 23 października, do godz. 23.59.
Gala Nagrody Conrada odbędzie się 24 października, o godz. 19.00, na Scenie MOS Teatru im. Juliusza Słowackiego przy ul. Rajskiej 12 w ramach Festiwalu Conrada. Wykłady mistrzowskie wygłoszą Juan Gabriel Vásquez – Kolumbijczyk uważany za jednego z najwybitniejszych twórców piszących po hiszpańsku, oraz Grzegorz Jankowicz – filozof literatury, eseista i dyrektor Instytutu Książki.
Fundatorem Nagrody jest Miasto Kraków, a partnerami przedsięwzięcia są Fundacja Tygodnika Powszechnego i Krakowskie Biuro Festiwalowe – operator programu Kraków Miasto Literatury UNESCO.
Zwycięzca lub zwyciężczyni konkursu otrzyma statuetkę oraz kwotę 30 000 złotych. Nagroda główna obejmuje także miesięczny pobyt rezydencjalny w Krakowie i kampanię promocyjną wyróżnionej książki na łamach „Tygodnika Powszechnego”. Dodatkowo – po raz pierwszy – nagrodzone zostaną pozostałe cztery osoby, które znalazły się w finale: każda z nich otrzyma kwotę 5000 złotych.
Dotychczasowe laureatki to Liliana Hermetz, Żanna Słoniowska, Anna Cieplak, Weronika Gogola, Olga Hund, Dorota Kotas, Elżbieta Łapczyńska, Paulina Siegień, Urszula Honek, Maria Halber i Marta Hermanowicz.
Przeczytaj także
