Mieszkasz w Krakowie? Ta strefa nie zabiera Ci samochodu

Badanie zrealizowało Biuro Badań Społecznych Obserwator na próbie 1 024 dorosłych mieszkańców. Odpowiedzi pokazują, o które zasady mieszkańcy pytają najczęściej i jak je rozumieją. Poniżej — jak jest.

Gdzie strefa obowiązuje

Strefa Czystego Transportu obejmuje około 60 proc. powierzchni Krakowa — obszar w obrębie IV obwodnicy. Poza nią pozostaje między innymi wschodnia część miasta oraz połączenia z obwodnicą autostradową.

W badaniu 49 proc. mieszkańców wskazało, że strefa obejmuje cały obszar administracyjny miasta. To najczęstsze z pytań, na które warto odpowiedzieć wprost: strefa nie obejmuje całego Krakowa.

Granice strefy pokazuje mapa dostępna na stronie sct.zdmk.krakow.pl. Warto na nią spojrzeć, żeby sprawdzić własną sytuację.

Czy mieszkaniec płaci za wjazd

Nie musi. Mieszkaniec Krakowa może zgłosić do systemu pojazd niespełniający norm, jeżeli miał go przed 26 czerwca 2025 roku. Zwolnienie jest bezterminowe i nie zależy od wieku samochodu. Nie ma opłaty, nie ma limitu wjazdów, nie ma terminu końcowego.

W badaniu 27 proc. mieszkańców wskazało, że opłata dotyczy także mieszkańców Krakowa. Wśród posiadaczy pojazdów niespełniających wymagań — a więc tych, których rzecz dotyczy najbardziej — 32 proc. spodziewało się opłaty, a 8 proc. nie miało pewności. Dla tej grupy odpowiedź ma znaczenie praktyczne: po zgłoszeniu pojazdu opłata nie obowiązuje.

Kto musi zgłosić pojazd

Zgłoszeniu podlegają wyłącznie pojazdy, które nie spełniają wymagań emisyjnych. Jeżeli Twój samochód je spełnia i ma polską rejestrację, został dodany do systemu automatycznie, na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów. Nie musisz robić nic.

Wymogi są następujące: samochód benzynowy, także z instalacją LPG, musi spełniać normę Euro 4 albo być wyprodukowany w 2005 roku lub później. Samochód z silnikiem Diesla musi spełniać normę Euro 6 albo być wyprodukowany w 2014 roku lub później. Wymagania dotyczą pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony. Dla pojazdów cięższych — ciężarowych i autobusów — wymagana jest norma Euro VI albo rok produkcji 2012 lub późniejszy dla silników Diesla, a Euro IV albo rok 2005 lub późniejszy dla pojazdów benzynowych.

W badaniu 29 proc. mieszkańców wskazało, że zgłoszenie pojazdu w bazie strefy jest obowiązkiem każdego; wśród posiadaczy pojazdów niespełniających wymagań — 41 proc., a 16 proc. nie miało pewności. Zgłoszenie dotyczy tylko pojazdów niespełniających wymagań i jest drogą do zwolnienia, nie dodatkowym obowiązkiem dla wszystkich.

Co masz zrobić — trzy sytuacje

Sprawdź najpierw, czy Twój pojazd spełnia wymagania. Zajmuje to chwilę na stronie sct.zdmk.krakow.pl — wystarczy numer rejestracyjny.

Pojazd spełnia wymagania i ma polską rejestrację. Nie robisz nic. Jesteś już w systemie.

Pojazd nie spełnia wymagań, a Ty mieszkasz w Krakowie. Zgłaszasz pojazd w systemie i korzystasz ze zwolnienia. Warunki: Kraków jest Twoim miejscem zamieszkania, pojazd był w Twoim posiadaniu przed 26 czerwca 2025 roku. Mieszkańcem w rozumieniu uchwały jest osoba zameldowana w Krakowie na pobyt stały lub czasowy, która rozlicza podatek dochodowy w urzędzie skarbowym w Krakowie — także wtedy, gdy nie ma dochodu. Do zgłoszenia dołączasz pierwszą stronę zeznania podatkowego za poprzedni rok z potwierdzeniem złożenia albo zaświadczenie urzędu skarbowego.

Pojazd jest zarejestrowany za granicą. Zgłaszasz go samodzielnie, nawet jeżeli spełnia wymagania, bo system nie ma do tych danych dostępu.

Zgłoszenie odnawiasz raz w roku. To jedyna czynność, którą trzeba powtarzać.

Zwolnienia niezależne od miejsca zamieszkania

Część zwolnień nie zależy od tego, gdzie mieszkasz. Osoba z ważną kartą parkingową dla osób z niepełnosprawnościami może zgłosić jeden pojazd zwolniony z wymagań. Pacjent korzystający ze świadczeń finansowanych ze środków publicznych w placówce ochrony zdrowia objętej porozumieniem z miastem zgłasza wizytę w systemie przed wjazdem i potwierdza ją na miejscu. Zwolnione są także pojazdy zabytkowe wpisane do rejestru zabytków oraz pojazdy specjalne w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym

Jak sprawdzana jest zgodność

Uprawnienia pojazdów sprawdzane są automatycznie, przez porównanie numeru rejestracyjnego z bazą systemu. Kontrolę w terenie prowadzi Straż Miejska Miasta Krakowa, korzystając z zestawów mobilnych odczytujących tablice rejestracyjne.

Nalepka na szybę nie jest obowiązkowa. Prawidłowe zgłoszenie w systemie wystarcza, żeby pojazd był uprawniony do wjazdu. Nalepkę można otrzymać na wniosek, ale jej brak sam w sobie nie jest podstawą do ukarania.

Najczęstsza trudność to termin. Zgłoszenie mieszkańca trzeba odnowić raz w roku. Jeżeli tego nie zrobisz, uprawnienie wygasa, choć nic w Twojej sytuacji się nie zmieniło. Warto ustawić sobie przypomnienie.

Gdy wolisz załatwić to przy okienku

Nie wszystko trzeba robić przez internet. Punkty obsługi działają w siedzibie Zarządu Dróg Miasta Krakowa przy ulicy Centralnej 53 oraz w biurze Strefy Płatnego Parkowania przy ulicy Reymonta 20.

Pracownicy pomagają wypełnić wniosek i sprawdzić uprawnienia pojazdu.

Informacji udziela Krakowskie Centrum Kontaktu pod numerem 12 616 55 55. Zasady, mapa i wnioski są na stronie sct.zdmk.krakow.pl.