120 lat temu powstała Wisła Kraków

Honory gospodarza pełnił Dariusz Zastawny, prezes stowarzyszenia, a wśród gości byli piłkarze reprezentujący różne pokolenia, w tym Jakub Błaszczykowski, który przed siedmiu laty ratował klub przed upadkiem wraz z obecnym prezesem Towarzystwa Sportowego Wisła Tomaszem Jażdżyńskim oraz Jarosławem Królewskim, dziś prezesem i większościowym akcjonariuszem piłkarskiej spółki.

W uroczystym spotkaniu wzięli także udział przedstawiciele władz samorządowych na czele z prezydentem Aleksandrem Miszalskim i przewodniczącym Rady Miasta Krakowa Jakubem Koskiem.

– Wisła Kraków miała, ma i mieć będzie swoich sympatyków na całej kuli ziemskiej. Jest nas około milion i to my wszyscy tworzymy historię naszego klubu. Tworzyli ją także nasi antenaci, od których odebraliśmy tę swoistą pałeczkę wiślackości. I właśnie w hołdzie dla nich wybraliśmy to miejsce na inaugurację roku jubileuszowego – powiedział Dariusz Zastawny.

Głównym punktem imprezy było przekazanie i poświęcenie nowego sztandaru Stowarzyszenia Historia Wisły, który ufundowali Marek Trybulski i Krzysztof Gaweł.

Wisła, zarówno ta piłkarska, jak i Towarzystwo Sportowe, które obecnie prowadzi przy ulicy Reymonta działalność w jedenastu sekcjach, przygotowuje na rok jubileuszu bogaty program.

–  Planujemy duże, ważne, ciekawe i przede wszystkim urozmaicone wydarzenia. Chcemy przygotować je w sposób bardzo profesjonalny, dlatego proszę o cierpliwość, zanim podamy je wszystkie do publicznej wiadomości. Na pewno jednak zamierzamy ten jubileusz hucznie świętować, a zaczynamy od niezwykłego wydarzenia – zapowiedział Jarosław Królewski.

Chelsea, Sevilla i Real Madryt

Zawodnicy Wisły wielokrotnie mierzyli się w okolicznościowych meczach z uznanymi piłkarskimi firmami. W sierpniu 2021 roku jubileusz 115-lecia uświetnił mecz z SSC Napoli, który goście z Włoch wygrali 2:1, a wcześniej też nie brakowało wartościowych rywali.

Krakowianie byli pierwszymi piłkarzami w Polsce, którzy zmierzyli się z zawodowcami, choć trzeba przyznać, że było to bolesne doświadczenie. W 1911 roku Wisła przegrała bowiem 1:9 i 1:8 ze szkockim FC Aberdeen. Później jednak było już tylko lepiej. W 30. rocznicę powstania klubu 10 tysięcy widzów obejrzało jednobramkowe zwycięstwo „Białej Gwiazdy” z Chelsea. Wizyta Anglików wywołała pod Wawelem wielką sensację. Dość powiedzieć, że ci, którzy nie zdołali się dostać na stadion, wspinali się na okoliczne drzewa i słupki, co zostało uwiecznione na wielu zdjęciach.

Wiktorią gospodarzy zakończyły się także inne wielkie mecze, jak ten z brazylijskim AFC Belo Horizonte w 1956 roku, czy z FC Sevilla, rozegrany na 100-lecie klubu. W ramach jubileuszu Krakowianie grali też z Realem Madryt, choć w tym wypadku był to zespół koszykarski. W 1961 roku w hali przy ul. Reymonta odbyło się spotkanie w ramach Festiwalu FIBA, w którym „Biała Gwiazda” wygrała z „Królewskimi” 85:70.

Goście z Walii  

Centralnym wydarzeniem obchodów 120-lecia będzie natomiast mecz, w którym zmierzą się zespoły Wisły i Wrexham AFC. Odbędzie się on na Synerise Arena – Stadion Miejski im. Henryka Reymana w sobotę, 11 lipca.

– Zorganizowanie tego wydarzenia było naprawdę trudnym zadaniem. Trzeba pamiętać, że mecz odbędzie się w czasie, kiedy za oceanem będą trwały piłkarskie mistrzostwa świata, co mocno ograniczało nam kwestię wyboru drużyny. Wielokrotnie rozmawiałem na ten temat z moim przyjacielem Peterem Moore’em, a efektem naszych rozważań jest zaproszenie do Krakowa walijskiej drużyny. Okazało się, że Wisła i Wrexham to kluby, które wiele łączy – powiedział Jarosław Królewski.

– Wrexham ma wspaniałą historię, to najstarszy klub w Walii, a zarazem trzeci najstarszy na świecie – opowiada Peter Moore, przed laty piłkarz Wrexham, a od czerwca ubiegłego roku jeden ze współwłaścicieli Wisły. – To, co łączy oba kluby, to ostatnie trudne doświadczenia, bo kilkanaście lat temu Wrexham był w poważnych tarapatach i jedynym sposobem, aby uchronić go przed upadkiem, była akcja kibiców, którzy zorganizowali zbiórkę pieniędzy. Dokładnie to samo zdarzyło się później w Krakowie. Dlatego, kiedy rozmawialiśmy o tym, co możemy zrobić z okazji 120. rocznicy powstania Wisły, zaproponowałem, że skontaktuję się z działaczami Wrexham. Jarosław się chętnie zgodził, bo wiedział, jak bardzo popularny jest w Polsce serial dokumentalny o tym klubie na platformie Disneya. Postaramy się zawrzeć dobre umowy telewizyjne, żeby transmisja z meczu dotarła do kibiców w każdej części świata. To będzie świetna promocja nie tylko dla klubu, ale także dla Krakowa – dodał były prezes Liverpoolu.

– Wisła Kraków istnieje od 120 lat, ponieważ zawsze opierała się na trzech filarach: historii, odwadze i kibicach – tłumaczy Jarosław Królewski. – Kryzys, jaki nas dotknął w 2019 roku, pokazał, że nowoczesny futbol nie może funkcjonować bez zaufania i prawdziwego partnerstwa z fanami. Mecz jubileuszowy z Wrexham jest symboliczny – to spotkanie dwóch klubów, które udowodniły, że nawet w najtrudniejszych momentach można się odbudować, nie tracąc swojej tożsamości.

– Nazywamy ten mecz towarzyskim, ale na boisku z pewnością taki nie będzie, bo zawodnicy obu drużyn potraktują tę potyczkę bardzo prestiżowo i będą walczyć o zwycięstwo. Wierzę, że Wisła będzie już wtedy po awansie do Ekstraklasy, w jeszcze mocniejszym składzie, a to samo będzie dotyczyć Wrexham, który w 2023 roku, po 15 latach nieobecności w zawodowym futbolu, awansował z piątej ligi, a następnie rok po roku aż do Championship – dodaje Peter Moore.

Jubileuszowy herb

Z okazji jubileuszu Wisła zaprezentowała herb zaprojektowany specjalnie na tę okazję. Będzie on używany przez cały rok 2026.

Projekt nawiązuje do pierwszego herbu z 1911 roku, co ma symbolizować zasadniczą ideę: to wciąż ten sam klub, tylko bogatszy o doświadczenie 120 lat historii. Biała gwiazda na czerwonym tle powróciła w niemal pierwotnej proporcji i geometrii, natomiast centralnym motywem w górnej części stał się diament w koronie, z linią przypominającą falę, co jest nawiązaniem do Wisły – królewskiej rzeki, od której klub wziął nazwę i tożsamość. Dolna część herbu została domknięta wieńcem laurowym, symbolem zwycięstwa i honoru.

Ważne daty w historii Wisły

• 1906 – rok założenia klubu
• 1926 – zdobycie po raz pierwszy Pucharu Polski
• 1927 – triumf w rozgrywkach ligowych i pierwszy tytuł mistrza Polski
• 1967 – debiutancki występ w rozgrywkach Pucharu Zdobywców Pucharów
• 1978 – tytuł mistrza Polski i dotarcie do ćwierćfinału Pucharu Europy w sezonie 1978/79 
• 1997 – przejęcie klubu przez Tele-Fonikę należącą do Bogusława Cupiała
• 1999 – tytuł mistrza stanowiący początek ery, w której drużyna do 2011 roku triumfowała w lidze osiem razy, z powodzeniem występując także w rozgrywkach Pucharu UEFA
• 2001 – zdobycie Superpucharu Polski i Pucharu Ligi Polskiej
• 2016 – przejęcie klubu od Tele-Foniki przez TS Wisła
• 2019 – uratowanie klubu przed upadkiem dzięki akcji przeprowadzonej wraz z kibicami przez Jakuba Błaszczykowskiego, Tomasza Jażdżyńskiego i Jarosława Królewskiego
• 2024 – zdobycie Pucharu Polski, piątego w historii klubu.

Wiślackie stadiony

Próba zbudowania pierwszego stadionu zakończyła się sukcesem w 1914 roku, gdy otworzono Park Sportowy TS Wisła w Oleandrach. Gdy jednak wybuchła I wojna światowa, klub zawiesił działalność i oddał swoje obiekty legionistom. Na dodatek stadion w czasie wojny zajął się ogniem i wiślacy już do niego nie wrócili.

Po reaktywacji klubu zaczęły się zabiegi o pozyskanie terenu pod budowę nowego obiektu. Powstał on w 1922 roku i mieścił się na terenie położonym wzdłuż Alei 3 Maja, tuż obok obecnego stadionu, który został oddany do użytku w 1953 roku. Był on wielokrotnie przebudowywany i modernizowany, a w obecnej odsłonie istnieje od 2010 roku.

Liczba 20

Tyle razy piłkarze Wisły zdobywali tytuł króla strzelców w ekstraklasie, w tym więcej niż raz Henryk Reyman (1927, 1928), Kazimierz Kmiecik (1976, 1978, 1979, 1980), Tomasz Frankowski (1999, 2001, 2005), Maciej Żurawski (2002, 2004) i Paweł Brożek (2008, 2009). W ostatnich latach koronę na zapleczu ekstraklasy zakładał Hiszpan Angel Rodado, który był najskuteczniejszym napastnikiem w latach 2024 i 2025.

Reprezentanci z Wisły

Pierwszymi wiślackimi reprezentantami Polski byli Stefan Śliwa i Henryk Reyman, którzy 14 maja 1922 roku wystąpili w meczu Polska – Węgry (0:3). Był to drugi w historii mecz reprezentacji Polski i pierwszy przed własną publicznością. Do dziś przynajmniej raz w oficjalnym meczu drużyny narodowej wystąpiło ponad stu graczy „Białej Gwiazdy”. W Klubie Wybitnego Reprezentanta jest czterech zawodników z Wisły: Antoni Szymanowski, Maciej Żurawski, Tomasz Kłos i Jakub Błaszczykowski.

Słynny cytat

„Nikt nie wymaga od was samych zwycięstw. Czasem i przegrać przychodzi. Ale każdy ma prawo żądać od was ambitnej i nieustępliwej walki. Nie dopuśćcie do tego, aby ludzie uznali was za niegodnych... podania ręki” – to słowa legendarnego kapitana Wisły Henryka Reymana, wypowiedziane 3 maja 1925 roku do kolegów z drużyny podczas przerwy w derbowym meczu z Cracovią. Wisła przegrywała wówczas 1:5, mecz zakończył się remisem 5:5.

Jubileusz Wisły na stadionie… Cracovii

W 1921 roku Wisła świętowała jubileusz 15-lecia powstania klubu. Nie miała jednak swojego stadionu, dlatego skorzystała z uprzejmości Cracovii. W ramach obchodów rozegrano mecz z Czarnymi Lwów 3:0, zaprezentowały się też rezerwy Wisły i Cracovii (2:2), a głównym punktem były derby z udziałem pierwszych drużyn, zakończone remisem 1:1. Pozostałymi elementami obchodów były nabożeństwo w kościele OO. Kapucynów, zebranie delegatów TS Wisła oraz kolacja i raut z tańcami w kasynie oficerskim przy ul. Zyblikiewicza.

„11” znanych sympatyków „Białej Gwiazdy”

Mieczysław Czuma – publicysta, Marcin Daniec – satyryk, Jerzy Fedorowicz – aktor, reżyser, senator RP, Jarosław Gowin – publicysta, polityk, Piotr Królik – muzyk, perkusista zespołów Brathanki i Indigo, Jan Nowicki – aktor, Zbigniew Preisner – kompozytor, producent, Agnieszka Radwańska – była tenisistka, Tomasz Schimscheiner – aktor, Andrzej Sikorowski – piosenkarz, kompozytor, Ewa Wachowicz – producentka, dziennikarka telewizyjna, Miss Polonia 1992.