Kraków wspiera potencjał uczniów oraz rozwija infrastrukturę

Podstawą tych działań jest przyjęty uchwałą Rady Miasta „Krakowski Program Wspierania Uzdolnionych Uczniów”, który wyznaczył kierunki miejskiej polityki edukacyjnej. Jego celem jest nie tylko rozwijanie talentów i kompetencji kluczowych, ale także wyrównywanie szans edukacyjnych oraz zapobieganie marnowaniu potencjału młodych ludzi. Program stworzył konkretne ramy – organizacyjne, finansowe i prawne – dzięki którym możliwe jest systemowe wspieranie uczniów osiągających sukcesy naukowe, artystyczne i społeczne.

Wiele programów, różne możliwości

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów programu jest „Laur Olimpijski”, czyli nagroda finansowa dla uczniów osiągających sukcesy w konkursach, olimpiadach i turniejach na poziomie ogólnopolskim i międzynarodowym. Uczniowie o najwybitniejszych osiągnięciach mogą otrzymać także Nagrodę Edukacyjną Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa, przyznawaną za doskonałe wyniki oraz bardzo dobre oceny. To prestiżowe wyróżnienie trafia do wąskiego grona najlepszych uczniów w danym roku. Kraków pamięta również o tych, dla których barierą w rozwoju mogą być trudności materialne – Stypendium im. Prezydenta Juliusza Lea wspiera młodzież z dużym potencjałem, umożliwiając jej dalszą edukację. Z kolei List Gratulacyjny Prezydenta Miasta Krakowa podkreśla znaczenie zaangażowania społecznego i działalności na rzecz innych.

System wsparcia obejmuje także praktyczne formy pomocy dla uczniów reprezentujących Kraków na arenie międzynarodowej – od stypendiów edukacyjnych po zwrot kosztów podróży, pobytu czy zakupu materiałów naukowych. Miasto nagradza również najwyższe wyniki egzaminacyjne. Tytuły takie jak „Mistrz Matury” i „Mistrz Matury Międzynarodowej” trafiają do absolwentów osiągających znakomite rezultaty, podobnie jak nagrody „Technik 100%” i „Specjalista 100%” dla uczniów szkół zawodowych oraz „Ósmoklasista 100%” dla najlepszych absolwentów szkół podstawowych. Już najmłodsi uczniowie mogą zostać docenieni dzięki nagrodzie „Mały Geniusz”, a rozwój pasji wspierają również dofinansowania do obozów naukowych.

Edukacja w szerszej perspektywie

Wsparcie krakowskich uczniów nie ogranicza się jednak wyłącznie do nagród finansowych. Ważnym elementem miejskiej polityki edukacyjnej jest także rozwój kompetencji społecznych i zadbanie o zdrowie psychiczne młodzieży. Właśnie temu służy kampania #ogarniamżycie, która pokazuje, że sukces to nie tylko wyniki w nauce, ale również umiejętność budowania relacji, radzenia sobie z wyzwaniami i świadomego funkcjonowania w świecie – zarówno realnym, jak i cyfrowym.

Skala tych działań najlepiej widoczna jest w liczbach. W roku szkolnym 2024/2025 przyznano aż 195 „Laurów Olimpijskich” oraz 7 Nagród Edukacyjnych Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa. Stypendium im. Prezydenta Juliusza Lea otrzymały 2 osoby, a w ramach innych form wsparcia ucznia uzdolnionego również przyznano 2 świadczenia. Wysokie wyniki egzaminacyjne nagrodzono przyznając 46 tytułów „Mistrza Matury”, a także wyróżnienia dla najlepszych uczniów kształcenia zawodowego – 4 nagrody „Technik 100%” i 2 nagrody „Specjalista 100%”. Wśród uczniów szkół podstawowych 15 osób otrzymało tytuł „Ósmoklasista 100%”. Miasto wsparło także rozwój pasji poprzez dofinansowanie 5 obozów naukowych, z których skorzystało łącznie 63 uczniów.

Krakowski model wspierania uzdolnionych uczniów to przykład kompleksowego podejścia, które łączy motywację, wyróżnienie i realną pomoc. Dzięki temu młodzi ludzie nie tylko osiągają sukcesy, ale także rozwijają swoje pasje i kompetencje, które będą procentować przez całe życie.

Infrastruktura oświatowa dla komfortu uczniów i nauczycieli

Istotnym wsparciem w rozwijaniu potencjału młodych ludzi, jest także zapewnienie im odpowiedniej infrastruktury edukacyjnej.

W 2025 roku wykonanie wydatków inwestycyjnych w krakowskiej oświacie wyniosło około 110 mln zł (bez uwzględnienia przedsięwzięć zrealizowanych m.in. w zakresie szkolnej infrastruktury rekreacyjnej i sportowej). Plan budżetu miasta na 2026 rok zakłada jeszcze wyższe nakłady na rozwój infrastruktury oświatowej, sięgające prawie 150 mln zł.

Gros z tych środków służy sfinansowaniu kolejnych etapów już rozpoczętych inwestycji polegających na budowie lub rozbudowie szkół, ale nie tylko – gdy jedne zadania się kończą, kolejne są już w fazie przygotowywania dokumentacji. Łącznie na biegu jest kilkanaście dużych przedsięwzięć – nowe obiekty powstają przede wszystkim w tych częściach miasta, gdzie wraz z intensywnym rozwojem zabudowy mieszkaniowej rośnie zapotrzebowanie na większe budynki, wygodne i przestronne, ale także zapewniające pracę na jedną zmianę, co jest istotne zarówno dla komfortu uczniów, jak i nauczycieli.

Inwestycje na finiszu

Już za kilka miesięcy zakończą się prace na czterech oświatowych placach budowy – w Płaszowie (ulica Grochowa), Bieżanowie (ulica Sucharskiego), Bronowicach (ulica Stawowa) i Nowej Hucie (ulica Prawocheńskiego, Osiedle Wyciąże). W tych lokalizacjach rozpoczęcie roku szkolnego 2026/2027 połączone będzie z otwarciem nowych obiektów należących do szkół lub zespołów szkolno-przedszkolnych.

I tak w Płaszowie dobiegnie końca jedna z największych – pod względem kubatury i zaangażowanych środków finansowych – inwestycja ostatnich lat, czyli rozbudowa Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 15 przy ul. Grochowej (lata realizacji: 2020–2026, koszt bez wyposażenia: 65 mln zł). Zaczęła się od wyburzenia starych budynków szkolnych, by na ich miejscu mogła powstać duża, nowoczesna szkoła podstawowa, a w niej: 24 sale lekcyjne, w tym pracownie przedmiotowe, klub uczniowski, harcówka, gabinety lekarski i stomatologiczny, jadalnia, świetlica, kuchnia, biblioteka, sklepik uczniowski, sala gimnastyczna z trybunami, boisko wielofunkcyjne ze ścianką wspinaczkową i siłownia. Z budynku będzie korzystać około 670 dzieci, co w pełni zaspokoi potrzeby demograficzne w tym rejonie miasta.

W Bieżanowie w tym roku zakończy się rozbudowa Szkoły Podstawowej nr 124 przy ulicy Henryka Sucharskiego (lata realizacji: 2024–2026, koszt bez wyposażenia: 25,7 zł). Dwukondygnacyjny budynek przylegający do istniejącego znacząco zwiększy możliwości lokalowe szkoły – uczniowie i nauczyciele klas I–VIII zyskają 17 dodatkowych sal lekcyjnych, salę gimnastyczną z widownią na antresoli, kuchnię z jadalnią, świetlicę, szatnie i sanitariaty, pomieszczenia administracyjne i techniczne, a także wielofunkcyjne boisko sportowe. Dodatkowe miejsca nauki będą służyły około 440 uczniom, co pozwoli zmniejszyć przepełnienie klas i zapewnić dzieciom komfortowe warunki rozwoju. Inwestycja ta została w 85 proc. (21,2 mln zł) dofinansowana ze środków Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych.

Rozbudowa Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 14 przy ulicy Stawowej (lata realizacji: 2024–2026, koszt bez wyposażenia: 15 mln zł) w Bronowicach Wielkich (dzielnica Prądnik Biały), wyczekiwana przez rodziców dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym, także zakończy się przed nowym rokiem szkolnym. Nowy budynek zaprojektowany dla przedszkolaków, uczęszczających do Samorządowego Przedszkola nr 25, pozwoli zwolnić sale dla uczniów i uczennic szkoły podstawowej (do tej pory zaadaptowane na potrzeby przedszkola) i wyeliminować zmianowość w organizacji pracy. Przedszkole, które pozostanie w bezpośrednim sąsiedztwie szkoły podstawowej, ułatwi rodzicom organizację dowozu dzieci do obu placówek. W nowym budynku opiekę znajdzie 8 oddziałów przedszkolnych, czyli około 200 przedszkolaków.

Zwiększenie liczby miejsc przedszkolnych to także cel rozbudowy Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 9 przy ulicy Romana Prawocheńskiego w Nowej Hucie (Osiedle Wyciąże). Za kilka miesięcy oddany zostanie do użytku nowy pawilon przedszkolny (lata realizacji: 2024–2026, koszt bez wyposażenia: 11 mln zł) dla 5 oddziałów (125 dzieci). Oprócz pięciu sal zajęć z zapleczami nauczyciele i dzieci będą też korzystać z dwóch gabinetów do zajęć indywidualnych, sali integracji sensorycznej, sali do zajęć ruchowych, jadalni wraz z wydawalnią posiłków i innych pomieszczeń (administracyjne, socjalne, gospodarcze, sanitarne).

Plany na obecny rok

2026 rok nie upłynie wyłącznie pod znakiem domykania trwających inwestycji. Wręcz przeciwnie – miasto rusza z nowymi zadaniami, a są to:

• budowa przedszkola przy ulicy Prokocimskiej (koszt inwestycji to około 23,7 mln zł) – w rejonie Prokocimia i Bieżanowa od lat przybywa mieszkańców, a liczba miejsc w publicznych przedszkolach nie zaspokaja potrzeb. Nowy obiekt przeznaczony będzie dla około 200 dzieci (8 oddziałów), w lipcu 2025 roku zawarto umowę na realizację tego zadania w systemie „zaprojektuj i wybuduj” z terminem realizacji do sierpnia 2028 roku. Obecnie powstaje dokumentacja projektowa niezbędna do uzyskania pozwolenia na budowę
• budowa obiektu szkolno-przedszkolnego przy ulicy bp. Albina Małysiaka na osiedlu Kliny (koszt to około 48,8 mln zł), gdzie Szkoła Podstawowa nr 14 boryka się z problemem przepełnienia. Nowy budynek planowany jest dla około 650 uczennic i uczniów szkoły podstawowej i 175 przedszkolaków. Będzie posiadał 27 sal lekcyjnych dla klas I–VIII, salę gimnastyczną, bibliotekę, czytelnię, gabinet stomatologa, świetlicę, jadalnię z zapleczem kuchennym, sanitariaty, pokój nauczycielski, garaż podziemny, a w drugiej części: 7 sal przedszkolnych wraz zapleczami i sanitariatami, salę do zajęć ruchowych i jadalnię. Inwestycja uwzględnia realizację miejsca doraźnego schronienia w kondygnacji podziemnej budynku. 30 marca ma zostać podpisana umowa z wykonawcą wyłonionym w ramach przetargu. Obiekt ma zostać oddany do użytku w 2028 roku
• przebudowa Zespołu Placówek Resocjalizacyjno-Socjoterapeutycznych przy ulicy Górka Narodowa (koszt to około 60 mln zł) – dotychczasowy obiekt ZPRS składa się z kilku rozproszonych w terenie budynków, a nadanie mu bardziej zwartej formy umożliwi przeznaczenie pozostałej części działki pod kolejną wyczekiwaną inwestycję – tuż obok powstanie w przyszłości zespół szkolno-przedszkolny. W nowym budynku ZPRS znajdzie się część administracyjna, część szkolna (sale dydaktyczne, pracownie, sala gimnastyczna, pokój pielęgniarki, pokoje nauczycielskie i gabinety logopedy, doradztwa zawodowego, stomatologa) oraz internat dla 80 wychowanków (z pokojami, świetlicą, częścią wspólną i biblioteką, salą do prowadzenia terapii, pracowniami, siłownią, kuchnią i jadalnią). 16 marca tego roku podpisano umowę na budowę obiektu z wykonawcą wyłonionym w drodze przetargu. Budowa ma zostać ukończona w roku 2028
• budowa szkoły podstawowej w rejonie ulic Dekerta i Portowej na Zabłociu (koszt to około 75 mln zł) – poszerzy to miejską ofertę edukacyjną w tej dynamicznie rozwijającej się części Podgórza. Obiekt zaplanowano dla około 400 uczniów i uczennic, z powierzchnią zagospodarowaną na 25 sal lekcyjnych, salę gimnastyczną wraz z salą fitness i zapleczem sanitarno-szatniowym, dwie świetlice, bibliotekę z czytelnią, jadalnię z zapleczem kuchennym, gabinet stomatologa, gabinet lekarza i pielęgniarki, gabinet dyrektora, pokój nauczycielski. Trwa postępowanie przetargowe zmierzające do wyłonienia wykonawcy.
• budowa zespołu szkolno-przedszkolnego przy ulicy Na Załęczu – jest w fazie wstępnej.

I jeszcze kolejny – 2027

Do dużych inwestycji kontynuowanych, które zakończą się w 2027 roku, należą:

• rozbudowa Szkoły Podstawowej nr 54 (wraz z pomieszczeniami dla przedszkola) przy ulicy Tynieckiej – koszt to około 65,5 mln zł. W nowym obiekcie znajdzie się 17 sal lekcyjnych (w tym pracowni), świetlica i jadalnia wraz zapleczem kuchennym, biblioteka z czytelnią, a także sale dla sześciu oddziałów przedszkolnych, przebudowana zostanie istniejąca sala gimnastyczna
• rozbudowa Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 8 przy ulicy Mieczysława Wrony (Dębniki, Osiedle Sidzina) – koszt to około 28 mln zł. Nowy trzykondygnacyjny budynek połączony przewiązką z istniejącym zostanie zagospodarowany zarówno na potrzeby szkoły (m.in. 12 sal lekcyjnych), jak i przedszkola (m.in. 5 sal przedszkolnych). Będzie z niego korzystało około 300 uczniów i uczennic (w systemie jednozmianowym) oraz 125 dzieci w wieku przedszkolnym.

Warto dodać, że zaprojektowane na nowo, nowoczesne i zaawansowane technologicznie budynki są w stanie efektywniej wykorzystać dostępną w danej lokalizacji przestrzeń i zagwarantować społecznościom szkolnym komfort nauki i rozwoju na długie lata. Często wyposażane są też w instalacje fotowoltaiczne, zbiorniki retencyjne wód opadowych, stanowiska do ładowania samochodów elektrycznych oraz wygodne parkingi. Wszystkie obiekty dostosowane są do potrzeb osób z niepełnosprawnościami (winda, szerokie korytarze, sanitariaty).

Zmiany mniejsze, ale równie ważne

Miasto co roku realizuje też dziesiątki mniejszych inwestycji oświatowych. W 2026 roku zakończą się dwuletnie prace termomodernizacyjne w trzech szkołach podstawowych, obejmujące m.in. docieplenie ścian i stropodachów, wymianę okien i drzwi, modernizację instalacji centralnego ogrzewania, montaż instalacji fotowoltaicznej – chodzi o SP nr 40 (ulica Pszczelna), SP nr 110 (ulica Skwerowa) i SP z IO nr 15 (ulica Kluczborska). Dzięki tym inwestycjom budynki będą cieplejsze, bardziej ekologiczne i efektywniejsze energetycznie, co przyniesie także oszczędności w ich bieżącym utrzymaniu.

Dobiegną końca również dwuletnie modernizacje – w SP nr 93 (ulica Feliksa Szlachtowskiego) gruntowny remont przeszła instalacja c.o. (2 mln zł), w II LO zlikwidowano bariery architektoniczne (4,8 mln zł), a w Samorządowym Przedszkolu nr 10 (ulica Strąkowa) zmodernizowano dach (2,3 mln zł).

W budżecie na 2026 rok zapisano też środki na zadania o mniejszej skali – m.in. adaptację poddasza w V LO, modernizację harcówki przy ulicy Kaczeńcowej, XLIII LO, Samorządowego Przedszkola nr 10 (ul. Strąkowa). Jak co roku, zarezerwowana została także pula środków na program termomodernizacji budynków oświatowych. Planowane jest m.in. rozpoczęcie termomodernizacji w Samorządowym Przedszkolu nr 180 (ul. Telimeny 7) i Samorządowym Przedszkolu nr 29 (ul. Pigonia 2a).