Sztafeta Wolności i polonez na obchody rocznicy 4 czerwca 1989 r.

W tym roku przypada 37. rocznica wyborów 4 czerwca 1989 r., które przyczyniły się do zmiany systemu politycznego w całej Europie Środkowej i zapoczątkowały w Polsce proces budowania państwa prawa. Stowarzyszenie Krakowska Inicjatywa 4 Czerwca wraz ze Stowarzyszeniem Sieć Solidarności od dwóch lat organizuje w Krakowie obchody Święta Wolności 4 Czerwca dla upowszechnienia wiedzy o znaczeniu wyborów 4 czerwca 1989 r. dla współczesnych dziejów Polski.

Krakowskie obchody Święta Wolności 2026 odbędą się pod znakiem wspólnoty, pamięci i radości z przemian, jakie rozpoczęły się w Polsce 37 lat temu. Tegoroczna edycja została połączona z obchodami Roku Andrzeja Wajdy – wybitnego reżysera, ale także aktywnego uczestnika wydarzeń 1989 r., który odegrał znaczącą rolę w kampanii poprzedzającej zwycięskie dla obozu Solidarności wybory.

Organizatorzy przygotowują wydarzenia wspólnie ze Stowarzyszeniem Sieć Solidarności, od lat zaangażowanym w pielęgnowanie pamięci o ludziach i wydarzeniach, które doprowadziły Polskę do demokratycznych przemian. Jak podkreślają, celem jest nie tylko przypomnienie historii, ale przede wszystkim wspólne świętowanie tego, co udało się osiągnąć.

Pierwszym wydarzeniem będzie Sztafeta Wolności, zaplanowana na niedzielę, 31 maja. O godz. 10.00 uczestnicy spotkają się na Błoniach, przy kamieniu papieskim, skąd wyruszą na międzypokoleniową trasę wokół Błoń. Organizatorzy zachęcają do udziału całe rodziny – od najmłodszych po seniorów.

Sztafetę poprowadzą osoby związane z życiem publicznym, kulturą i środowiskiem naukowym. Spacerowiczom przewodzić będzie Edward Nowak – działacz opozycji demokratycznej i poseł wybrany 4 czerwca 1989 roku. Miłośników rolek, hulajnóg i innych form aktywności poprowadzą działaczka opozycyjna Krystyna Sadowska oraz artysta performer Alek Janicki. Z kolei na osoby chcące pokonać trasę truchtem lub biegiem czekać będą prof. Karol Życzkowski – prezes krakowskiego oddziału PAN oraz aktor Mateusz Janicki z synem.

Wzdłuż trasy ustawione będą tablice przypominające kolejne etapy polskiej drogi do wolności po 1989 roku – od powołania rządu Tadeusza Mazowieckiego, przez wybory samorządowe i prezydenturę Lecha Wałęsy, po rozwiązanie Układu Warszawskiego. Opracował je Jan Tombiński, prezes Krakowskiej Inicjatywy 4 Czerwca. Mają one stać się pretekstem do rozmów między pokoleniami o najnowszej historii Polski.

Kulminacja obchodów nastąpi w czwartek, 4 czerwca, podczas Poloneza Wolności na Rynku Głównym. Zbiórkę zaplanowano na godz. 17.45 przy pomniku Adama Mickiewicza.

Wydarzenie rozpocznie artystyczny hołd dla Andrzeja Wajdy. Zespół Cracovia Danza zatańczy mazura do muzyki z filmu „Zemsta”. Tuż po krakowskim hejnale, o godz. 18.05, wybitny trębacz jazzowy Antoni „Ziut” Gralak wykona „Hejnał Wolności”, a wszyscy uczestnicy odtańczą na płycie Rynku Poloneza Wolności do muzyki Wojciecha Kilara z filmu „Pan Tadeusz” Andrzeja Wajdy w wykonaniu Orkiestry Garnizonu Krakowskiego. Do pierwszych par zaproszeni zostaną uczestnicy przemian 1989 roku, określani jako krakowscy Ludzie Wolności, a także osoby urodzone 4 czerwca.

Taneczny korowód, prowadzony przez orkiestrę wojskową, przejdzie ulicą Floriańską i plantami na skwer Andrzeja Wajdy. Tam ponownie zabrzmi polonez Wojciech Kilara, po którym przewidziano wystąpienie Krystyny Zachwatowicz-Wajdy. Uczestnicy wspólnie zaśpiewają także utwory „Kocham wolność” i „Czy możemy mieć wreszcie pozytywny mit?”.

Nie zabraknie również działań symbolicznych i integracyjnych. Rozdawane będą wiersze krakowskich poetów poświęcone wolności, uczestnicy będą mogli zostawić w urnie własne podziękowania za wolność, a także zrobić sobie pamiątkowe zdjęcie w monidle inspirowanym słynnym plakatem wyborczym „W samo południe” z 1989 roku.

Na finał organizatorzy przygotowali biało-czerwone „Truskawki Wolności”, czyli truskawki z bitą śmietaną, które mają stać się słodkim akcentem wspólnego świętowania 37 lat wolnej Polski.