Nowe zasady wynajmu miejskich lokali użytkowych w Krakowie

Nowe regulacje zastąpiły postanowienia dotychczasowej uchwały Rady Miasta Krakowa, która obowiązywała od 2008 r. i wprowadziły rozwiązania dostosowane do aktualnych potrzeb najemców, przedsiębiorców oraz organizacji pozarządowych.

Dlaczego potrzebne były nowe przepisy?

Nowe zasady zostały przyjęte uchwałą Rady Miasta Krakowa nr LVI/1179/26 z dnia 9 lipca 2026 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali użytkowych stanowiących własność Gminy Miejskiej Kraków oraz zarządzeniem Prezydenta Miasta Krakowa nr 1842/2026 z dnia 31 sierpnia 2026 r. w sprawie trybu i szczegółowych warunków najmu lokali użytkowych stanowiących własność Gminy Miejskiej Kraków, wynajmowanych przez Zarząd Budynków Komunalnych w Krakowie.

Dotychczasowa uchwała nr XXXIV/445/08 Rady Miasta Krakowa z dnia 13 lutego 2008 r. i wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze przestały w znacznej części odpowiadać aktualnym realiom społeczno-gospodarczym funkcjonowania miejskiego zasobu lokalowego oraz oczekiwaniom i potrzebom przedsiębiorców oraz organizacji pozarządowych.

Dialog z przedsiębiorcami i organizacjami pozarządowymi

Nowe przepisy wypracowano w ścisłej współpracy z krakowskim środowiskiem biznesowym oraz organizacjami pozarządowymi. Kluczową rolę odegrało Krakowskie Forum Lokalowe – ciało doradczo-konsultacyjne działające pod przewodnictwem pełnomocnika Prezydenta Miasta Krakowa ds. organizacji pozarządowych Artura Buszka. W ramach forum w latach 2025–2026 odbyły się liczne spotkania robocze.

Co się zmieni? Najważniejsze rozwiązania

Nowe regulacje wprowadzają kilka istotnych mechanizmów mających na celu przede wszystkim uproszczenie procedur związanych z najmem miejskich lokali użytkowych oraz wsparcie dla najemców w trakcie obowiązywania umowy najmu, takich jak np.:

• wydłużenie terminu na dostarczenie dokumentów niezbędnych do zawarcia umowy – z 6 do 14 dni
• ochronę miejsc, które stały się częścią tożsamości Krakowa – poprzez możliwość czasowego obniżenia czynszu dla lokali, które przez lata wpisały się w krakowski krajobraz kulturowy, co ma zapobiegać ich stopniowemu zanikaniu
• wsparcie najemców w trudnych sytuacjach losowych – poprzez możliwość czasowego obniżenia czynszu dla osób, które wskutek wypadku lub choroby muszą czasowo zawiesić działalność
• dłuższe ulgi czynszowe na czas remontu lokalu i przystosowania go do zamierzonej działalności – nawet do 270 dni
• pierwszeństwo dla organizacji pozarządowych oraz branż chronionych i zanikających – w dwóch pierwszych przetargach prawo pierwszeństwa najmu wybranych lokali przysługiwać będzie organizacjom pozarządowym prowadzącym działalność statutową oraz przedsiębiorcom z sektorów branż chronionych i zanikających
• ułatwienia dla organizacji pozarządowych – poprzez obniżenie wymaganej przed zawarciem umowy kaucji z 300 proc. do 100 proc. miesięcznego czynszu najmu netto oraz wprowadzenie regulacji umożliwiających elastyczne podnajmowanie przestrzeni lokalu, tak aby możliwe było współdzielenie go z innymi organizacjami pozarządowymi
• wprowadzenie preferencji czynszowych dla podmiotów ekonomii społecznej posiadających status przedsiębiorstwa społecznego
• ułatwienia dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej – w przypadku wynajmu lokali z przeznaczeniem np. na garaż lub miejsce postojowe stosowane będą uproszczone procedury najmu. Osoby te będą również zwolnione z obowiązku dostarczania dodatkowych zabezpieczeń po podpisaniu umowy najmu
• brak waloryzacji czynszu w pierwszym okresie najmu
• utrzymanie przetargów celowych – poprzez możliwość ogłaszania przetargów poświęconych konkretnemu rodzajowi działalności, co pozwoli zachować pożądane przez mieszkańców funkcje usługowe w poszczególnych częściach miasta
• uregulowanie trybu bezprzetargowego pod kontrolą Rady Miasta Krakowa – zgodnie z orzecznictwem sądowym najem bez przetargu wymagać będzie za każdym razem uchwały Rady Miasta Krakowa. Przepisy wskazują jednocześnie przykładowy katalog sytuacji, w których takie odstępstwo jest możliwe.

Dwuczęściowa struktura nowych regulacji

Nowe przepisy składają się z dwóch dokumentów. Uchwała Rady Miasta Krakowa określa ogólne zasady wynajmu. Szczegółowe procedury, warunki umów, minimalne stawki czynszu oraz zasady stosowania obniżek czynszu zawarto w odrębnym zarządzeniu Prezydenta Miasta Krakowa, wydanym na podstawie uchwały Rady Miasta Krakowa. Taki podział wynika z ustawowego podziału kompetencji między organami gminy.

Nowa strona internetowa dla najemców

Wraz z wejściem w życie nowych zasad oraz ogłoszeniem pierwszego przetargu prowadzonego na ich podstawie uruchomiona została także nowa strona internetowa poświęcona miejskim lokalom użytkowym: lokalezbk.pl.

To kompleksowe i przejrzyste źródło informacji – nie tylko o aktualnie dostępnych lokalach na wynajem, lecz także o zasadach i procedurach najmu. W jednym miejscu użytkownicy znajdą najważniejsze dokumenty, informacje dotyczące przetargów oraz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.

Z myślą o wygodnym wyszukiwaniu ofert strona została wyposażona w rozbudowany system filtrów, który umożliwia m.in. wybór lokalu według dzielnicy, powierzchni czy przeznaczenia. Dzięki temu przedsiębiorcy, organizacje pozarządowe oraz pozostali zainteresowani mogą szybko znaleźć potrzebne informacje i łatwiej przejść przez cały proces ubiegania się o najem lokalu.

Nowe zasady wynajmu miejskich lokali użytkowych w Krakowie to ważny krok w stronę bardziej przejrzystego, elastycznego i przyjaznego systemu gospodarowania zasobami gminy. Dzięki uwzględnieniu głosu przedsiębiorców, organizacji pozarządowych i mieszkańców nowe regulacje lepiej odpowiadają na współczesne potrzeby rynku i społeczności lokalnej, a całość procesu dodatkowo ułatwia nowa strona internetowa służąca wyszukiwaniu lokali miejskich.

Wierzymy, że wprowadzone zmiany – wspierane intuicyjnym narzędziem online – przyczynią się do ożywienia działalności gospodarczej, ochrony charakterystycznych dla Krakowa funkcji usługowych oraz wsparcia lokalnych inicjatyw.