Wzmocnij relacje – zapobiegniesz przemocy

Kraków jest miastem, które silnie angażuje się we wsparcie dla rodzin zagrożonych wystąpieniem przemocy domowej oraz tych, w których występują trudności relacyjne. Wsparciem obejmuje również dzieci pokrzywdzone przestępstwem lub doświadczone przemocą domową i/lub rówieśniczą, w tym przemocą seksualną. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Witold Kramarz poinformował radnych podczas wyjazdowego posiedzenia Komisji Polityki Społecznej i Senioralnej, która odbyła się w „Domu Terapii” na os. Krakowiaków 2, że MOPS oraz Krakowska Fundacja Psychoterapii i Rozwoju „Dom Terapii” zapraszają do ośrodków, gdzie można uzyskać pomoc, a które wspólnie działając budują krakowski model wsparcia.

Czym jest krakowski model wsparcia?

To zbiór działań, których celem jest wzmacnianie jakości relacji partnerskich i rodzinnych jako kluczowego czynnika chroniącego przed przemocą domową. W Krakowie MOPS i „Dom Terapii” organizują takie działania w trzech ośrodkach pomocy. Centrum dla Rodzin działające na ul. Wodnej 2B kieruje swoją ofertę do osób pozostających w związkach, szczególnie par i rodzin mieszkających w Krakowie, gotowych na poprawę relacji partnerskich. Z kolei Centrum dla Rodzin mieszczące się na os. Krakowiaków 2 oferuje bezpłatne wsparcie dla rodzin z dziećmi do 18. roku życia, które przeżywają trudności w relacjach oraz mierzą się z różnorodnymi kryzysami i wyzwaniami życia rodzinnego. Trzeci ośrodek - Centrum Pomocy Dzieciom – mieści się na ul. Wadowickiej 8W. W nim opieką są objęte dzieci, które nie ukończyły 18 lat i które zmagają się z trudnym doświadczeniem szeroko pojętej przemocy.

Używane narzędzia

Ewa Kozaczka-Leżucha - koordynatorka Centrum Pomocy Dzieciom, pedagog, pracownik socjalny oraz p.o. Zastępcy Kierownika Działu ds. Przeciwdziałania Przemocy razem z Katarzyną Ślęzak, psychologiem i certyfikowaną psychoterapeutką, pełniącą również funkcję kierowniczki klinicznej zespołów terapeutycznych w ww. ośrodkach, poinformowały radnych, że Centra dla Rodzin wprowadziły Narzędzie Oceny Ryzyka Relacyjnego (NORR), które pozwala zdiagnozować potencjalne źródła przemocy m.in. w obszarach ekonomicznym, kulturowym, emocjonalnym czy obejmującym tzw. daily-life. Podkreśliły, że właściwa diagnoza jest podstawą do podjęcia dalszej drogi terapeutycznej. Czy pracować nad zmianą stereotypów, na ile pracować z rodzicami czy parą, a na ile włączać w to dzieci. Natomiast w Centrum Pomocy Dzieciom wiodącym modelem diagnostycznym jest model Barnahus, który obejmuje podejście interdyscyplinarne i zapewniające współpracę między różnymi instytucjami (sądowymi, socjalnymi, medycznymi) w jednym przyjaznym miejscu, oferującym kompleksowe wsparcie dziecka i rodziny pod jednym dachem. Obydwie panie podkreśliły, że w diagnostyce niezwykle ważne jest zapewnienie bezpieczeństwa dzieciom, które stworzy warunki do uzyskania pełnego obrazu relacji panujących w domu. Trzeba pamiętać, że dzieci nie mają mocy rozwiązywania konfliktów między opiekunami czy rodzicami, a często są stawiane w tzw. konflikcie lojalności, który może nieść za sobą poczucie osamotnienia i traumę.

Oferta CDR na os. Krakowiaków

Radni z Komisji Polityki Społecznej i Senioralnej bardziej szczegółowo zapoznali się z ofertą Centrum dla Rodzin na os. Krakowiaków 2. W przytulnych i funkcjonalnych pomieszczeniach odbywają się m.in. terapie indywidualne dla dzieci, młodzieży i osób dorosłych, terapie grupowe, trening umiejętności społecznych dla dzieci i młodzieży, szkoła dla rodziców dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, terapie rodzinne czy warsztaty dla rodziców nastolatków, wzmacniające kompetencje rodzicielskie. Centrum na os. Krakowiaków 2 działa od sierpnia 2025 roku i do czerwca 2029 jest finansowane z Funduszy Europejskich. Docelowo programem ma być objęte 600 rodzin (966 dorosłych i 414 dzieci).

Szukanie beneficjentów

Radna Aleksandra Owca pytała, jak długi jest czas oczekiwania na bezpłatną terapię dla rodzin. Ewa Kozaczka-Leżucha poinformowała, że diagnoza u osób które zgłosiły się do któregoś z centrów wsparcia jest przeprowadzana bardzo szybko, od jednego do maksymalnie dwóch tygodni. Sama terapia trwa pół roku, zatem w razie braku miejsc maksymalny czas oczekiwania na terapię to 6 miesięcy. – Terapia to nie jest interwencja kryzysowa, tylko proces – podkreśliła Ewa Kozaczka-Leżucha i dodała, że spotkania w ramach terapii grupowej odbywają się raz na dwa tygodnie, a w terapii indywidualnej raz na tydzień. Radna Eliza Dydyńska-Czesak spytała o drogę pozyskiwania beneficjentów programu, a radna Joanna Hańderek dodała, że ważnym jest docieranie do rodzin, w których przemoc jeszcze nie wystąpiła, a istnieją ku temu przesłanki. - Wszystkie trzy centra pomocy prowadzą silną komunikację miedzy sobą – poinformowała Katarzyna Ślęzak – kierujemy ją również do placówek oświatowych, innych jednostek opieki społecznej, szpitali, a przez ulotki, media społecznościowe czy spotkania do mieszkańców Krakowa. Cel jest oczywisty - dotarcie do jak największej liczby rodzin w kryzysie z informacją o możliwości otrzymania wsparcia i wejścia na ścieżkę terapeutyczną.

Przedstawicielki Rady Krakowskich Seniorów - Wiesława Zboroch, przewodnicząca oraz Magdalena Bassara – sekretarz, zwróciły uwagę na problem przemocy wobec seniorów. Prelegentki poinformowały, że projekt obejmuje cały system rodzinny, zatem obejmuje również seniorów. Dodały, że zdarzają się pary seniorów, które również są uczestnikami terapii relacyjnych. Zarówno problem przemocy wobec seniorów, jak i wobec osób z niepełnosprawnościami, o których upomniała się przewodnicząca komisji radna Bogumiła Drabik, jest głównie zawarty w systemie opieki społecznej oraz w procedurze Niebieskiej Karty.

Pod Jednym Dachem

Dyrektor MOPS Witold Kramarz podkreślił, że kluczowym założeniem działania w obszarze zagrożenia przemocą jest koncepcja interdyscyplinarnej sieci wsparcia pn. Pod Jednym Dachem. Obejmuje ona w Krakowie współpracę trzech instytucji. Dwóch samorządowych, czyli Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (odpowiedzialnego za koordynację, poradnictwo socjalne, psychologiczne i rodzinne) i Miejskiego Centrum Profilaktyki i Uzależnień (konsultacje w obszaru uzależnień) oraz organizacji pozarządowej jaką jest Krakowska Fundacja Psychoterapii i Rozwoju „Dom Terapii” (odpowiedzialnej za specjalistyczną terapię, wsparcie terapeutyczne i treningi). Kraków jest jedynym miastem w Polsce, który prowadzi wspólne działania samorządu i NGO w obszarze przeciwdziałania przemocy. Ta współpraca daje szanse na przejście od systemu reagowania na już zaistniałą przemoc do budowania siatki działań proaktywnych, zapobiegających. Jak podkreśliły wspólnie Ewa Kozaczka-Leżucha i Katarzyna Ślęzak, najważniejsze jest wzmocnienie relacji w rodzinie, które budują najlepszą tarczę ochronną. Bo jak pokazują badania, dobre relacje przekładają się bezpośrednio na długość i jakość naszego życia.

Pozytywnie dla druku nr 1159

Podczas posiedzenia komisji radni wydali również pozytywną opinię do projektu uchwały w sprawie określenia rodzajów zadań i wysokości środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przypadających według algorytmu w 2026 roku na realizację zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych w Gminie Miejskiej Kraków.